Trước làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ trên mọi phương diện, ngành giáo dục Thủ đô đang tiếp tục bứt phá để đáp ứng các yêu cầu phát triển mới. Xác định công nghệ số là đòn bẩy then chốt, nhiều cơ sở giáo dục tại thành phố đã triển khai đồng bộ các giải pháp số hóa: từ việc tối ưu hóa quản lý qua học bạ, sổ điểm điện tử, đến việc tích hợp các nền tảng dạy học trực tuyến và công cụ trí tuệ nhân tạo vào hoạt động dạy học.
Nâng cao quản trị nhà trường và chất lượng dạy học nhờ chuyển đổi số
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, thầy Lưu Văn Thông - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Cầu Giấy cho biết, nhà trường xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính đột phá để đổi mới phương thức quản trị, nâng cao chất lượng giáo dục và xây dựng trường học thông minh. Việc hướng tới chuyển đổi từ quản lý dựa trên kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu, lấy người học làm trung tâm và công nghệ là công cụ tạo ra giá trị luôn được trường chú trọng.
Hiện nay, chuyển đổi số đã được triển khai đồng bộ trên tất cả các lĩnh vực của nhà trường, từ công tác lãnh đạo, quản trị điều hành, quản lý nhân sự, cơ sở vật chất, tuyển sinh, khảo thí, đến dạy học, kiểm tra đánh giá, kết nối với phụ huynh và phát triển năng lực số cho giáo viên, học sinh.
Đặc biệt, nhà trường đã xây dựng Hệ thống quản trị trường học thông minh Cầu Giấy Digital School, tích hợp các hoạt động trên một nền tảng thống nhất, từng bước hình thành hệ sinh thái giáo dục số, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng giáo dục.
Theo thầy Thông, việc ứng dụng công nghệ số đã tạo ra những chuyển biến rõ nét trong công tác quản trị của nhà trường.
Trong quản trị, nhiều quy trình được thực hiện thủ công, thì nay đã được số hóa trên Hệ thống Cầu Giấy Digital School. Chẳng hạn, giáo viên gửi đơn xin nghỉ, đề xuất mua sắm thiết bị, đăng ký đồ dùng dạy học… hay tổ chức các kỳ thi đều được thực hiện trên môi trường số. Từ đăng ký dự thi, xếp phòng thi đến công bố kết quả đều được xử lý trên một nền tảng thống nhất, giúp Ban giám hiệu điều hành nhà trường theo thời gian thực, giảm thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý.
Còn theo cô Nguyễn Bội Quỳnh - Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Việt Đức (phường Cửa Nam, Hà Nội), nhà trường luôn xác định chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm tối ưu hóa hiệu quả quản trị và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Định hướng chiến lược này đã được cụ thể hóa mạnh mẽ và đồng bộ trên nhiều lĩnh vực hoạt động then chốt của trường.
Trong công tác chuyên môn, toàn bộ giáo án của các tổ bộ môn đều được số hóa tập trung, giúp ban giám hiệu phân loại, quản lý rõ ràng giữa các sản phẩm dùng chung và dùng riêng. Từ năm học 2024 - 2025, nhà trường đã áp dụng chữ ký số cho toàn bộ sổ điểm và học bạ điện tử, đảm bảo tính pháp lý và tính bảo mật cao trong phát hành văn bản. Đối với công tác giảng dạy, nhà trường tích cực hướng dẫn học sinh tiếp cận sách điện tử thông qua các video giới thiệu trực quan, bài bản trên các nền tảng Internet và website trường.
Bên cạnh đó, hạ tầng quản trị hành chính của nhà trường cũng ghi nhận những bước chuyển số hóa. Hệ thống văn thư, lưu trữ đã vận hành tốt nhiều năm qua theo cơ chế nhận và gửi văn bản hoàn toàn bằng phương thức điện tử. Từ năm học 2025 - 2026, công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ bắt đầu được số hóa toàn diện, không chỉ áp dụng với học sinh hiện tại, nhà trường còn nỗ lực số hóa kho dữ liệu phôi bằng từ nhiều năm trước để hỗ trợ cựu học sinh tra cứu thông tin nhanh chóng.
Việc triển khai đồng bộ công nghệ số và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số đã mang lại những chuyển biến tích cực trong hoạt động dạy và học, biến các giờ học truyền thống thành không gian tương tác đa chiều, trực quan và giàu cảm hứng.
