Năm học 2026-2027 bắt đầu sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại bộ máy và mạng lưới trường học, ngành Giáo dục đứng trước yêu cầu vừa ổn định hoạt động dạy học, vừa nâng cao chất lượng giáo dục. Đây cũng là năm học đặt ra nhiều nhiệm vụ mới về đội ngũ, cơ sở vật chất, quản lý và bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh ở các địa bàn khác nhau.
Tại Lâm Đồng, ngành Giáo dục cơ bản hoàn tất các điều kiện để bước vào năm học mới, trong đó địa phương chú trọng bố trí trường lớp, sắp xếp đội ngũ giáo viên, hoàn thiện cơ sở vật chất và triển khai các nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và tạo ra những chuyển biến đột phá.
Đảm bảo các điều kiện thiết yếu phục vụ dạy và học
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, bà Lê Thị Bích Liên - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng cho biết, năm học 2026-2027 có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành Giáo dục tỉnh. Sau quá trình sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm các trường vận hành ổn định mà còn phải tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, bố trí hợp lý đội ngũ và bảo đảm cơ hội học tập của học sinh ở tất cả các địa bàn.
Theo bà Liên, với tinh thần chủ động, không để việc sắp xếp tổ chức ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học, Sở Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu rà soát quy mô trường lớp, số lượng học sinh, tuyển sinh đầu cấp và thực trạng đội ngũ để có phương án bố trí phù hợp ngay từ đầu năm học.
Sau khi hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục và được cấp có thẩm quyền giao biên chế chính thức năm 2026, ngành tiếp tục điều tiết đội ngũ theo nhu cầu thực tế; đồng thời tham mưu, tổ chức tuyển dụng đối với số biên chế giáo viên còn thiếu, từng bước khắc phục tình trạng thừa, thiếu cục bộ.
Về điều kiện dạy học, trong năm học 2025-2026, toàn tỉnh đã triển khai 128 dự án đầu tư cơ sở vật chất giáo dục với tổng kinh phí khoảng 2.076 tỷ đồng. Ngành tiếp tục ưu tiên xử lý những hạng mục xuống cấp, còn thiếu hoặc chưa đáp ứng yêu cầu.
Đặc biệt, tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hai trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại xã Quảng Trực và xã Thuận An để đưa vào sử dụng trong năm học 2026-2027. Hiện công trình tại Quảng Trực đạt khoảng 80% khối lượng, công trình tại Thuận An đạt khoảng 90%. Hai trường có tổng quy mô 1.764 chỉ tiêu. Công tác tuyển sinh, kiện toàn bộ máy quản lý, điều động giáo viên và tập huấn nhân sự phục vụ bán trú cơ bản đã được triển khai. Khi hoàn thành, hai công trình sẽ góp phần cải thiện điều kiện học tập, sinh hoạt cho học sinh vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Song song với đó, ngành tiếp tục triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, tổ chức dạy học 2 buổi/ngày theo lộ trình; tăng cường giáo dục STEM/STEAM, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, kỹ năng số; chuẩn bị các điều kiện thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi theo lộ trình đến năm 2030.
"Mục tiêu là ngay từ đầu năm học, các cơ sở giáo dục phải hoạt động ổn định, học sinh được học tập đầy đủ, giáo viên được bố trí phù hợp và các điều kiện thiết yếu phục vụ dạy học phải được bảo đảm", bà Liên nhấn mạnh.
Sắp xếp trường học nhưng không đánh đổi cơ hội học tập của học sinh
Ngày 21/8/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định số 4279/QĐ-UBND phê duyệt Phương án tổng thể về sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên công lập trên địa bàn tỉnh. Theo phương án, toàn tỉnh giảm 628/1.453 cơ sở giáo dục, đạt tỷ lệ 43,22%; dự kiến giảm 1.687 cán bộ quản lý, nhân viên, gồm 1.007 cán bộ quản lý và 680 nhân viên.
Theo bà Liên, việc sắp xếp là cần thiết nhằm tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý; khắc phục tình trạng mạng lưới trường lớp phân tán, quy mô nhỏ lẻ và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Tuy nhiên, giảm đầu mối không phải là đích đến cuối cùng, điều quan trọng là sau sắp xếp, hệ thống phải vận hành tốt hơn, nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn và chất lượng giáo dục được nâng lên.
