Theo báo cáo đánh giá công tác tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp năm 2025 của Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ Giáo dục và Đào tạo), công tác tuyển sinh năm vừa qua đã ghi nhận nhiều kết quả.
Nhiều kết quả đáng chú ý trong quy mô tuyển sinh giáo duc nghề nghiệp năm 2025
Đáng chú ý, quy mô tuyển sinh trình độ trung cấp đối với học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở tiếp tục tăng, góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương phân luồng. Chất lượng đào tạo từng bước được nâng lên, gắn với chuẩn đầu ra, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Cụ thể, quy mô tuyển sinh toàn hệ thống giáo dục nghề nghiệp năm 2025 như sau:
Xét theo cơ cấu ngành nghề, nhóm kỹ thuật - công nghệ tiếp tục là nhóm ngành chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu tuyển sinh năm 2025, chi tiết như sau:
Đối với các ngành nghề mới như chíp bán dẫn, năng lượng tái tạo, công nghệ số, công nghệ xanh, nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã triển khai tuyển sinh và đào tạo. Tuy nhiên, kết quả tuyển sinh nhóm ngành nghề này vẫn còn khiêm tốn do số lượng cơ sở đào tạo còn hạn chế, công tác truyền thông chưa thực sự hiệu quả và mức độ quan tâm của người học chưa cao.
Một điểm sáng trong năm 2025 là hoạt động gắn kết giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp tiếp tục được đẩy mạnh.
Theo báo cáo, hơn 85% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã ký kết hợp tác với trên 7.200 doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực. Doanh nghiệp tham gia từ xây dựng chương trình đào tạo, đánh giá kết quả học tập đến tiếp nhận hơn 310.000 lượt học sinh, sinh viên thực tập. Tỷ lệ người học có việc làm ngay sau tốt nghiệp thông qua kênh hợp tác với doanh nghiệp đạt trên 85%, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực của thị trường.
Cũng theo báo cáo của Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, năm 2025, 10 trường chất lượng cao (tính đến thời điểm tháng 3/2026) đã tuyển sinh được 34.342 học sinh, sinh viên, trong đó có 13.535 sinh viên cao đẳng, 6.487 học sinh trung cấp và 14.393 người học ở trình độ sơ cấp, đào tạo thường xuyên.
Kết quả này cho thấy, các trường chất lượng cao không chỉ góp phần hoàn thành chỉ tiêu tuyển sinh chung của toàn hệ thống mà còn từng bước khẳng định vai trò dẫn dắt, hình thành chuẩn mực mới về tuyển sinh gắn với chất lượng đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động.
Báo cáo cũng cho biết, hoạt động hợp tác giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong tuyển sinh, đào tạo và giải quyết việc làm.
Trong năm 2025, có hơn 310.000 lượt học sinh, sinh viên được thực tập tại doanh nghiệp, góp phần nâng cao kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng với môi trường làm việc thực tế. Nhiều người học được doanh nghiệp tuyển dụng ngay sau khi tốt nghiệp, rút ngắn thời gian chuyển tiếp từ đào tạo sang việc làm.
Tỷ lệ người học có việc làm sau tốt nghiệp tiếp tục duy trì ở mức trên 85%, khẳng định hiệu quả của mô hình đào tạo gắn với nhu cầu của thị trường lao động. Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một số hạn chế trong hoạt động này.
Cụ thể, mức độ hợp tác giữa một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp với doanh nghiệp chưa thực sự bền vững; doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình đào tạo ở một số ngành còn hạn chế; quy mô hợp tác chưa đồng đều giữa các vùng, miền. Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, đồng thời nâng cao năng lực kết nối của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Giảm cơ sở công lập, tăng cơ sở tư thục
Đáng chú ý, đến thời điểm 31/12/2025, mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên cả nước tiếp tục được sắp xếp, tinh gọn. So với cuối năm 2024, cả nước giảm 382 cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, gồm 22 trường cao đẳng, 73 trường trung cấp và 248 trung tâm, trong khi tăng 21 cơ sở giáo dục nghề nghiệp tư thục.
Theo đánh giá, quá trình tái cơ cấu mạnh mẽ này đang buộc công tác tuyển sinh chuyển từ phát triển theo quy mô sang nâng cao chất lượng, lấy hiệu quả đào tạo và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường lao động làm thước đo chủ yếu.
Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo đưa ra một số khó khăn, thách thức còn tồn tại cần được khắc phục.
Trước hết, quy mô và cơ cấu tuyển sinh giữa các trình độ đào tạo, ngành nghề và vùng miền vẫn chưa thực sự hợp lý. Nhiều ngành kỹ thuật, công nghệ, sản xuất hiện đại có nhu cầu nhân lực lớn nhưng vẫn gặp khó khăn trong tuyển sinh, trong khi hiệu quả phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và trung học phổ thông ở một số địa phương chưa đạt kỳ vọng.
Đối với các ngành nghề mới và ngành nghề đặc thù, mặc dù đã được quan tâm phát triển nhưng việc thu hút người học vẫn còn hạn chế do yêu cầu đầu vào cao, điều kiện đào tạo đặc thù cũng như nhận thức của xã hội về các ngành nghề này chưa đầy đủ.
Về mục tiêu tuyển sinh năm 2026, báo cáo cũng nêu rõ, hệ thống giáo dục nghề nghiệp đặt mục tiêu tuyển sinh được khoảng 2,1 triệu người, trong đó 430.000 người ở trình độ trung cấp, cao đẳng và khoảng 1,7 triệu người ở trình độ sơ cấp, đào tạo thường xuyên. Đồng thời, phấn đấu có khoảng 1,7 triệu người tốt nghiệp trình độ sơ cấp và đào tạo thường xuyên nhằm bổ sung nguồn nhân lực trực tiếp cho thị trường lao động.
