Trong bối cảnh giáo dục đang chuyển dịch mạnh mẽ theo xu hướng công nghệ số, việc ứng dụng công nghệ vào dạy học là một yêu cầu khách quan. Điều này đòi hỏi giáo viên không chỉ cần nâng cao chất lượng bài giảng mà còn cần chủ động tiếp cận, làm chủ các nền tảng và công cụ số phục vụ hoạt động chuyên môn.

Xuất phát từ nhu cầu đó, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cùng các đơn vị thành viên xây dựng hệ sinh thái số toàn diện, không chỉ có sách giáo khoa điện tử mà còn nhiều sản phẩm hỗ trợ học tập khác.

Hệ sinh thái số toàn diện với nhiều sản phẩm hữu ích

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, đại diện Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Phương Nam (SEDIDCO) - đơn vị thành viên của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết: “Hưởng ứng chủ trương của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, SEDIDCO cung cấp miễn phí sách giáo khoa điện tử và tài liệu số. Chủ trương này góp phần mở rộng khả năng tiếp cận tri thức của học sinh trên phạm vi cả nước, qua đó nâng cao tính bình đẳng trong tiếp cận giáo dục".

Kho tài nguyên số của SEDIDCO với hàng trăm tư liệu giáo dục, bao gồm phân phối chương trình, bài giảng điện tử, tài liệu tập huấn và nhiều nội dung hỗ trợ chuyên môn khác, góp phần mang đến cho đội ngũ giáo viên nguồn học liệu phong phú, cập nhật và phù hợp với yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy.

Thông qua các tiết dạy minh họa được thực hiện hoàn toàn trên bảng tương tác, giáo viên được hướng dẫn cụ thể cách khai thác hệ thống học tập trực tuyến với nhiều tính năng tích hợp như sách điện tử, bài giảng trực tuyến và các tiện ích mở rộng, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy tiếng Anh, giúp quá trình dạy và học trở nên sinh động, trực quan và dễ tiếp cận hơn.

Đặc biệt, nhiều năm qua, vở bài tập luôn được xem là người bạn đồng hành đắc lực của sách giáo khoa. Nhiệm vụ cốt lõi của vở bài tập như bộ sách bổ trợ giúp học sinh thực hành, ôn luyện và củng cố lại toàn bộ kiến thức đã được học trên lớp.

Tuy nhiên, trước thách thức của thời đại số, phương pháp học tập truyền thống đang bộc lộ những giới hạn nhất định. Sách giấy dù chuẩn mực đến đâu cũng chỉ dừng lại ở những con chữ và hình ảnh tĩnh, đôi khi khiến học sinh dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, quá tải khi phải tiếp thu các kiến thức trừu tượng tại nhà. Để giải quyết bài toán này, bộ Vở bài tập (tích hợp phát triển năng lực số) được ra mắt trong năm nay.

Toàn bộ nội dung sách được biên soạn bởi chính các chủ biên, tác giả của bộ sách giáo khoa hiện hành, cùng các chuyên gia đến từ Viện Khoa học giáo dục Việt Nam... Đồng thời, sản phẩm trải qua quy trình kiểm duyệt chất lượng khắt khe và chuyên nghiệp của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam. Sự đầu tư bài bản này đảm bảo tính kết nối hoàn hảo, thống nhất giữa chương trình học chính khóa trên lớp và hoạt động ôn tập tại nhà của học sinh.

“Điểm nhấn mang tính đột phá của bộ sản phẩm nằm ở việc ứng dụng công nghệ để sống động hóa tri thức. Với nền tảng số được tích hợp, mọi giới hạn của sách giấy truyền thống chính thức bị phá bỏ. Giờ đây, một bài học về Địa lí, Lịch sử hay Khoa học tự nhiên bên cạnh những dòng mô tả hàn lâm, học sinh sẽ được tiếp cận với các video minh họa sinh động, hình ảnh 3D và biểu đồ thực tế trực quan” - đại diện SEDIDCO cho hay.

