Dự thảo Nghị định quy định chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền nhận được nhiều sự quan tâm.
Dự thảo Nghị định được xây dựng nhằm thể chế hóa Kết luận số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, hướng tới mục tiêu bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, đồng thời góp phần đào tạo nguồn nhân lực, ổn định dân cư và phát triển bền vững khu vực biên giới.
Lãnh đạo một số trường phổ thông dân tộc bán trú, nội trú nhận định những chính sách này sẽ góp phần bảo đảm điều kiện sinh hoạt, học tập cho học sinh vùng khó và giúp cơ sở giáo dục thuận lợi hơn trong quá trình tổ chức nuôi dưỡng và giáo dục học sinh.
Chính sách bao quát toàn diện đời sống học sinh
Dự thảo Nghị định quy định các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho học sinh theo hình thức học tập và sinh hoạt nhằm bảo đảm dinh dưỡng và điều kiện học tập.
Mỗi năm học, học sinh trường phổ thông nội trú được hỗ trợ tiền mua 02 bộ quần áo đồng phục và học phẩm gồm: Vở, giấy, bút và các dụng cụ học tập khác với mức kinh phí là 2.050.000 đồng/học sinh. Mỗi cấp học, học sinh nội trú được cấp một lần bằng hiện vật gồm: Chăn, màn và các đồ dùng cá nhân khác với mức kinh phí là 2.050.000 đồng/học sinh.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam về nội dung này, cô Hồ Thị Tư – Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Hướng Hoá (xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị) chỉ ra, theo Nghị định số 66/2025/NĐ-CP quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo và cơ sở giáo dục có trẻ em nhà trẻ, học sinh hưởng chính sách.
Học sinh dân tộc nội trú ở mỗi cấp học và học sinh dự bị đại học được cấp một lần bằng hiện vật: Chăn, màn và các đồ dùng cá nhân khác với mức kinh phí là 1.080.000 đồng/học sinh; mỗi năm học, học sinh được cấp 02 bộ quần áo đồng phục và học phẩm gồm: Vở, giấy, bút và các dụng cụ học tập khác với mức kinh phí là 1.080.000 đồng/học sinh.
Như vậy, đối với học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã đất liền, mức kinh phí hỗ trợ như trong dự thảo đã được điều chỉnh tăng so Nghị định số 66/2025/NĐ-CP.
"Thực tế, việc được cung cấp chăn, màn, đồng phục, học phẩm... đã góp phần tháo gỡ nhiều khó khăn cho nhà trường, phụ huynh học sinh. Ở nhiều địa phương vùng khó, khi con đến trường, gia đình chỉ có thể chuẩn bị 1 chiếc áo ấm hoặc bộ quần áo đơn giản. Chính sách này không chỉ giúp học sinh bảo đảm những nhu cầu tối thiểu cho học tập, sinh hoạt, mà còn tạo tâm lý phấn khởi cho cả phụ huynh, học sinh và nhà trường trong quá trình tổ chức dạy học và chăm lo đời sống cho các em", cô Tư bày tỏ.
Theo chia sẻ của thầy Nguyễn Xuân Chung - Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học số 1 Sán Chải (xã Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai), Si Ma Cai là xã biên giới đất liền của tỉnh Lào Cai. Trong thời gian tới, địa phương cũng sẽ chuẩn bị khởi công dự án xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp.
Có được môi trường học tập, sinh hoạt với đầy đủ cơ sở vật chất là điều rất ý nghĩa đối với học sinh vùng biên giới, tạo điều kiện để nâng cao chất lượng giáo dục ở khu vực miền núi. Cùng với đó, khi điều kiện dạy và học được cải thiện, đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên cũng sẽ yên tâm công tác, toàn tâm, toàn ý với sự nghiệp giáo dục tại địa phương.
Theo dự thảo Nghị định quy định các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho học sinh theo hình thức học tập và sinh hoạt nhằm bảo đảm dinh dưỡng và điều kiện học tập.
Đối với học sinh bán trú buổi trưa, dự thảo quy định mức hỗ trợ tiền ăn là 450.000 đồng mỗi tháng, đồng thời hỗ trợ 08 kg gạo mỗi tháng, với thời gian hưởng không quá 09 tháng trong một năm học.
Đối với học sinh nội trú mức hỗ trợ tiền ăn được xác định là 1.170.000 đồng mỗi tháng nhằm bảo đảm đủ ba bữa ăn mỗi ngày, kèm theo hỗ trợ 15 kg gạo mỗi tháng, với thời gian hưởng không quá 09 tháng trong một năm học.
Liên quan đến chính sách cho học sinh hiện nay, thầy Chung cho biết, hiện tại, chế độ hỗ trợ bữa ăn trưa của các em đang được thực hiện theo Nghị định số 339/2025/NĐ-CP. Mỗi học sinh được hỗ trợ tiền ăn 450.000 đồng/tháng. Thời gian hỗ trợ tính theo số tháng học thực tế, nhưng không quá 09 tháng/năm học; mỗi học sinh được hỗ trợ 08 kg gạo/tháng. Thời gian hỗ trợ tính theo số tháng học thực tế, nhưng không quá 09 tháng/năm học.
