Đây là nội dung được nêu tại Quyết định 2249/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp công lập thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo đó, quy hoạch đề ra 5 nhóm định hướng phát triển, gồm: phát triển và phân bố mạng lưới cơ sở giáo dục đại học công lập đến năm 2030; phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập đến năm 2030; phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp công lập đào tạo các lĩnh vực STEM; phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp công lập trong tầm nhìn đến năm 2050; đầu tư cơ sở vật chất và nguồn nhân lực.
Định hướng có từ 50 đến 60 cơ sở giáo dục đại học đào tạo tới trình độ tiến sĩ
Trong đó, về định hướng mạng lưới, các cơ sở giáo dục đại học công lập được xác định chiếm khoảng 70% tổng quy mô đào tạo toàn quốc, giữ vai trò chủ chốt trong cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao cho phát triển đất nước và bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục đại học thuận lợi, công bằng cho người dân.
Quy hoạch định hướng từ 50 đến 60 cơ sở giáo dục đại học đào tạo tới trình độ tiến sĩ, trong đó khoảng 50% là cơ sở giáo dục đại học theo định hướng nghiên cứu, giữ vai trò nòng cốt trong mạng lưới về đào tạo, bồi dưỡng nhân tài gắn với nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Cùng với việc phát triển các cơ sở có chất lượng cao, quy hoạch yêu cầu củng cố, sắp xếp và tăng cường năng lực đối với các cơ sở giáo dục đại học hiện có; chấm dứt hoạt động trước năm 2028 và giải thể trước năm 2030 đối với cơ sở giáo dục đại học, phân hiệu của cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn hoặc không hoàn thành xác lập vị trí pháp lý theo quy định của pháp luật.
Việc thành lập trường đại học công lập mới, cũng như thành lập phân hiệu của cơ sở giáo dục đại học cũng được kiểm soát chặt chẽ.
Sắp xếp, phát triển các cơ sở giáo dục đại học trực thuộc bộ, ngành, cơ quan Trung ương (trừ Bộ Giáo dục và Đào tạo) theo hướng tập trung vào ngành, lĩnh vực cốt lõi trọng điểm và đặc thù của cơ quan quản lý trực tiếp; sắp xếp, phát triển các cơ sở giáo dục đại học trực thuộc ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo hướng tập trung vào các ngành, lĩnh vực trọng điểm của địa phương và của vùng trong đó có các ngành đào tạo giáo viên.
Đồng thời, khuyến khích thành lập mới, mở rộng mạng lưới phân hiệu của cơ sở giáo dục đại học nước ngoài có uy tín, nhất là các cơ sở giáo dục đại học chuyên đào tạo các ngành khoa học, kỹ thuật và công nghệ.
Quy mô đào tạo toàn quốc đạt 3-3,2 triệu người học
Theo phụ lục kèm Quyết định, đến năm 2030, quy mô đào tạo toàn quốc được định hướng ở mức 3.000.000-3.200.000 người học. Trong đó, Đồng bằng sông Hồng có quy mô 1.200.000-1.300.000 người học; Đông Nam Bộ 1.000.000-1.100.000; Bắc Trung Bộ 360.000-420.000; Đồng bằng sông Cửu Long 270.000-300.000; Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên 60.000-65.000; Trung du và miền núi phía Bắc 120.000-130.000.
Về số lượng cơ sở giáo dục đại học công lập theo trụ sở chính, cả nước được định hướng có 105-120 cơ sở.
Trong đó, Đồng bằng sông Hồng có 54-58 cơ sở, Đông Nam Bộ 24-27, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên 8-11, Bắc Trung Bộ 7-9, Đồng bằng sông Cửu Long 7-9, Trung du và miền núi phía Bắc 5-6 cơ sở.
Quy hoạch lưu ý các đại học quốc gia, đại học vùng được tính là 01 đầu mối cơ sở giáo dục đại học.
Tập trung đầu tư cho đại học quốc gia, đại học vùng
Quy hoạch xác định tiếp tục tập trung đầu tư nâng cấp, phát triển các đại học quốc gia và đại học vùng đạt chất lượng và uy tín ngang tầm khu vực và thế giới, đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ chiến lược quốc gia, nhiệm vụ phát triển vùng, giữ vai trò hạt nhân, nòng cốt của mạng lưới cơ sở giáo dục đại học toàn quốc và tại các vùng kinh tế xã hội,
Theo đó, phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh thành những cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á; đồng thời phát triển Đại học Huế, Đại học Đà Nẵng thành đại học quốc gia.
