Từ bỏ ngành Vật lý học chỉ sau một học kỳ để bắt đầu theo đuổi ngành Chính trị học là một quyết định tưởng chừng mạo hiểm nhưng đã trở thành bước ngoặt quan trọng trong hành trình học tập của Võ Hữu Thắng (sinh năm 2003).
Bốn năm sau quyết định ấy, Võ Hữu Thắng đã tốt nghiệp với danh hiệu thủ khoa đầu ra năm 2026 ngành Chính trị học, Khoa Chính trị và Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Thành quả này không chỉ ghi nhận những nỗ lực trong học tập, nghiên cứu và rèn luyện của nam sinh mà còn là minh chứng cho lựa chọn dám thay đổi để theo đuổi lĩnh vực phù hợp với bản thân.
Chọn lối đi riêng thay vì chạy theo "ngành hot"
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, tân cử nhân Võ Hữu Thắng cho biết, em từng là sinh viên ngành Vật lý học tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tuy nhiên, chỉ sau một học kỳ, nhận thấy bản thân không thực sự phù hợp với lựa chọn ban đầu, Thắng quyết định dừng việc học để ôn thi lại đại học. Sau đó, em trúng tuyển ngành Chính trị học tại Khoa Chính trị và Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, bắt đầu một hành trình mới đúng với định hướng và đam mê của mình.
Theo Thắng, quyết định chuyển ngành được đưa ra sau quá trình cân nhắc kỹ lưỡng. Bên cạnh niềm yêu thích dành cho lịch sử và các vấn đề chính trị, xã hội, em cũng nhìn nhận việc lựa chọn ngành học dưới góc độ nhu cầu của thị trường lao động.
Do đó, thay vì chạy theo các ngành đang thu hút đông thí sinh, Thắng cân nhắc sự phù hợp với năng lực, sở thích của bản thân cũng như triển vọng phát triển lâu dài. Với em, Chính trị học là ngành có tính liên ngành cao, phạm vi việc làm đa dạng và vẫn còn nhiều dư địa phát triển.
Dù vậy, việc chuyển từ khối ngành khoa học tự nhiên sang khoa học xã hội cũng đồng nghĩa với việc Thắng phải bắt đầu lại ở một lĩnh vực hoàn toàn mới. Không chỉ làm quen với hệ thống kiến thức khác biệt, em còn phải thay đổi phương pháp học tập để theo kịp các bạn đã có nền tảng từ trước. Chính vì vậy, ngay từ khi nhập học, Thắng đặt mục tiêu học tập nghiêm túc, chủ động bù đắp những khoảng trống về kiến thức và từng bước khẳng định bản thân.
Để đạt được mục tiêu đó, Thắng xây dựng cho mình phương pháp học phù hợp với đặc thù của ngành Chính trị học. Theo em, đây là lĩnh vực không chỉ đòi hỏi người học nắm vững kiến thức lý luận mà còn phải thường xuyên cập nhật các vấn đề thời sự, có khả năng phân tích, phản biện và nhìn nhận một vấn đề dưới nhiều góc độ.
Vì vậy, ngoài thời gian học trên giảng đường, Thắng duy trì thói quen đọc sách và tự nghiên cứu. Ngoài giáo trình, em dành nhiều thời gian tìm đọc các công trình nghiên cứu, sách chuyên khảo, tài liệu về chính trị, lịch sử, quan hệ quốc tế và chính sách công để mở rộng vốn hiểu biết. Theo Thắng, việc đọc không chỉ giúp tích lũy kiến thức mà còn rèn luyện tư duy phản biện, khả năng tổng hợp và phân tích vấn đề - những kỹ năng cần thiết đối với sinh viên ngành Chính trị học.
Song song với việc tự học, Thắng luôn tận dụng tối đa mỗi giờ học trên lớp. Em tập trung lắng nghe bài giảng, chủ động trao đổi với giảng viên khi chưa hiểu và dành thời gian hệ thống lại kiến thức sau mỗi buổi học. Theo em, việc kết hợp giữa tự nghiên cứu và tiếp thu kiến thức trên lớp giúp bản thân hiểu sâu hơn bản chất của vấn đề, thay vì chỉ ghi nhớ kiến thức để hoàn thành các bài kiểm tra.
Không dừng lại ở việc tích lũy kiến thức, em còn coi nghiên cứu khoa học là cơ hội để kiểm chứng và vận dụng những điều đã học. Trong suốt quá trình học tập, em tích cực tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên và nhiều hội thảo chuyên môn nhằm rèn luyện kỹ năng tìm kiếm tài liệu, xử lý thông tin, xây dựng lập luận và phát triển tư duy nghiên cứu.
Theo Thắng, điểm đặc biệt của nghiên cứu khoa học là giảng viên chỉ đóng vai trò định hướng, còn sinh viên phải chủ động tìm tòi, phân tích và bảo vệ quan điểm của mình bằng những luận cứ, dẫn chứng xác đáng. Chính quá trình đó giúp em hình thành khả năng làm việc độc lập, tư duy phản biện và kỹ năng nghiên cứu – những năng lực cốt lõi của sinh viên ngành Chính trị học.