Chính sách này đã đáp ứng được nhu cầu ăn ở, sinh hoạt của học sinh, giúp các em tập trung học tập. Với điều kiện kinh tế của nhiều gia đình ở vùng cao còn khó khăn, việc được hỗ trợ bữa ăn có ý nghĩa rất thiết thực, góp phần cải thiện đời sống và sức khỏe của học sinh.
Tuy nhiên, thầy Chung cũng cho biết trong quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, việc cấp gạo đôi khi chưa kịp thời. Mặc dù nhà trường đã chủ động dự trù số lượng học sinh và báo cáo ngay từ đầu năm học, nhưng có thời điểm gạo được cấp chậm, khiến nhà trường phải cân đối, tính toán trong khâu tổ chức bữa ăn để bảo đảm đủ khẩu phần cho học sinh.
Từ thực tế vận hành trường phổ thông dân tộc bán trú, thầy Lù Văn Hướng – Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Tà Tổng (xã Tà Tổng, tỉnh Lai Châu) cho biết: "Tôi đánh giá mức hỗ trợ về chế độ ăn, cung cấp gạo dành cho học sinh trường phổ thông nội trú và trường phổ thông nội trú tại các xã đất liền cơ bản sẽ đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng, góp phần bảo đảm sức khỏe của các em.
Với chính sách hỗ trợ đồng phục, học phẩm... trước hết tạo động lực để học sinh đến trường đều đặn, làm giảm bớt gánh nặng kinh tế cho phụ huynh, nhất là trong giai đoạn đầu cấp khi gia đình phải chuẩn bị nhiều khoản như đồng phục, sách vở, đồ dùng học tập. Khi được Nhà nước hỗ trợ, phụ huynh an tâm gửi gắm con em cho nhà trường, còn học sinh cũng phấn khởi, hứng thú hơn trong học tập".
Tăng cường điều kiện hoạt động cho các trường phổ thông nội trú
Không chỉ tập trung hỗ trợ học sinh, dự thảo Nghị định nêu, Nhà nước ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học đồng bộ, hiện đại, bảo đảm điều kiện sinh hoạt và an toàn cho học sinh.
Ngoài kinh phí thường xuyên, các trường được cấp bổ sung kinh phí để thực hiện các nhiệm vụ đặc thù như khám sức khỏe, mua thuốc, bảo hiểm y tế, mua sách giáo khoa cho học sinh mượn, trang bị dụng cụ nhà bếp và làm thẻ học sinh, với định mức tương đương trường phổ thông dân tộc nội trú.
Dự thảo cũng quy định việc cấp kinh phí để chi trả tiền điện, nước, phục vụ nấu ăn và quản lý học sinh ngoài giờ học. Đối với học sinh bán trú buổi trưa, mức hỗ trợ tiền điện, nước và nấu ăn bằng một nửa mức hỗ trợ của học sinh nội trú.
Nêu quan điểm về các chính sách hỗ trợ cho cơ sở giáo dục, đáng chú ý là về y tế, thầy Nguyễn Xuân Chung nhận định, quy định này mang lại nhiều thuận lợi cho nhà trường trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh, giúp nhà trường chủ động hơn trong việc chăm lo toàn diện cho các em. Phụ huynh thêm phần tin tưởng khi giao con cho nhà trường dạy dỗ, chăm sóc.
Khi các chính sách được ban hành, để bảo đảm phát huy hiệu quả trong thực tế, thầy Nguyễn Xuân Chung cho biết: "Nhà trường luôn chủ động nghiên cứu kỹ các quy định, xây dựng kế hoạch triển khai và tổ chức thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách cho học sinh. Quá trình thực hiện cũng được đơn vị thường xuyên báo cáo kịp thời với cấp trên.
Dưới sự chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo, cùng sự phối hợp của phòng Văn hóa - Xã hội và chính quyền địa phương, công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chính sách tại nhà trường được tiến hành thường xuyên, góp phần bảo đảm các chế độ đến đúng đối tượng".
Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định còn nêu các trường được hỗ trợ kinh phí 900.000 đồng cho mỗi học sinh trong một năm học để tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp với đặc thù của loại hình trường.
Cô Hồ Thị Tư phân tích, theo Thông tư số 04/2023/TT-BGDĐT ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông dân tộc nội trú. Nhiệm vụ của trường phổ thông dân tộc nội trú có: Tổ chức các hoạt động giáo dục đặc thù phù hợp với học sinh dân tộc nội trú; Giáo dục học sinh về chủ trương, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước; bản sắc văn hóa và truyền thống tốt đẹp của các dân tộc Việt Nam; ý thức tham gia phục vụ phát triển kinh tế - xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn;...
Ngoài việc dạy học văn hóa, nhà trường luôn chú trọng tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, giáo dục văn hóa truyền thống và hoạt động trải nghiệm cho học sinh. Tuy nhiên, mức kinh phí dành cho các hoạt động đặc thù hiện nay còn khá hạn chế so với yêu cầu thực tế. Để thực hiện đầy đủ các nội dung theo kế hoạch, nhà trường phải cân đối rất chặt chẽ nguồn lực. Nhất là khi việc huy động xã hội hóa đối với các trường dân tộc nội trú cũng rất hạn chế. Việc có mức hỗ trợ kinh phí cụ thể như trên sẽ giúp đơn vị chủ động hơn khi tổ chức các hoạt động giáo dục đặc thù.