Quy hoạch cũng định hướng nâng cấp, mở rộng không gian phát triển của Đại học Thái Nguyên trong vùng Trung du và miền núi phía Bắc; nâng cấp, phát triển thêm các đại học vùng tại các vùng: Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long với nòng cốt là Trường Đại học Vinh, Trường Đại học Nha Trang, Trường Đại học Tây Nguyên, Đại học Cần Thơ và một số trường đại học khác tại mỗi vùng;
Đồng thời, chuẩn bị điều kiện để phát triển Trường Đại học Tây Bắc thành đại học vùng ở giai đoạn sau năm 2030.
Mạng lưới cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên: quy mô 180.000-200.000 người học
Một cấu phần quan trọng khác của mạng lưới là hệ thống cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên.
Quy hoạch định hướng phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên đạt quy mô 180.000-200.000 người học, trong đó khoảng 85% ở trình độ đại học và 15% ở trình độ cao đẳng; dự kiến có 48-50 cơ sở giáo dục đại học với cơ cấu được phân bổ theo vùng.
Trong đó, các cơ sở giáo dục đại học chủ chốt đào tạo giáo viên gồm 02 trường đại học sư phạm trọng điểm và 12 cơ sở giáo dục đại học khác trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, các đại học quốc gia và đại học vùng, giữ vai trò nòng cốt trong mạng lưới, tập trung nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ giáo dục, đào tạo chất lượng cao và bồi dưỡng giáo viên, chiếm khoảng 64% quy mô đào tạo giáo viên toàn quốc.
Các cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và một số cơ sở giáo dục đại học công lập khác có truyền thống đào tạo sư phạm tham gia đào tạo, bồi dưỡng giáo viên ở nhiều ngành, chiếm khoảng 30% quy mô đào tạo giáo viên toàn quốc.
Một số cơ sở giáo dục đại học thuộc các vùng kinh tế, nông lâm, ngôn ngữ, thể dục, thể thao, nghệ thuật tham gia đào tạo giáo viên các ngành sư phạm đặc thù, chiếm khoảng 6%.
Mạng lưới cơ sở giáo dục đại học đào tạo các lĩnh vực trọng điểm khác
Quy hoạch định hướng phát triển mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe, tăng quy mô đào tạo lên 180.000-200.000 người học đại học, để cùng với hệ thống giáo dục nghề nghiệp bảo đảm đáp ứng nhu cầu về số lượng nhân lực bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng, đạt tỷ lệ 19 bác sĩ, 4 dược sĩ và 33 điều dưỡng trên 10.000 dân.
Quy hoạch lựa chọn và đầu tư trọng điểm từ 3-5 cơ sở giáo dục đại học công lập có năng lực và uy tín hàng đầu về nghiên cứu và đào tạo trong lĩnh vực sức khỏe. Cùng với một số đại học quốc gia, đại học vùng được xác định lĩnh vực trọng điểm về y dược, các cơ sở này đóng vai trò hạt nhân, nòng cốt trong mạng lưới cơ sở giáo dục đại học đào tạo lĩnh vực sức khỏe, đạt chất lượng và uy tín ngang tầm khu vực.
Đồng thời, hình thành, phát triển các mạng lưới cơ sở giáo dục đại học theo từng lĩnh vực trọng điểm, then chốt khác theo chiến lược phát triển đất nước, chiến lược phát triển các ngành kinh tế - xã hội, đặc biệt là các ngành, lĩnh vực cần ưu tiên phát triển theo chương trình hành động của Chính phủ thực hiện các nghị quyết của Đảng.
Trong mỗi lĩnh vực, lựa chọn và đầu tư trọng điểm từ 1-3 cơ sở giáo dục đại học công lập có năng lực, uy tín hàng đầu về nghiên cứu và đào tạo. Cùng với một số đại học quốc gia, đại học vùng được xác định lĩnh vực trọng điểm, các cơ sở này đóng vai trò hạt nhân, nòng cốt đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo trong mạng lưới cơ sở giáo dục đại học đào tạo lĩnh vực tương ứng.
Hình thành các trung tâm giáo dục đại học lớn tại 4 vùng đô thị lớn
Quy hoạch định hướng hình thành các trung tâm giáo dục đại học lớn trên cơ sở nâng cấp, phát triển và liên kết các cơ sở giáo dục đại học, khu đô thị đại học, cụm đại học tại 4 vùng đô thị lớn.
