Từ năm học 2026-2027, vai trò của tổ trưởng chuyên môn đã có những thay đổi rõ rệt cả về vị trí pháp lý lẫn yêu cầu công việc. Trong khi đó, định mức hiện hành vẫn quy định tổ trưởng chuyên môn được giảm 03 tiết, tổ phó được giảm 01 tiết mỗi tuần.
Từ thực tế của một giáo viên kiêm nhiệm tổ trưởng chuyên môn, người viết cho rằng đã đến lúc cần xem xét lại mức giảm này để bảo đảm tổ trưởng có đủ thời gian thực hiện đúng vai trò quản lý chuyên môn.
Vai trò tổ trưởng chuyên môn đã thay đổi
Một trong những thay đổi đáng chú ý của quản trị nhà trường từ năm học 2026-2027 là vị trí của tổ trưởng chuyên môn được xác định rõ hơn. Nghị định số 232/2026/NĐ-CP quy định về vị trí việc làm viên chức đã đưa tổ trưởng tổ chuyên môn và tương đương, phó tổ trưởng tổ chuyên môn và tương đương vào danh mục vị trí việc làm viên chức quản lý.
Điều này phản ánh rõ thực tế ở trường phổ thông, nhất là sau sáp nhập khi quy mô tổ chuyên môn có thể tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba so với trước, khiến vai trò và khối lượng công việc của tổ trưởng ngày càng lớn.
Bên cạnh việc giảng dạy, tổ trưởng phải tổ chức, điều hành hoạt động chuyên môn, theo dõi việc thực hiện chương trình, nghiên cứu bài học, phân tích kết quả học tập, hỗ trợ giáo viên, tham gia đánh giá đội ngũ và tham mưu cho hiệu trưởng về những vấn đề liên quan đến chất lượng giáo dục.
Ngoài ra, tổ trưởng còn phải tham gia hoạt động của cụm chuyên môn, phối hợp thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn liên trường, tham gia đánh giá viên chức trong tổ và thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự phân công của hiệu trưởng hoặc cơ quan quản lý giáo dục.
Đặc biệt, Công văn số 4069/BGDĐT-GDPT hướng dẫn tổ chức sinh hoạt chuyên môn trong cơ sở giáo dục phổ thông và sinh hoạt cụm chuyên môn yêu cầu triển khai nhiều nội dung như đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá, nghiên cứu khoa học, STEM/STEAM, hướng nghiệp, ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo,...
Với những yêu cầu ngày càng cao đối với hoạt động chuyên môn, tổ trưởng phải chủ động định hướng hoạt động của tổ, hỗ trợ giáo viên triển khai các yêu cầu mới và bảo đảm các nhiệm vụ chuyên môn được thực hiện thống nhất, hiệu quả.
Tổ trưởng cần thêm thời gian để làm tốt nhiệm vụ quản lý
Thông tư số 05/2025/TT-BGDĐT quy định rõ về chế độ làm việc của giáo viên phổ thông. Theo đó, tại khoản 3, khoản 4 Điều 9 quy định:
“3. Tổ trưởng tổ chuyên môn hoặc tổ trưởng tổ bộ môn được giảm 03 tiết/tuần; tổ phó tổ chuyên môn hoặc tổ phó tổ bộ môn được giảm 01 tiết/tuần.
4. Tổ trưởng tổ quản lý học sinh trong trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú được giảm 03 tiết/tuần; tổ phó tổ quản lý học sinh trong trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú được giảm 01 tiết/tuần.”
Từ thực tiễn công việc, người viết cho rằng mức giảm 03 tiết mỗi tuần đối với tổ trưởng như hiện hành cần được xem xét lại.
Một tổ trưởng chuyên môn vẫn phải bảo đảm định mức giảng dạy của giáo viên sau khi đã được giảm 03 tiết. Chẳng hạn, giáo viên trung học phổ thông hiện có định mức trung bình 17 tiết mỗi tuần.
Như vậy, với giáo viên kiêm tổ trưởng, sau khi giảm 03 tiết, về nguyên tắc vẫn phải thực hiện 14 tiết dạy mỗi tuần. Phần thời gian còn lại phải đủ để thực hiện một khối lượng công việc quản lý chuyên môn ngày càng lớn.
Vấn đề là công việc của tổ trưởng không chỉ diễn ra trong các buổi sinh hoạt tổ mà còn phát sinh trước, trong và sau giờ dạy, từ nghiên cứu hồ sơ, trao đổi với giáo viên đến làm việc với ban giám hiệu, nên khó mang lại hiệu quả khi vẫn phải duy trì khối lượng giảng dạy gần tương đương giáo viên thông thường.
Có ý kiến cho rằng giảm thêm tiết dạy cho tổ trưởng sẽ làm tăng áp lực thiếu giáo viên, nhất là ở những môn còn thiếu người. Tuy nhiên, thời gian được giảm không phải là thời gian lao động mất đi mà được dành cho công tác quản lý và phát triển chuyên môn. Đó là thời gian để tổ trưởng điều hành tổ, hỗ trợ giáo viên và nâng cao chất lượng dạy học.
Vì vậy, người viết đề xuất nghiên cứu tăng mức giảm định mức tiết dạy đối với tổ trưởng chuyên môn từ 03 tiết lên khoảng 05-06 tiết mỗi tuần; tổ phó tăng tương ứng từ 01 tiết lên 02-03 tiết. Với những tổ chuyên môn có số lượng giáo viên lớn, mức giảm có thể được tính theo quy mô và khối lượng công việc thay vì áp dụng một mức cứng cho tất cả.
Cách làm này cũng phù hợp với tinh thần phân quyền trong quản trị nhà trường sau sắp xếp. Khi hiệu trưởng phải quản trị một nhà trường có quy mô lớn hơn, có thể gồm nhiều cơ sở hoặc điểm trường, tổ trưởng càng phải trở thành lực lượng quản lý chuyên môn trực tiếp.
Khi tổ trưởng đã được xác định là viên chức quản lý, chế độ làm việc cũng cần được điều chỉnh tương xứng với trách nhiệm và khối lượng công việc. Giảm định mức tiết dạy hợp lý sẽ tạo thêm thời gian để tổ trưởng thực hiện tốt vai trò dẫn dắt chuyên môn, qua đó góp phần nâng cao chất lượng nhà trường sau sắp xếp.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