Trong mỗi tiết học, giáo viên không còn bó hẹp trong sách giáo khoa mà có thể dễ dàng cung cấp các đường link tài liệu, lồng ghép các video, hình ảnh minh họa mang tính thời sự cao để học sinh tra cứu ngay tại chỗ. Từ đó, giúp học sinh dễ dàng hình dung, tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, đồng thời rèn luyện cho các em kỹ năng chủ động khai thác các nguồn học liệu mở để nâng cao vốn hiểu biết của bản thân, đáp ứng yêu cầu của giáo dục hiện đại.
Khuyến khích giáo viên sử dụng AI, kỳ vọng mô hình trường học số thông minh tại Thủ đô
Theo cô Quỳnh, trong hoạt động dạy học, nhà trường khuyến khích đội ngũ giáo viên tiếp cận, ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo vào công tác giảng dạy. Tuy nhiên, quan điểm cốt lõi của trường là việc ứng dụng phải đi đôi với năng lực quản lý và kiểm soát công nghệ của cả thầy và trò.
Ban giám hiệu nhà trường phổ biến tới đội ngũ giáo viên tuyệt đối không lạm dụng AI một cách máy móc, mà phải biết cách sử dụng đúng lúc, đúng chỗ và biết phân định rõ ràng ranh giới giữa những nội dung có thể hỗ trợ bởi công nghệ và những giá trị bắt buộc phải tư duy độc lập.
Ngoài ra, trong thời gian tới, nhà trường xác định tiếp tục đẩy mạnh và nâng tầm chiến lược chuyển đổi số, coi đây là một trong những khâu đột phá then chốt để nâng cao chất lượng toàn diện của nhà trường.
Cụ thể, nhà trường sẽ tập trung tối ưu hóa và nâng cao hệ thống cơ sở dữ liệu số; toàn bộ các quy trình nghiệp vụ, biểu mẫu hay ghi chép hành chính bằng giấy trước đây sẽ được hệ thống hóa hoàn toàn trên nền tảng điện tử để giáo viên có thể truy cập và cập nhật một cách dễ dàng, thuận tiện.
Trong khi đó, theo thầy Lưu Văn Thông, nhà trường xác định AI không thể thay thế người thầy mà là trợ lý hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp dạy học. Vì vậy, trường không chỉ mời các chuyên gia tập huấn mà còn xây dựng đội ngũ giáo viên nòng cốt về công nghệ để trực tiếp hỗ trợ, bồi dưỡng và lan tỏa việc ứng dụng AI trong toàn trường. Các tổ chuyên môn thường xuyên tổ chức sinh hoạt, chia sẻ kinh nghiệm và giới thiệu các công cụ AI phù hợp với từng môn học.
Trong dạy học, giáo viên của nhà trường tích cực ứng dụng AI, học liệu số, bài giảng tương tác và thí nghiệm ảo để đổi mới phương pháp giảng dạy. Học sinh được phát triển năng lực số thông qua các hoạt động STEM, AI và Robotics. Minh chứng rõ nhất là năm học 2025–2026, nhà trường có 3 đội tuyển tham dự Giải Vô địch Thế giới VEX Robotics tại Hoa Kỳ và đều đạt thành tích.
Không chỉ triển khai trong nội bộ, giáo viên của nhà trường còn tổ chức các chuyên đề về ứng dụng AI trong dạy học chia sẻ với Trường Trung học cơ sở Hợp Giang và Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Nặm Nhũng (Cao Bẳng) gồm cả chuyên đề dạy học trên lớp và chuyên đề tập huấn giáo viên, góp phần lan tỏa kinh nghiệm chuyển đổi số đến các đơn vị trường học tại địa phương khác.
Đến nay, giáo viên đã ứng dụng AI trong thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu số, tạo học liệu trực quan, xây dựng đề kiểm tra và hỗ trợ đánh giá học sinh, giúp giảm thời gian chuẩn bị bài và nâng cao chất lượng dạy học.
Thầy Thông cũng kỳ vọng vào một mô hình trường học số thông minh tại Hà Nội. Để đạt được điều đó, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Cầu Giấy nhấn mạnh, cần tập trung vào ba nội dung:
Thứ nhất, đầu tư đồng bộ hạ tầng và các nền tảng số dùng chung, đặc biệt là vấn đề chia sẻ dữ liệu giữa các nền tảng.
Thứ hai, tiếp tục tăng cường tổ chức bồi dưỡng năng lực số và năng lực ứng dụng AI cho đội ngũ giáo viên.
Thứ ba, bổ sung thêm các cơ chế khuyến khích các nhà trường mạnh dạn đổi mới, chia sẻ các mô hình hay để cùng lan tỏa trong toàn ngành. Khi đó, chuyển đổi số sẽ thực sự tạo ra sự thay đổi về chất lượng giáo dục, chứ không chỉ là thay đổi về công nghệ.
