Chiều ngày 31/7, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội tổ chức Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số".

Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế số là những động lực quan trọng. Chương trình hướng tới đưa chính sách đến gần hơn với cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời kết nối doanh nghiệp với công nghệ, nguồn vốn, các tập đoàn lớn, hệ thống phân phối và thị trường.

Thu hẹp khoảng cách, tạo động lực tăng trưởng

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Cù Ngọc Trang - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, Thành phố đang đứng trước yêu cầu tạo ra những động lực tăng trưởng mới để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số trong năm 2026.

Mặc dù 6 tháng đầu năm, GRDP của thành phố tăng 8,22% - mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 517 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3%; gần 19.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 21%, nhưng để hoàn thành mục tiêu cả năm, 6 tháng cuối năm thành phố vẫn phải đạt mức tăng trưởng 13,44%. Đây là khoảng cách đầu tiên Hà Nội cần thu hẹp.

"Mục tiêu đột phá không thể đạt được bằng cách làm thông thường, phải làm mới các động lực truyền thống và tạo ra những năng lực sản xuất mới như đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo tại Hội nghị Trung ương 3: Phải đưa khoa học, công nghệ vào mọi ngành kinh tế để tăng năng suất lao động; thúc đẩy sản phẩm công nghệ, kinh tế số và đổi mới sáng tạo thay vì dựa vào tài nguyên hay lao động giá rẻ", ông Cù Ngọc Trang nhấn mạnh.

Theo ông Trang, trên tinh thần đó, Thành phố đặt mục tiêu nâng tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP năm 2026 lên 22%. Sáu tháng đầu năm đã đạt 16,7%, nghĩa là 6 tháng cuối năm phải vượt 26%. Đây là khoảng cách thứ hai, cần cộng đồng doanh nghiệp cùng thu hẹp. Thành phố chỉ có thể tăng trưởng hai con số khi từng doanh nghiệp, trước hết là doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng tăng trưởng hai con số.

Ngoài ra, thị trường đang thay đổi với tốc độ rất nhanh. Mỗi ngày người tiêu dùng Việt Nam chi khoảng 1.600 tỷ đồng để mua hơn 12 triệu sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử. Song song với đó, trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình phương thức sản xuất và kinh doanh mới, tạo ra lợi thế cạnh tranh ngày càng rõ nét cho những doanh nghiệp biết tận dụng công nghệ.

Tuy nhiên, khoảng cách về năng lực ứng dụng AI vẫn còn rất lớn, 52% doanh nghiệp lớn đã ứng dụng AI, trong khi tỷ lệ này ở doanh nghiệp nhỏ và vừa mới đạt 17,4%. Đây là thách thức nhưng cũng là dư địa để doanh nghiệp Hà Nội bứt phá nếu có giải pháp phù hợp.

Hà Nội thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng trưởng bằng AI và chuyển đổi số

Cùng trong khuôn khổ diễn đàn, Tiến sĩ Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội cho rằng, AI và thương mại điện tử đang trở thành hai công cụ tạo sức bật trực tiếp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, doanh nghiệp cần đồng thời giải quyết bốn bài toán cốt lõi là tiếp cận đúng chính sách, ứng dụng đúng công nghệ, kết nối đúng nguồn lực và mở rộng đúng thị trường.

Thứ nhất, doanh nghiệp cần chuyển mạnh từ tư duy thụ hưởng chính sách sang năng lực tiếp cận và hấp thụ chính sách. Một chính sách chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi doanh nghiệp hiểu đúng, tiếp cận thuận lợi và chuyển hóa được thành năng lực sản xuất, kinh doanh cụ thể.

Thứ hai, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phải trở thành công cụ nâng cao năng suất, không dừng ở khẩu hiệu hay phong trào. Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần những giải pháp phù hợp về chi phí, dễ triển khai, có thể đo lường hiệu quả và bảo đảm an toàn dữ liệu.

Thứ ba, nguồn lực cho tăng trưởng không chỉ là vốn tín dụng, mà bao gồm công nghệ, dữ liệu, nhân lực, mạng lưới đối tác, tập đoàn dẫn dắt, quỹ đầu tư, chuyên gia, viện, trường và hệ thống phân phối.

Thứ tư, thị trường phải được xác định là đích đến cuối cùng của mọi hoạt động hỗ trợ. Sản phẩm tốt nhưng không tiếp cận được thị trường thì chưa tạo ra tăng trưởng. Công nghệ hiện đại nhưng không gắn với đơn hàng, khách hàng và dòng tiền thì chưa tạo ra hiệu quả.

Ông Mạc Quốc Anh khẳng định, Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp sau diễn đàn.

"Chúng tôi sẽ triển khai ngay bốn chương trình sau diễn đàn gồm thiết lập đầu mối tiếp nhận và phân loại nhu cầu về công nghệ, AI, thương mại điện tử, sở hữu trí tuệ, vốn và thị trường; tổ chức chương trình B2B Matching định kỳ giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa với tập đoàn, ngân hàng, quỹ đầu tư và hệ thống phân phối; duy trì các tổ tư vấn chuyên sâu về doanh nghiệp khoa học và công nghệ, chuyển đổi số, tài chính và thương mại hóa sản phẩm; theo dõi kết quả sau 30 ngày, 60 ngày và 100 ngày, công khai những kết nối đã hình thành, những hồ sơ đã được xử lý và những kiến nghị cần báo cáo Thành phố", ông Quốc Anh khẳng định.

Từ kinh nghiệm thực tiễn, ông Đinh Ngọc Dũng - Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng SHB cho biết, AI đang được ứng dụng trong nhiều hoạt động như chăm sóc khách hàng, quản trị rủi ro và tối ưu vận hành.

Theo ông Dũng, mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số không phải là sở hữu công nghệ hiện đại hơn, mà là nâng cao trải nghiệm khách hàng, rút ngắn thời gian giao dịch và tăng hiệu quả quản trị. Trong chiến lược phát triển, ngân hàng SHB xác định dữ liệu và AI là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Dưới góc độ doanh nghiệp công nghệ, ông Lưu Thanh Sơn - Phó Giám đốc Network Planning & Performance Vietnamobile nhận định, doanh nghiệp hiện không chỉ cần hạ tầng kết nối mà cần các nền tảng số giúp quản trị, phân tích dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định. Các giải pháp công nghệ phải được thiết kế theo hướng dễ tiếp cận, dễ triển khai và phù hợp với quy mô của doanh nghiệp nhỏ và vừa để tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Những chia sẻ tại diễn đàn cho thấy, AI đang chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang ứng dụng ngày càng sâu rộng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, để công nghệ phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ từ cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và các đơn vị tư vấn nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về vốn, dữ liệu, nhân lực và thị trường.