"Muôn hình muôn vẻ" về hình thức, thời gian đến học phí trong đào tạo văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh

Theo Khoản 5, Điều 26 Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, văn bằng giáo dục đại học có giá trị pháp lý xác nhận trình độ, năng lực của người học và được cấp cho người học sau khi hoàn thành chương trình đào tạo ở trình độ tương ứng theo quy định.

Luật này cũng đồng thời quy định 02 hình thức đào tạo gồm: đào tạo chính quy thực hiện tập trung toàn thời gian tại các địa điểm đào tạo được cấp phép hoạt động; và đào tạo thường xuyên (hình thức đào tạo vừa làm vừa học, học từ xa hoặc tự học có hướng dẫn) được tổ chức theo thời gian linh hoạt tại các địa điểm đào tạo đáp ứng điều kiện bảo đảm chất lượng và được cấp phép hoạt động.

Về phương thức, Luật Giáo dục đại học quy định đào tạo đại học có thể được thực hiện theo 03 phương thức gồm: trực tiếp; từ xa; hoặc kết hợp giữa trực tiếp và từ xa.

Các quy định này tạo cơ sở pháp lý để các cơ sở giáo dục đại học đa dạng hóa hình thức và phương thức đào tạo, trong đó có đào tạo bằng đại học thứ hai đối với người đã có ít nhất 01 bằng đại học.

Đáng chú ý, dù cùng đào tạo văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh nhưng thông tin tuyển sinh được các cơ sở giáo dục đại học công bố có sự khác biệt nhất định về hình thức, phương thức đào tạo, điều kiện tuyển sinh, thời gian học tập, tín chỉ, học phí cũng như cách thức tổ chức dạy học.

Để có bức tranh về vấn đề này, trên cơ sở các thông tin được công khai, Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam thống kê một số cơ sở giáo dục đại học tại khu vực miền Bắc đang tuyển sinh, cấp văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh, trong đó tập trung vào những tiêu chí cơ bản như hình thức, phương thức đào tạo, thời gian học, số tín chỉ và học phí. Còn về phương thức tuyển sinh, hầu hết các trường sử dụng phương thức xét tuyển.

Lưu ý: (-) là những thông tin phóng viên chưa tìm thấy trên website của cơ sở giáo dục

Gần 2/3 cơ sở giáo dục ở miền Bắc đào tạo văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh hình thức thường xuyên

Theo thống kê của Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, tại khu vực miền Bắc hiện có khoảng 35 cơ sở giáo dục đại học đào tạo văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh với các hình thức và phương thức đào tạo khác nhau.

Bên cạnh đó, một số trường triển khai song song nhiều hình thức đào tạo, tạo thêm lựa chọn về cách học tập cho người đã có bằng đại học và đang có nhu cầu học thêm một văn bằng.

Cụ thể, khoảng 05 cơ sở đào tạo theo hình thức chính quy; 07 cơ sở đào tạo theo hình thức vừa làm vừa học; 09 cơ sở triển khai đồng thời hình thức từ xa và vừa làm vừa học; 14 cơ sở chỉ đào tạo theo hình thức từ xa.

Cụ thể, 05 cơ sở đào tạo văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh theo hình thức chính quy gồm: Trường Đại học Hà Nội; Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội; Đại học Kinh tế Quốc dân; Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng; Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Hưng Yên.

07 cơ sở chỉ đào tạo theo hình thức vừa làm vừa học gồm: Trường Đại học Thủ đô Hà Nội; Trường Đại học Thủy Lợi; Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; Trường Đại học Hải Phòng; Trường Đại học Ngoại thương; Trường Đại học Hùng Vương; Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội).

09 cơ sở triển khai đồng thời hình thức từ xa và vừa làm vừa học gồm: Trường Ngoại ngữ (Đại học Thái Nguyên); Trường Đại học Khoa học (Đại học Thái Nguyên); Học viện Báo chí và Tuyên truyền; Trường Đại học Mở Hà Nội; Trường Đại học Công nghệ và Quản lý Hữu Nghị; Trường Đại học Lương Thế Vinh; Trường Đại học Hạ Long; Trường Đại học Hàng Hải Việt Nam; Trường Đại học Tân Trào.