Môi trường học thuật giúp hình thành tư duy phản biện và bản lĩnh của người học
Nhìn lại hành trình bốn năm đại học, tân cử nhân Võ Hữu Thắng cho rằng danh hiệu thủ khoa đầu ra không chỉ là kết quả của sự nỗ lực cá nhân mà còn được vun đắp từ môi trường học thuật cởi mở cùng sự đồng hành tận tình của đội ngũ giảng viên Khoa Chính trị và Quốc tế học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Theo Thắng, đặc thù của ngành Chính trị học là phạm vi kiến thức rộng, gắn với nhiều vấn đề của đời sống chính trị, kinh tế và xã hội. Vì vậy, giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức lý luận mà còn định hướng phương pháp tiếp cận, phân tích và nghiên cứu vấn đề. Những bài giảng trên lớp trở thành nền tảng để sinh viên tiếp tục tự học, mở rộng hiểu biết thông qua sách, tài liệu chuyên ngành và các vấn đề thực tiễn.
Điều khiến nam sinh ấn tượng nhất trong suốt quá trình học tập là tinh thần cởi mở và sự đồng hành của các giảng viên. Các thầy, cô luôn khuyến khích sinh viên đặt câu hỏi, trao đổi học thuật, nêu quan điểm và sẵn sàng hỗ trợ khi gặp khó khăn trong học tập cũng như nghiên cứu khoa học. Môi trường học tập đó giúp em từng bước hình thành tư duy độc lập, chủ động tiếp cận tri thức và mạnh dạn bảo vệ quan điểm của mình trên cơ sở khoa học.
Vậy nên, sau bốn năm học tập, em không chỉ nhận được kiến thức chuyên môn mà còn có sự thay đổi trong cách nhìn nhận và phân tích các vấn đề của cuộc sống.
"Trước khi trở thành sinh viên ngành Chính trị học, mỗi khi tiếp cận một vấn đề xã hội, em thường có xu hướng nhìn nhận theo cảm tính hoặc chịu ảnh hưởng từ những quan điểm phổ biến trên mạng xã hội và dư luận. Tuy nhiên, quá trình học tập đã giúp em hình thành thói quen phân tích vấn đề dưới nhiều góc độ, biết đặt câu hỏi về nguyên nhân, bối cảnh và những tác động phía sau mỗi hiện tượng thay vì chỉ dừng lại ở những gì diễn ra trên bề mặt", Thắng chia sẻ.
Theo Võ Hữu Thắng, đó cũng là giá trị cốt lõi mà ngành Chính trị học mang lại cho người học. Bên cạnh việc trang bị kiến thức về hệ thống chính trị, quản trị quốc gia, chính sách công hay quan hệ quốc tế, ngành học còn rèn luyện tư duy phản biện, khả năng phân tích, tổng hợp thông tin và xây dựng lập luận trên cơ sở khoa học. Đây là những năng lực không chỉ phục vụ hoạt động nghiên cứu mà còn giúp người học thích ứng với nhiều môi trường làm việc khác nhau.
Chia sẻ về cơ hội nghề nghiệp, thủ khoa đầu ra ngành Chính trị học cho rằng nhiều người vẫn quan niệm đây là ngành có phạm vi việc làm hẹp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể lựa chọn nhiều hướng phát triển nghề nghiệp khác nhau.
Bên cạnh con đường giảng dạy, nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục, người học còn có thể làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị nghiên cứu và hoạch định chính sách, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức phi chính phủ hoặc đảm nhiệm các vị trí về hành chính, quản trị, truyền thông, nhân sự trong doanh nghiệp.
Theo Thắng, chính tính liên ngành cùng khả năng vận dụng kiến thức vào nhiều lĩnh vực đã tạo nên sức hấp dẫn của ngành Chính trị học. Tuy nhiên, để tận dụng tốt những cơ hội đó, sinh viên cần chủ động trang bị thêm nhiều kỹ năng ngoài chuyên môn.
Từ trải nghiệm của bản thân, Thắng khuyến khích sinh viên theo học Chính trị học hình thành thói quen đọc sách, thường xuyên cập nhật các vấn đề thời sự để mở rộng vốn hiểu biết. Đồng thời, các kỹ năng như viết học thuật, thuyết trình, làm việc nhóm, tư duy phản biện và đặc biệt là năng lực ngoại ngữ cũng giữ vai trò quan trọng, nhất là trong bối cảnh nhiều tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ và doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng nhân sự am hiểu về chính trị, xã hội và chính sách công.
Với định hướng theo đuổi con đường giảng dạy và nghiên cứu, sau khi tốt nghiệp, Thắng dự kiến tiếp tục học lên các bậc học cao hơn để tích lũy kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn và từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành giảng viên trong tương lai.
Không chỉ xây dựng lộ trình phát triển cho bản thân, Thắng còn mong muốn góp phần lan tỏa tinh thần học thuật tới các thế hệ sinh viên của Khoa. Vì vậy, trong năm học cuối, với sự đồng ý của Khoa Chính trị và Quốc tế học cùng Liên chi Đoàn - Liên chi Hội của Khoa, em đã cùng các bạn thành lập Câu lạc bộ Học thuật và Nghiên cứu Chính trị.
Theo Thắng, câu lạc bộ được kỳ vọng trở thành diễn đàn để sinh viên trao đổi kiến thức, thảo luận các vấn đề chính trị, xã hội dưới góc nhìn khoa học, chia sẻ kinh nghiệm học tập và nghiên cứu, qua đó lan tỏa tinh thần học thuật trong cộng đồng sinh viên. Mỗi thành viên không chỉ có cơ hội nâng cao năng lực chuyên môn mà còn rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng nghiên cứu và bản lĩnh học thuật ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường.
