Ngày 18/8/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Công văn số 5555/BGDĐT-GDPT về việc hướng dẫn tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập sau sắp xếp.
Đáng chú ý, Phụ lục II Hướng dẫn tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục phổ thông công lập sau sắp xếp có những nội dung đáng chú ý sau đây.
Tổ chức hoạt động chuyên môn
1. Kế hoạch giáo dục của nhà trường
a) Nhà trường xây dựng và tổ chức thực hiện một kế hoạch giáo dục thống nhất trong toàn trường, bao gồm hoạt động giáo dục tại trường chính, các phân hiệu và điểm trường; bảo đảm thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa điểm.
b) Kế hoạch giáo dục xác định việc tổ chức dạy học, giáo dục tại từng địa điểm; phương án sử dụng đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và các điều kiện bảo đảm; cơ chế phối hợp, điều phối giữa trường chính, phân hiệu, điểm trường.
c) Căn cứ kế hoạch giáo dục của nhà trường, các bộ phận, cá nhân được giao phụ trách tổ chức thực hiện tại từng phân hiệu, điểm trường; được chủ động điều chỉnh cách thức tổ chức trong phạm vi nhiệm vụ được giao nhưng phải bảo đảm mục tiêu, yêu cầu cần đạt và kế hoạch chung của nhà trường.
2. Tổ chuyên môn
a) Tổ chuyên môn được tổ chức thống nhất trong phạm vi toàn trường theo môn học, nhóm môn học, lĩnh vực giáo dục hoặc cấp học phù hợp với quy mô, cơ cấu đội ngũ và yêu cầu tổ chức hoạt động chuyên môn; không thành lập tổ chuyên môn riêng tại trường chính, phân hiệu, điểm trường.
b) Căn cứ quy mô, cơ cấu đội ngũ, số lượng phân hiệu và điều kiện thực tế, Hiệu trưởng có thể tổ chức nhóm chuyên môn thuộc tổ chuyên môn tại trường chính, phân hiệu để tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Nhóm chuyên môn chịu sự quản lý của tổ trưởng chuyên môn, do tổ phó hoặc giáo viên được phân công phụ trách; không phải là đơn vị thuộc cơ cấu tổ chức của nhà trường, không làm phát sinh chức danh quản lý và không có thẩm quyền độc lập.
c) Điểm trường không thành lập tổ chuyên môn, nhóm chuyên môn riêng; giáo viên tại điểm trường tham gia tổ chuyên môn của nhà trường và sinh hoạt chuyên môn với trường chính, phân hiệu hoặc theo hình thức phù hợp do Hiệu trưởng quyết định.
3. Sinh hoạt chuyên môn
a) Sinh hoạt chuyên môn được tổ chức thống nhất theo kế hoạch của nhà trường và tổ chuyên môn; tập trung vào thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá, trao đổi chuyên môn và nâng cao chất lượng giáo dục.
b) Căn cứ quy mô, số lượng địa điểm, khoảng cách địa lý và điều kiện thực tế, sinh hoạt chuyên môn được tổ chức linh hoạt toàn trường, theo tổ chuyên môn, nhóm chuyên môn, phân hiệu hoặc cụm điểm trường; kết hợp trực tiếp và trực tuyến phù hợp với yêu cầu chuyên môn.
c) Việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo phân hiệu, nhóm hoặc cụm điểm trường không làm thay đổi cơ cấu tổ chức chuyên môn và trách nhiệm quản lý chuyên môn thống nhất trong toàn trường.
4. Phân công chuyên môn đối với giáo viên
a) Việc phân công chuyên môn đối với giáo viên được thực hiện thống nhất trong toàn trường, căn cứ vị trí việc làm, chuyên môn đào tạo, năng lực của giáo viên, yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông và kế hoạch giáo dục của nhà trường.
b) Căn cứ kế hoạch giáo dục, quy mô lớp học, đội ngũ và điều kiện tổ chức dạy học tại trường chính, phân hiệu, điểm trường, Hiệu trưởng phân công giáo viên giảng dạy môn học, lớp học và thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn phù hợp; bảo đảm thực hiện đầy đủ chương trình và sử dụng hiệu quả đội ngũ.
c) Việc phân công chuyên môn tại các địa điểm phải được thực hiện thống nhất với việc xây dựng thời khóa biểu, bố trí lớp học và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường; bảo đảm khối lượng công việc và thời gian thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo quy định.
5. Tổ chức dạy học, kiểm tra, đánh giá
a) Hoạt động dạy học, giáo dục được tổ chức thống nhất theo kế hoạch giáo dục của nhà trường; bảo đảm thực hiện đầy đủ Chương trình giáo dục phổ thông và quyền học tập của học sinh tại trường chính, phân hiệu, điểm trường.
b) Nhà trường tổ chức thời khóa biểu, bố trí lớp học, giáo viên, phòng học, phòng học bộ môn, thiết bị dạy học và các điều kiện phục vụ dạy học phù hợp với từng địa điểm; tăng cường dùng chung, điều phối và khai thác hiệu quả các nguồn lực trong toàn trường.
c) Việc kiểm tra, đánh giá học sinh thực hiện thống nhất về yêu cầu, quy trình và quản lý kết quả trong toàn trường theo quy định; bảo đảm công bằng giữa học sinh tại trường chính, phân hiệu và điểm trường.
d) Căn cứ điều kiện thực tế, nhà trường có thể tổ chức các hoạt động giáo dục, chuyên đề, phụ đạo, bồi dưỡng và các hoạt động chuyên môn khác theo hình thức liên lớp, liên khối, liên phân hiệu hoặc cụm điểm trường, bảo đảm phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện tổ chức thực hiện.