Vì vậy, việc tổ chức lại mạng lưới trường lớp được tính toán đồng thời với biến động dân số, số lượng học sinh và điều kiện thực tế của từng địa bàn, tránh để một số trường rơi vào tình trạng quá tải sau sắp xếp. Các đơn vị được yêu cầu rà soát số học sinh từng khối lớp, số lớp, sĩ số, nhu cầu giáo viên và khả năng đáp ứng của trường học để chủ động phân tuyến, bố trí lớp. Những nơi có số học sinh tăng nhanh sẽ được ưu tiên các điều kiện cần thiết để tổ chức dạy học. Đối với vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, ngành tiếp tục ưu tiên nguồn lực do đây vẫn là những địa bàn còn khó khăn về đi lại và khả năng thu hút giáo viên.
"Quan điểm của ngành là không đánh đổi sự thuận lợi trong công tác quản lý với cơ hội học tập của học sinh. Mọi phương án sắp xếp cuối cùng đều phải hướng tới lợi ích của người học và bảo đảm chất lượng giáo dục", bà Liên khẳng định.
Lãnh đạo Sở kỳ vọng việc sắp xếp mạng lưới trường học lần này sẽ tạo ra ba chuyển biến quan trọng:
Thứ nhất, chuyển từ tư duy quản lý theo đầu mối sang quản lý theo hiệu quả. Sau sắp xếp, mỗi cơ sở giáo dục phải phát huy tốt hơn nguồn lực được giao và hiệu quả quản lý phải được thể hiện bằng chất lượng hoạt động thực tế.
Thứ hai, chuyển từ đầu tư dàn trải sang đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên những nơi thực sự cần thiết, nhất là vùng biên giới, vùng khó khăn và địa bàn có nhu cầu học tập lớn.
Thứ ba, chuyển mạnh từ chú trọng quy mô sang chất lượng và kết quả thực chất. Học sinh phải được hưởng lợi trực tiếp từ quá trình sắp xếp; giáo viên được bố trí, sử dụng hiệu quả hơn và chất lượng giáo dục từng bước được nâng lên.
Trong năm học 2026-2027, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng hướng tới đổi mới mạnh mẽ nhưng phải bảo đảm ổn định; sắp xếp tinh gọn nhưng phải hợp lý; đầu tư có trọng tâm nhưng phải tạo ra kết quả thực chất; và trên hết, mọi chủ trương đều phải hướng đến người học. Chủ đề xuyên suốt của năm học 2026-2027 được xác định là "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất".
Theo đó, cần phải nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, giữ vững kỷ cương và kiên quyết phòng ngừa, xử lý các hành vi gian lận, tiêu cực, vi phạm đạo đức giáo dục. Chuyển đổi số cũng phải đi vào thực chất, tạo thay đổi trong quản trị và phục vụ người học. Ngành đặt mục tiêu hoàn thành 100% mục tiêu chuyển đổi số năm 2026; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đạt 100%, thanh toán trực tuyến trên 95%; tiếp tục chuẩn hóa dữ liệu giáo dục, phát triển học bạ số và kho học liệu dùng chung.
Tiếp tục rà soát, bố trí đội ngũ, ngành đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học, triển khai hiệu quả Chương trình Giáo dục phổ thông 2018; tăng cường STEM/STEAM, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, khởi nghiệp và kỹ năng số theo hướng gắn với hoạt động dạy học và khả năng vận dụng của học sinh. Ngành cũng chú trọng xây dựng trường học an toàn, lành mạnh, hạnh phúc; tăng cường phòng, chống bạo lực học đường, tệ nạn xã hội và chủ động ứng phó với thiên tai, dịch bệnh.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng khẳng định, tất cả những nhiệm vụ trên cuối cùng đều phải được đánh giá bằng sự thay đổi mà giáo viên và học sinh thực sự cảm nhận, thụ hưởng. Đổi mới phải tạo ra chuyển biến, đầu tư phải tạo ra hiệu quả và quản lý phải hướng đến chất lượng. Thước đo cuối cùng vẫn là chất lượng giáo dục được nâng lên và người học được hưởng những điều kiện giáo dục tốt hơn.