14 cơ sở chỉ đào tạo hình thức từ xa gồm: Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp (Đại học Thái Nguyên); Học viện Tài chính; Trường Đại học Intracom; Trường Đại học Công Nghiệp Việt Trì; Trường Đại học Công Đoàn; Trường Đại học Lao động - Xã hội; Đại học Công nghiệp Hà Nội; Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp; Trường Đại học Sao Đỏ; Trường Đại học Thành Đô; Trường Đại học Thành Đông; Trường Đại học Đại Nam; Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định.

Đáng chú ý, có 23/35 đơn vị thống kê có đào tạo văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh hình thức thường xuyên (tương đương gần 2/3 tổng số trường khảo sát), chiếm 65,7% tổng số trường.

Cùng một loại văn bằng nhưng có trường học trực tiếp, nơi học online

Theo khảo sát, giữa các cơ sở đào tạo văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh có sự khác biệt về cách thức tổ chức học tập, ngay cả đối với những trường cùng áp dụng một hình thức đào tạo.

Sự khác biệt này thể hiện ở nhiều khía cạnh như: phương thức học, thời gian học, cách tổ chức các buổi học, mức độ tương tác trực tiếp và trực tuyến, yêu cầu đối với người học. Điều này cho thấy, việc cùng được xác định là đào tạo chính quy, từ xa hoặc vừa làm vừa học chưa đồng nghĩa với việc chương trình được tổ chức theo một mô hình thống nhất giữa các cơ sở giáo dục đại học.

Với các trường đào tạo văn bằng 2 theo hình thức vừa làm vừa học, cách thức tổ chức học tập có sự khác biệt khá rõ. Nếu Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức học trực tiếp, thì Trường Đại học Sư phạm Hà Nội áp dụng kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Trường Đại học Mở Hà Nội lại chủ yếu học trực tuyến và thi tập trung, trong khi Trường Ngoại ngữ - Đại học Thái Nguyên cho phép học trực tiếp hoặc trực tuyến qua Zoom, kết hợp các buổi học trực tiếp vào cuối tuần.

Sự khác biệt còn thể hiện ở thời gian học. Trường Đại học Công nghệ và Quản lý Hữu Nghị tổ chức học trực tuyến vào thứ Bảy, Chủ nhật; Trường Đại học Hàng hải Việt Nam bố trí học thứ Bảy, Chủ nhật hoặc buổi tối các ngày trong tuần; còn Trường Đại học Hùng Vương tổ chức học cuối tuần và linh hoạt trong tuần. Như vậy, dù cùng thuộc hình thức vừa làm vừa học, các trường đang áp dụng những cách tổ chức khác nhau, từ học hoàn toàn trực tiếp, kết hợp trực tiếp - trực tuyến đến chủ yếu trực tuyến, đồng thời có mức độ linh hoạt khác nhau về thời gian học.

Đáng chú ý, với nhóm đào tạo hình thức từ xa, phương thức học tập cũng không hoàn toàn giống nhau giữa các cơ sở. Phổ biến nhất là học trực tuyến 100%, thông qua hệ thống E-learning; một số trường kết hợp E-learning với Zoom; một số trường tổ chức học từ xa nhưng vẫn có các buổi học trực tiếp vào cuối tuần.

Một số cơ sở linh hoạt hơn về phương thức học như Học viện Tài chính tổ chức học không tập trung và cho phép thi linh hoạt; Trường Đại học Hạ Long kết hợp online và offline; Trường Đại học Lương Thế Vinh tổ chức đào tạo từ xa kết hợp các buổi học trực tiếp vào thứ Bảy, Chủ nhật. Trường Đại học Sao Đỏ tổ chức học online 100% nhưng thi cuối kỳ trực tiếp.

Một số trường chủ yếu sử dụng hệ thống E-learning với học liệu được cung cấp sẵn. Ví dụ như: Trường Đại học Mở Hà Nội tổ chức học online 100% qua hệ thống E-learning, với kho tài liệu và bài giảng điện tử; Trường Đại học Công đoàn và Trường Đại học Lao động - Xã hội cũng triển khai học theo phương thức E-learning.

