Thay vì chỉ bổ sung các công cụ AI vào phương thức dạy và học hiện có, Trường Đại học CMC lựa chọn cách tiếp cận tiên phong: thiết kế hệ sinh thái học tập theo tư duy AI-Native, trong đó AI trở thành năng lực cốt lõi kết nối người học, giảng viên, học liệu, dữ liệu và hoạt động đào tạo trong một môi trường thống nhất.
Từ ứng dụng AI đến thiết kế theo tư duy AI-Native
AI đang hiện diện ngày càng rõ trong giáo dục đại học, từ hỗ trợ xây dựng học liệu, giải đáp câu hỏi đến phân tích dữ liệu học tập. Tuy nhiên, một trường đại học có sử dụng AI chưa đồng nghĩa với một trường đại học AI-Native. Điểm khác biệt nằm ở cách AI được tích hợp ngay từ kiến trúc, quy trình và trải nghiệm, thay vì được bổ sung riêng lẻ sau khi hệ thống đã hình thành.
Từ định hướng đó, Trường Đại học CMC phát triển CMCU AI-Native Learning Ecosystem (CAINLE) – hệ sinh thái học tập được thiết kế với AI là một thành phần cốt lõi ngay từ đầu. CAINLE là nền tảng quan trọng trong chiến lược chuyển đổi AI (AI-X), đồng thời là bước đi cụ thể trong lộ trình xây dựng mô hình đại học AI-Native của Nhà trường.
Một hệ sinh thái học tập thống nhất, lấy người học làm trung tâm
Khác với cách tiếp cận AI-enabled – đưa AI vào hỗ trợ một số khâu riêng lẻ – CAINLE kết nối người học, giảng viên, học liệu, hoạt động học tập và dữ liệu trong một hệ sinh thái thống nhất. Dữ liệu được hình thành trong suốt hành trình học tập trở thành cơ sở để cá nhân hóa trải nghiệm, hỗ trợ giảng viên can thiệp kịp thời và giúp Nhà trường liên tục cải tiến chất lượng đào tạo.
Đối với sinh viên, CAINLE hướng tới hình thành thói quen học tập chủ động và phát triển năng lực theo từng cá nhân. Trước mỗi buổi học, sinh viên nghiên cứu bài giảng, tài liệu và hoàn thành nhiệm vụ với sự hướng dẫn, đôn đốc của giảng viên cùng cơ chế nhắc việc của hệ thống. Kết quả và phản hồi được cập nhật trong quá trình học, giúp người học nhận diện điểm chưa nắm vững, điều chỉnh cách học và củng cố kiến thức kịp thời.
Khi gặp “vùng xám” kiến thức, sinh viên có thể trao đổi với trợ lý AI chuyên biệt theo nội dung hoặc gửi câu hỏi trực tiếp cho giảng viên qua tính năng Phản hồi. Những vấn đề cần giải đáp chuyên sâu được hệ thống ghi nhận và chuyển đến giảng viên. Nhờ vậy, sinh viên bước vào giờ học với sự chuẩn bị rõ ràng hơn: biết nội dung đã nắm vững, điểm còn vướng mắc và mục tiêu cần tập trung trong lộ trình học tập của mình.
Dữ liệu giúp giảng viên hỗ trợ người học đúng lúc
Đối với giảng viên, CAINLE cung cấp bức tranh cập nhật về tiến độ, mức độ tham gia và những nội dung sinh viên còn gặp khó khăn, qua đó hỗ trợ lựa chọn phương pháp sư phạm phù hợp. AI không thay thế vai trò của người thầy; hệ thống giúp giảng viên dành nhiều thời gian hơn cho các hoạt động có giá trị cao như giải đáp chuyên sâu, tổ chức thảo luận và phản biện, cố vấn, truyền cảm hứng và phát triển năng lực người học.
Mỗi hoạt động trên CAINLE đồng thời tạo ra dữ liệu phục vụ cải tiến. Hệ thống tổng hợp và phân tích dữ liệu học tập ở cấp sinh viên và lớp học, cung cấp thông tin cập nhật để giảng viên, khoa chuyên môn và cán bộ quản lý nhận diện xu hướng, phát hiện nhu cầu hỗ trợ và điều chỉnh hoạt động đào tạo. Việc sử dụng dữ liệu được định hướng gắn với các nguyên tắc minh bạch, bảo mật, trách nhiệm và quyền quyết định cuối cùng của con người.
Từ hệ sinh thái học tập đến mô hình AI-Native University
CAINLE không phải một dự án công nghệ tách rời, mà là một cấu phần trong lộ trình hiện thực hóa AI-Native University tại Trường Đại học CMC. Trong mô hình này, AI được xác định là năng lực cốt lõi, đồng hành cùng con người trong đào tạo, nghiên cứu, quản trị và cung cấp dịch vụ cho người học.
Nếu Digital University tập trung số hóa quy trình và AI-enabled University bổ sung AI vào các hoạt động hiện hữu, AI-Native University hướng tới tái thiết kế cách Nhà trường nhận biết, phân tích, ra quyết định và tạo ra giá trị thông qua sự cộng tác có chủ đích giữa con người và AI. Người học được hỗ trợ theo hành trình cá nhân hóa; giảng viên, cán bộ và nhà nghiên cứu có các trợ lý AI phù hợp với nhiệm vụ; các đơn vị được kết nối bằng dữ liệu và tri thức dùng chung. AI hỗ trợ phân tích và đề xuất, trong khi quyền quyết định và trách nhiệm cuối cùng luôn thuộc về con người.
PGS.TS. Nguyễn Thanh Tùng - Hiệu trưởng Trường Đại học CMC nhấn mạnh: “AI-Native University không đơn thuần là đưa AI vào những hoạt động hiện có, mà là tái thiết kế toàn diện cách Nhà trường đào tạo, nghiên cứu và vận hành. AI được tích hợp ngay từ giai đoạn thiết kế để mở rộng năng lực của người học, giảng viên và tổ chức, trong khi con người vẫn giữ vai trò chủ thể và chịu trách nhiệm cuối cùng.”
Việc đưa CAINLE vào vận hành đánh dấu bước chuyển từ ứng dụng AI theo từng công cụ sang kiến tạo một môi trường học tập theo tư duy AI-Native. Với lộ trình triển khai có hệ thống và lấy con người làm trung tâm, Trường Đại học CMC kỳ vọng hệ sinh thái sẽ giúp mỗi sinh viên có hành trình học tập phù hợp hơn, tạo thêm năng lực cho giảng viên và thúc đẩy cải tiến chất lượng đào tạo dựa trên dữ liệu – qua đó khẳng định định hướng tiên phong xây dựng AI-Native University trong kỷ nguyên AI.