Phá bỏ giới hạn của trang sách nhờ trải nghiệm trực quan

Chia sẻ từ thực tế giảng dạy, cô Nguyễn Trà Giang - giáo viên môn Lịch sử và Địa lí, Trường Trung học cơ sở Phú Diễn (Hà Nội) cho biết, học liệu số đặc biệt phát huy hiệu quả đối với những môn học có nhiều nội dung gắn với không gian, bản đồ, số liệu và các hiện tượng tự nhiên. Việc kết hợp học liệu số vào bài giảng không chỉ giúp giáo viên đổi mới phương pháp truyền đạt mà còn tạo điều kiện để học sinh tiếp cận kiến thức theo hướng trực quan, sinh động và gần gũi hơn với thực tiễn.

Theo cô Giang, với phân môn Địa lí, nhiều nội dung nếu chỉ truyền tải qua văn bản hoặc hình ảnh tĩnh trong sách giáo khoa sẽ khiến học sinh khó hình dung đầy đủ về đặc điểm địa hình, khí hậu, sự phân bố dân cư hay các quá trình tự nhiên. Trong khi đó, học liệu số với bản đồ tương tác, ảnh vệ tinh, video, hình ảnh 360 độ hoặc các mô hình mô phỏng giúp tái hiện sinh động những kiến thức này ngay trong lớp học.

"Với phân môn Địa lí mà tôi đang giảng dạy, học liệu số giúp những kiến thức vốn khô khan trở nên trực quan và dễ hiểu hơn. Thay vì chỉ quan sát hình ảnh trong sách giáo khoa, học sinh có thể khám phá bản đồ số, ảnh vệ tinh, video hay các mô hình mô phỏng, từ đó dễ hình dung các hiện tượng địa lí và hứng thú hơn với bài học" - cô Giang chia sẻ.

Không chỉ hỗ trợ học sinh tiếp thu kiến thức, học liệu số còn giúp giáo viên chủ động và linh hoạt hơn trong quá trình thiết kế bài giảng. Các tư liệu, bản đồ và học liệu điện tử có thể được cập nhật thường xuyên theo những biến động của thực tiễn, đồng thời dễ dàng chia sẻ, chỉnh sửa và tái sử dụng cho nhiều lớp học khác nhau. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian chuẩn bị bài mà còn tạo điều kiện để giáo viên xây dựng các hoạt động học tập đa dạng, phù hợp với năng lực của từng nhóm học sinh.

Theo cô Giang, thay vì chỉ giảng giải theo phương pháp truyền thống, giáo viên có thể lồng ghép các câu hỏi tương tác trực tuyến, bài tập khai thác bản đồ số, trò chơi học tập hoặc các nhiệm vụ khám phá theo nhóm. Qua đó, học sinh được tham gia nhiều hơn vào quá trình tìm tòi, phân tích và thảo luận, từng bước hình thành tư duy địa lí cũng như nâng cao khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

"Hiệu quả của việc ứng dụng học liệu số không phụ thuộc chủ yếu vào công nghệ mà nằm ở cách giáo viên khai thác và sử dụng trong quá trình dạy học. Để học liệu số thực sự phát huy giá trị, giáo viên cần có năng lực số, đồng thời biết lựa chọn học liệu phù hợp với mục tiêu, nội dung của từng bài học và đặc điểm của từng nhóm học sinh.

Bên cạnh đó, chất lượng học liệu cũng là yếu tố quan trọng. Học liệu số cần bảo đảm tính chính xác, khoa học, có tính sư phạm, được trình bày hấp dẫn và phù hợp với lứa tuổi học sinh để hỗ trợ hiệu quả cho quá trình tiếp nhận kiến thức.

Giáo viên cần đổi mới phương pháp tổ chức dạy học, phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh thông qua các hoạt động tương tác, khám phá và thực hành. Học liệu số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được sử dụng như một công cụ hỗ trợ dạy học, thay vì chỉ trình chiếu nội dung hoặc thay thế sách giáo khoa" - cô Giang nhấn mạnh.