Đáng chú ý, thông tin về phương thức học của một số cơ sở đào tạo hình thức từ xa, vừa làm vừa học và chính quy chưa được công bố rõ ràng, khiến người học khó hình dung đầy đủ cách thức tham gia chương trình trước khi đăng ký.

Không chỉ khác nhau về hình thức và phương thức đào tạo, thời gian đào tạo văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh cũng có sự đa dạng giữa các cơ sở. Qua khảo sát, nhóm trường đào tạo theo hình thức từ xa chủ yếu quy định thời gian khoảng 1,5-2 năm, một số chương trình kéo dài đến 2,5 năm.

Trong khi đó, nhóm vừa làm vừa học và chính quy, thời gian đào tạo có biên độ rộng hơn, khoảng 1,5-3 năm. Chẳng hạn, Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội đào tạo hình thức vừa làm vừa học trong 3 năm; Trường Đại học Sư phạm Hà Nội quy định 2-3 năm. Với hình thức chính quy, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội có thời gian đào tạo 3 năm, trong khi Trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng quy định 1,5 năm.

Học phí cao nhất 888.200 đồng/tín chỉ hình thức vừa làm vừa học

Dữ liệu khảo sát công khai từ các cơ sở giáo dục đại học khu vực phía Bắc do phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam thực hiện cho thấy, chi phí đào tạo văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Anh hiện có sự chênh lệch rõ rệt, phụ thuộc lớn vào hình thức đào tạo.

Đối với đào tạo từ xa, mức học phí phổ biến dao động từ 290.000 đồng đến hơn 800.000 đồng/tín chỉ. Ví dụ, một số trường có mức học phí/tín chỉ dễ tiếp cận như: Trường Đại học Thành Đông (290.000 đồng/tín chỉ), Trường Đại học Thành Đô (370.000 đồng/tín chỉ); Trường Ngoại ngữ - Đại học Thái Nguyên (400.000 đồng/tín chỉ).

Một số đơn vị khác quy định học phí tầm trung như: Học viện Tài chính (550.000 đồng/tín chỉ), Trường Đại học Mở Hà Nội (542.000 đồng/tín chỉ) hay Trường Đại học Đại Nam (510.000 đồng/tín chỉ).

Ngoài ra, còn có Học viện Báo chí và Tuyên truyền (818.000 đồng/tín chỉ) hay Trường Đại học Hàng hải Việt Nam (755.000 đồng/tín chỉ).

Bên cạnh đó, một số cơ sở lựa chọn phương thức thu trọn gói theo khóa, đơn cử như Trường Đại học Tân Trào với mức 38 triệu đồng cho toàn bộ lộ trình học 18–24 tháng.

Đối với vừa làm vừa học, do đặc thù kết hợp giảng dạy trực tiếp vào cuối tuần hoặc buổi tối, chi phí vận hành và cơ sở vật chất kéo theo mức thu nhỉnh hơn.

Điển hình tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, học phí hình thức vừa làm vừa học lên tới 888.200 đồng/tín chỉ (cao nhất trong số các trường thu học phí theo tín chỉ).

Trường Đại học Thủ đô Hà Nội cũng phân tách rõ mức thu 624.000 đồng/tín chỉ cho khối kiến thức đại cương và 722.000 đồng/tín chỉ cho khối chuyên ngành.

Ngược lại, một số cơ sở giáo dục như Trường Đại học Sư phạm Hà Nội (420.000 đồng/tín chỉ).

Đối với hình thức chính quy, số lượng trường tổ chức tuyển sinh khiêm tốn hơn và xu hướng thu phí thường tính theo năm học hoặc duy trì ở mức tương đương hệ vừa làm vừa học. Chẳng hạn, Đại học Kinh tế Quốc dân áp dụng mức thu từ 20-28 triệu đồng/năm học cho các lớp học ngoài giờ hành chính, trong khi Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội quy định ở mức 510.000 đồng/tín chỉ.