Làm sao để hoạt động chuyên môn có hiệu quả sau sáp nhập?
Một điểm đáng chú ý sau sáp nhập là tổ chuyên môn được tổ chức thống nhất trong toàn trường, không thành lập riêng tại trường chính, phân hiệu và điểm trường, qua đó tạo sự liên thông trong quản lý và phối hợp chuyên môn.
Theo người viết, sự thống nhất về tổ chức cần đi đôi với tính linh hoạt trong sinh hoạt và triển khai chuyên môn, bởi mỗi địa điểm vẫn có những điều kiện khác nhau về khoảng cách, cơ sở vật chất, học sinh và đội ngũ nhà giáo.
Thứ nhất, cần xây dựng kế hoạch giáo dục thống nhất trong toàn trường nhưng phù hợp với điều kiện của từng địa điểm. Mục tiêu giáo dục, yêu cầu cần đạt, tiến độ thực hiện chương trình, nguyên tắc kiểm tra, đánh giá và những yêu cầu chung về chuyên môn cần được xác định thống nhất.
Trên cơ sở đó, trường chính, phân hiệu và điểm trường có thể chủ động lựa chọn cách thức tổ chức dạy học phù hợp với thực tế. Sự thống nhất cần được thể hiện rõ ở mục tiêu, yêu cầu và chất lượng giáo dục; phương thức thực hiện cần có độ linh hoạt cần thiết để đáp ứng đặc điểm của từng địa điểm.
Thứ hai, cần nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn, hướng hoạt động chuyên môn vào những vấn đề thiết thực của dạy học. Sinh hoạt tổ chuyên môn cần giảm việc nặng về triển khai văn bản, kiểm tra hồ sơ và dành nhiều thời gian hơn cho trao đổi chuyên môn.
Giáo viên có thể cùng nghiên cứu bài học, thiết kế hoạt động dạy học, trao đổi về phương pháp kiểm tra, đánh giá, chia sẻ học liệu và tìm giải pháp đối với những khó khăn cụ thể của học sinh. Khi giáo viên ở trường chính, phân hiệu và điểm trường cùng tham gia trao đổi, kinh nghiệm và cách làm hiệu quả sẽ được lan tỏa rộng hơn trong toàn trường.
Thứ ba, cần sử dụng linh hoạt các hình thức sinh hoạt chuyên môn theo nhóm chuyên môn, cụm điểm trường và trực tuyến. Với những nội dung cần thống nhất chung, sinh hoạt trực tuyến có thể giúp giáo viên giảm thời gian di chuyển và tạo điều kiện kết nối thường xuyên giữa các địa điểm.
Đối với những hoạt động như dự giờ, thao giảng, nghiên cứu bài học hoặc thực hành chuyên môn, hình thức trực tiếp vẫn giữ vai trò quan trọng. Việc lựa chọn hình thức sinh hoạt cần xuất phát từ mục tiêu chuyên môn và điều kiện thực tế, tránh tổ chức trực tuyến chỉ để đáp ứng yêu cầu về hình thức.
Thứ tư, cần thực hiện phân công chuyên môn công bằng, khoa học và phù hợp với năng lực đội ngũ. Sau sáp nhập, việc phân công giáo viên cần dựa trên vị trí việc làm, chuyên môn đào tạo, năng lực, kinh nghiệm, quy mô lớp học và điều kiện tổ chức dạy học tại từng địa điểm.
Nhà trường cần tính đến khoảng cách di chuyển giữa các cơ sở khi xây dựng thời khóa biểu và phân công nhiệm vụ. Một phương án phân công hợp lý sẽ góp phần sử dụng hiệu quả đội ngũ, giảm sự chồng chéo và tạo điều kiện để giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn.
Thứ năm, cần lấy chất lượng dạy học và sự tiến bộ của học sinh làm thước đo hiệu quả hoạt động chuyên môn. Một hoạt động chuyên môn chỉ có ý nghĩa khi góp phần giải quyết những vấn đề của thực tiễn dạy học, hỗ trợ giáo viên và tạo chuyển biến tích cực ở học sinh.
Học sinh tại trường chính, phân hiệu và điểm trường đều cần được bảo đảm cơ hội học tập, yêu cầu đánh giá và chất lượng giáo dục công bằng. Nhà trường có thể tổ chức các chuyên đề, hoạt động phụ đạo, bồi dưỡng, dạy học liên lớp, liên khối hoặc liên phân hiệu khi phù hợp với nhu cầu của học sinh và điều kiện thực tế.
Tài liệu tham khảo:
https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/cong-van-so-5555-bgddt-gdpt-huong-dan-to-chuc-hoat-dong-cua-truong-mam-non-pho-thong-sau-sap-xep-119260819092236042.htm
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