Tại vùng đô thị Hà Nội, nòng cốt là Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân và các cơ sở giáo dục đại học lớn, cơ sở giáo dục đại học trọng điểm khác.
Tại vùng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh, nòng cốt là Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và các cơ sở giáo dục đại học lớn, cơ sở giáo dục đại học trọng điểm.
Tại vùng đô thị Đà Nẵng, nòng cốt là Đại học Huế, Đại học Đà Nẵng; mở rộng không gian phát triển của các cơ sở giáo dục đại học nằm trong nội đô các thành phố Đà Nẵng và Huế ra các khu vực quy hoạch mới, tập trung đầu tư hoàn thành khu đại học tập trung tại thành phố Đà Nẵng.
Tại vùng đô thị Cần Thơ, nòng cốt là Đại học Cần Thơ; mở rộng không gian phát triển và liên kết các cơ sở giáo dục đại học, khu đô thị đại học, cụm đại học tại thành phố Cần Thơ và các đô thị lân cận.
Cuối cùng, quy hoạch định hướng phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Bách khoa Hà Nội thành các đại học tinh hoa theo mô hình đại học nghiên cứu đẳng cấp quốc tế, đào tạo nhân tài quốc gia.
100% cơ sở giáo dục đại học cung cấp chương trình đào tạo từ xa, trực tuyến
Quy hoạch dành một nội dung riêng cho mạng lưới giáo dục đại học số.
Theo đó, đến năm 2030, 100% cơ sở giáo dục đại học cung cấp chương trình đào tạo từ xa, trực tuyến; giáo dục đại học số trở thành một trụ cột quan trọng của giáo dục đại học, chiếm tỷ trọng 30% quy mô tính theo số tín chỉ học tập được công nhận.
Mạng lưới giáo dục đại học số được phát triển trên cơ sở: (i) chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong tổ chức và hoạt động của từng cơ sở và cả hệ thống giáo dục đại học; (ii) liên kết mạng lưới cơ sở giáo dục đại học trên các nền tảng đào tạo trực tuyến nhằm chia sẻ, sử dụng hiệu quả tài nguyên và dịch vụ giáo dục đại học; (iii) chuyển đổi mô hình hoạt động của một số trường đại học hoặc đơn vị đào tạo thuộc cơ sở giáo dục đại học thành trường đại học số, trường đào tạo số; (iv) phát triển các mô hình đại học số xuyên biên giới, cung cấp các chương trình đào tạo quốc tế cấp bằng cho người nước ngoài có nhu cầu học tập.
Phấn đấu quy mô đào tạo các lĩnh vực STEM đạt hơn 1,2 triệu người học
Quy hoạch định hướng phát triển mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp công lập đào tạo các lĩnh vực STEM đạt quy mô hơn 1,2 triệu người học.
Đồng thời, tập trung đầu tư nâng cấp, phát triển 5 cơ sở giáo dục đại học công lập có năng lực, uy tín hàng đầu về đào tạo, nghiên cứu một số ngành, lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ then chốt, mũi nhọn để trở thành các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia về kỹ thuật và công nghệ, có chất lượng và uy tín ngang tầm khu vực.
Trong đó, Đại học Bách khoa Hà Nội được định hướng thành đại học tinh hoa và được xếp vào nhóm cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á.
Mục tiêu tăng bình quân 8% số giảng viên có trình độ tiến sĩ mỗi năm
Về định hướng đầu tư cơ sở vật chất và nguồn nhân lực, quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp công lập đáp ứng tiêu chuẩn về diện tích đất và diện tích sàn xây dựng theo chuẩn theo quy định.
Về đội ngũ giảng viên, quy hoạch đặt mục tiêu tăng bình quân mỗi năm khoảng 5% số giảng viên toàn thời gian và 8% số giảng viên có trình độ tiến sĩ, để đến năm 2030 toàn hệ thống có 110.000 giảng viên toàn thời gian, trong đó ít nhất 40% có trình độ tiến sĩ.
Quy hoạch đồng thời định hướng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý tinh thông, chuyên nghiệp, chú trọng tư duy đổi mới và khả năng thích ứng nhanh với những yêu cầu thay đổi trong quá trình tự chủ đại học, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Tỷ lệ cán bộ quản lý, phục vụ trực tiếp cho công tác đào tạo và nghiên cứu trên số giảng viên cơ hữu của mỗi cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp công lập không quá 1/3.
Xem chi tiết Quy hoạch TẠI ĐÂY.