Giả sử, số tín chỉ và học phí/tín chỉ không đổi, thì học phí văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh hình thức từ xa trong nhóm trường được khảo sát có mức dao động khoảng 33-50,7 triệu đồng/người học/khóa, bình quân khoảng 40 triệu đồng/người học/khóa. Trong đó, Trường Đại học Thành Đô ở mức khoảng 50,69 triệu đồng/người học/khóa. Một số thuộc/trực thuộc Đại học Thái Nguyên dao động từ khoảng 33,6 đến 43,12 triệu đồng/khóa.

Đối với hình thức vừa làm vừa học, mức học phí được khảo sát dao động khoảng 40-62 triệu đồng/người học/khóa, tùy cơ sở đào tạo và thời gian hoàn thành chương trình. Trường Đại học Mở Hà Nội có mức khoảng 40-60 triệu đồng/người học/khóa, trong khi Học viện Báo chí và Tuyên truyền khoảng 62,16 triệu đồng/người học/khóa.

Nhìn tổng thể, người học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh hình thức từ xa trong các trường được khảo sát có thể phải chi khoảng 33-51 triệu đồng cho toàn khóa; với hình thức vừa làm vừa học, con số này khoảng 40-62 triệu đồng/người học/khóa.

Thống kê còn cho thấy sự phân hóa về dung lượng chương trình đào tạo (số tín chỉ) và cách phân bổ chỉ tiêu tuyển sinh giữa các hình thức học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh.

Về khối lượng kiến thức tích lũy, khung chương trình được thiết kế rất khác nhau giữa các cơ sở giáo dục đào tạo hình thức từ xa, khiến tổng số tín chỉ mà học viên phải hoàn thành dao động trong khoảng rộng.

Nhóm từ 60-90 tín chỉ gồm: Trường Đại học Hùng Vương (60–90 tín chỉ), Đại học Thái Nguyên (85 tín chỉ); Trường Ngoại ngữ - Đại học Thái Nguyên (85-88 tín chỉ đối với hình thức từ xa); Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên (88 tín chỉ).

Nhóm trên 100 tín chỉ: điển hình là Trường Đại học Công đoàn (128 tín chỉ), Trường Đại học Lao động – Xã hội (137 tín chỉ), hay Trường Đại học Thành Đô ở hệ Từ xa (137 tín chỉ).

Bức tranh tuyển sinh văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh của nhiều cơ sở giáo dục đại học ra sao?

Chỉ tiêu tuyển sinh giữa các hệ đào tạo cũng có sự khác biệt. Trong số trường thống kê, hình thức từ xa chiếm ưu thế tuyệt đối về chỉ tiêu nhờ lợi thế không bị giới hạn khắt khe về hạ tầng phòng học. Năm 2026, một số đơn vị thông báo tuyển sinh theo đợt, ví dụ như Trường Đại học Hàng hải Việt Nam (650 chỉ tiêu), Trường Đại học Đại Nam (300 chỉ tiêu), Trường Đại học Intracom (225 chỉ tiêu), Học viện Báo chí và Tuyên truyền (200 chỉ tiêu).

Hình thức vừa làm vừa học và chính quy hầu hết có chỉ tiêu “siết chặt” hơn so với từ xa. Đơn cử, năm 2026, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, hình thức vừa làm vừa thông báo tuyển 50 chỉ tiêu (chỉ bằng 1/4 hệ từ xa của trường này); Trường Đại học Thủ đô Hà Nội tuyển sinh 22 chỉ tiêu hình thức vừa làm vừa học.

Tuy nhiên, cũng trường tuyển sinh đào tạo hình thức vừa làm vừa học với hàng trăm chỉ tiêu như: Trường Đại học Hùng Vương (300 chỉ tiêu).

Bên cạnh đó, năm 2026, Trường Đại học Hà Nội tuyển sinh 330 chỉ tiêu (đợt 1 năm 2026) với hình thức chính quy. Đặc biệt, Đại học Kinh tế Quốc dân chỉ tuyển sinh 4 chỉ tiêu cho hình thức này.