Tính đến hết năm học 2025 - 2026, cả nước có 1.277.297 giáo viên mầm non, phổ thông và 98.477 cán bộ quản lý cơ sở giáo dục, trong đó có 1.071.429 giáo viên là viên chức, 48.374 giáo viên hợp đồng (chiếm 3,8%) và 128.388 giáo viên khối ngoài công lập (chiếm 10,1%).
Tỉ lệ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn trình độ tăng nhanh (92,2% ở mầm non, 95,3% ở tiểu học, 96,6% ở trung học cơ sở và 100% ở trung học phổ thông), dự kiến sẽ hoàn thành mục tiêu nâng trình độ chuẩn sớm so với lộ trình. Các chính sách hỗ trợ người học ngành sư phạm, chính sách ưu đãi đối với nhà giáo đã có tác động rõ nét trong thu hút học sinh giỏi theo học sư phạm, qua đó giúp nâng cao rõ rệt chất lượng nguồn giáo viên.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã trình Chính phủ ban hành chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp và chính sách hỗ trợ đối với nhà giáo và ban hành theo thẩm quyền các quy định về mã số, chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm, xếp lương đối với nhà giáo; quy định thẩm quyền tuyển dụng nhà giáo và hướng dẫn các địa phương giao Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức thi tuyển tập trung nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tuyển dụng.
Năm học 2025 - 2026 các địa phương đã tuyển dụng được 14.994 giáo viên (cấp mầm non tuyển dụng được 3.116 giáo viên, cấp tiểu học tuyển dụng được 5.241 giáo viên, cấp trung học cơ sở tuyển dụng được 4.524 giáo viên, cấp trung học phổ thông tuyển dụng được 2.113 giáo viên); tăng tổng số tuyển dụng cả giai đoạn 2022 - 2026 lên hơn 60.000 giáo viên.
Một số địa phương tuyển dụng được số lượng lớn chỉ tiêu như: Thành phố Hồ Chí Minh tuyển dụng 4.595/7.114 chỉ tiêu, thành phố Hải Phòng tuyển dụng 980 chỉ tiêu, thành phố Hà Nội tuyển 860/942 chỉ tiêu; tỉnh Nghệ An tuyển 747/791, tỉnh Tuyên Quang tuyển 329/488 chỉ tiêu…
Đồng thời, chủ động điều động, bố trí lại đội ngũ theo thẩm quyền, như: Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng điều động, thuyên chuyển 56 nhà giáo, nhân viên giữa các cơ sở thuộc phạm vi từ 02 đơn vị hành chính cấp xã trở lên; Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bổ nhiệm và thay đổi vị trí việc làm 465 trường hợp. Thành phố Hồ Chí Minh ban hành quy chế điều động, thuyên chuyển nhà giáo, tạo cơ sở pháp lý để thực hiện điều tiết đội ngũ từ nơi thừa sang nơi thiếu.
Theo đánh giá, công tác bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ tiếp tục được địa phương quan tâm; trong đó nhiều địa phương bồi dưỡng được số lượng lớn đội ngũ.
Cụ thể, Hải Phòng bồi dưỡng năng lực số cho 65.145 cán bộ quản lý, giáo viên. Đồng Tháp tổ chức bồi dưỡng đa dạng, chuyên sâu: 5.085 cán bộ quản lý, giáo viên tham gia bồi dưỡng thường xuyên; 23.804 lượt giáo viên tham gia chuyên đề STEM; 6.812 người được tập huấn về chuyển đổi số, năng lực số và ứng dụng AI; 580 giáo viên được bồi dưỡng giáo dục quốc phòng và an ninh. Tuyên Quang có 8.000 lượt bồi dưỡng về chuyển đổi số, AI và học liệu số, 4.300 lượt về quản trị nhà trường dựa trên dữ liệu, 2.500 lượt về quản trị tài chính, 500 lượt về ngoại ngữ và tiếng dân tộc. Thái Nguyên có 100% cán bộ quản lý, giáo viên tham gia bồi dưỡng các nội dung đổi mới phương pháp, STEM/STEAM, khai thác học liệu số, AI, dữ liệu lớn và ChatGPT trong quản lý, dạy học...
Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang sửa đổi các quy định định mức lao động của giáo viên phù hợp với ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo để giảm nhu cầu biên chế (khảo sát cho thấy công cụ AI đã giúp giáo viên giảm từ 30% đến 60% thời gian chuẩn bị bài giảng và thực hiện các công việc hành chính); nghiên cứu, đề xuất chính sách thu hút nhân lực vào ngành Giáo dục để tạo thêm nguồn tuyển dụng, nhất là đối với các môn đặc thù và ở vùng kinh tế - xã hội khó khăn; ban hành các quy định giảm hồ sơ, sổ sách, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo nhằm giảm áp lực hành chính cho giáo viên.
Tuy nhiên, theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm học 2025-2026, ngành giáo dục còn một số hạn chế. Đơn cử, tình trạng thiếu giáo viên còn phổ biến ở hầu hết các địa phương, cả nước còn thiếu 104.516 giáo viên trong biên chế so với định mức quy định của Bộ GDĐT (14.757 giáo viên mầm non, 30.949 giáo viên tiểu học, 42.357 giáo viên trung học cơ sở và 16.453 giáo viên trung học phổ thông). Một số tỉnh thiếu nhiều như Điện Biên (thiếu 1.752 giáo viên), Tuyên Quang (thiếu 1.753 giáo viên)...
Biên chế năm 2026 được giao tại Quyết định số 185-QĐ/TW ngày 02/6/2026 của Bộ Chính trị giảm nhiều so với năm 2025 dẫn đến biên chế giáo viên được giao giảm theo. Nhiều địa phương đã tổ chức tuyển dụng hoặc đã có kế hoạch tuyển dụng số biên chế được giao năm 2025 chưa sử dụng nay phải dừng lại (như: Cao Bằng, Hải Phòng, Thái Nguyên, Ninh Bình, Gia Lai, Cần Thơ, Cà Mau...).
Đến tháng 8/2026, sau sắp xếp các cơ sở sở giáo dục và điều chỉnh số biên chế giáo viên theo quy mô học sinh thì dự báo số biên chế giáo viên mầm non, phổ thông cần bổ sung cho năm học 2026 - 2027 là 43.267 chỉ tiêu, tương đương với số biên chế giáo viên được giao năm 2025 chưa tuyển dụng (44.770 chỉ tiêu) và gần bằng số giáo viên đang hợp đồng (48.374 giáo viên) trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập hiện nay; một số địa phương còn biên chế được giao nhưng tuyển dụng chưa kịp thời, trong khi yêu cầu dạy học hai buổi/ngày làm tăng nhu cầu đội ngũ.
Nguyên nhân là do số biên chế được giao chưa theo kịp số học sinh gia tăng theo dân số; một số nơi thừa thiếu giáo viên cục bộ chưa được điều tiết kịp thời; định mức giáo viên tăng lên khi mở rộng số lượng các lớp học 2 buổi; nhiều địa phương chậm tuyển dụng giáo viên theo biên chế được giao (số chưa được tuyển dụng xấp xỉ bằng số giáo viên diện hợp đồng).
