Cô Lê Thị Tuyết Trinh - Giáo viên làm Tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, Trường Tiểu học số 2 Khe Sanh (nay là Trường Tiểu học Khe Sanh), xã Khe Sanh, tỉnh Quảng Trị đã có 12 năm gắn bó với công tác đội.
Động lực cống hiến đến từ những thay đổi tích cực của học sinh
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Lê Thị Tuyết Trinh bày tỏ: “Nhận được giải thưởng Cánh én hồng là niềm vinh dự của tôi. Đây cũng là động lực để tôi tiếp tục làm tốt nhiệm vụ của mình. Tình yêu với nghề giáo và mong muốn trở thành giáo viên đã được tôi nuôi dưỡng từ những năm tháng ngồi trên ghế nhà trường.
Tôi vốn là giáo viên môn Mĩ thuật, khi mới tốt nghiệp được phân công làm Tổng phụ trách Đội tại Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Hướng Lập (xã Hướng Lập, tỉnh Quảng Trị). Sau 4 năm công tác ở vùng khó khăn, tôi chuyển về Trường Tiểu học số 2 Khe Sanh, nay là Trường Tiểu học Khe Sanh và gắn bó đến nay đã được 8 năm.
Thời điểm mới đảm nhận công việc, dù đã được bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đội nhưng tôi vẫn chưa hình dung hết những công việc thực tế phải làm. Những ngày đầu, còn nhiều bỡ ngỡ, tôi phải tự học và tích lũy kinh nghiệm qua từng hoạt động. Qua quá trình công tác, tôi nhận thấy để tổ chức tốt các hoạt động, người Tổng phụ trách Đội cần có sự bền bỉ, lòng yêu trẻ, cùng với đó phải có ý tưởng và chịu khó tìm tòi, học hỏi”.
Được biết, ở mỗi môi trường công tác, cô Trinh đều linh hoạt điều chỉnh cách tổ chức hoạt động Đội để phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng tham gia của học sinh.
Trong 4 năm công tác tại địa bàn vùng khó khăn, nơi phần lớn học sinh là người dân tộc thiểu số, một trong những nhiệm vụ cô Trinh đặc biệt quan tâm là vận động học sinh đến trường, hạn chế tình trạng bỏ học. Công việc này đòi hỏi sự phối hợp thường xuyên giữa Tổng phụ trách Đội, giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh trong việc tuyên truyền, nhắc nhở, động viên các em duy trì việc học.
Bên cạnh đó, cô chú trọng tổ chức các hoạt động vui tươi, tạo hứng thú để học sinh thêm yêu trường, mến lớp; đồng thời ưu tiên chăm lo cho những em có hoàn cảnh khó khăn thông qua việc kết nối với các dự án, tổ chức thiện nguyện để huy động nguồn lực hỗ trợ.
Khi chuyển về công tác tại Trường Tiểu học số 2 Khe Sanh, điều kiện tổ chức hoạt động Đội thuận lợi hơn, song cô Trinh lại đối mặt với một khó khăn khác. Đó là việc thay đổi nhận thức của một bộ phận phụ huynh về vai trò của các hoạt động Đội. Không ít phụ huynh chưa thực sự coi trọng hoạt động này, vì vậy cô kiên trì tuyên truyền, giúp phụ huynh hiểu rằng bên cạnh kiến thức văn hóa, học sinh còn cần được trang bị kỹ năng xã hội. Hoạt động Đội chính là môi trường để các em phát triển những kỹ năng đó.
Dần dần, cô Trinh nhận được sự đồng hành nhiều hơn từ phụ huynh. Tiêu biểu là các hoạt động gây quỹ hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn ngay trong lớp. Nguồn quỹ được quản lý công khai, minh bạch, sử dụng đúng mục đích nên phụ huynh đồng thuận và được duy trì trong nhiều năm.
Cô Trinh chia sẻ: “Hoạt động Đội không chỉ tạo sân chơi mà còn giúp học sinh rèn luyện kỹ năng, phát triển sự tự tin và cân bằng với việc học tập trên lớp. Qua quá trình tham gia, nhiều em vốn nhút nhát, ngại phát biểu trước đám đông, thậm chí chưa từng dám bước lên sân khấu, đã dần mạnh dạn xung phong trả lời câu hỏi, biểu diễn hay dẫn chương trình. Sự tự tin ấy được bồi đắp qua từng lần các em được động viên, khuyến khích và trao cơ hội thử sức”.
Chứng kiến những chuyển biến tích cực của học sinh cũng là động lực để cô Trinh không ngại dành nhiều thời gian, công sức chuẩn bị cho từng chương trình. Có những ngày, cô thức đến 2-3 giờ sáng để xây dựng video tuyên truyền hoặc lên kịch bản hoạt động ngoại khóa. Dù vất vả, cô cho biết niềm vui lớn nhất là sau mỗi hoạt động, học sinh có thêm kỹ năng, biết sẻ chia, yêu thương; phụ huynh cũng ngày càng tin tưởng và đồng hành với nhà trường.
Ứng dụng AI để đổi mới hoạt các động Đội
Nhắc đến động lực giúp mình gắn bó với công tác Tổng phụ trách Đội suốt 12 năm qua, cô Trinh chia sẻ đó trước hết là tình yêu dành cho trẻ em và mong muốn được bảo vệ, che chở, đồng hành cùng các em trong quá trình trưởng thành. Ngoài ra, để duy trì và nâng cao chất lượng hoạt động Đội, bên cạnh sự nỗ lực của Tổng phụ trách còn cần có sự quan tâm, đồng hành từ phía lãnh đạo nhà trường và phụ huynh.
Cô Trinh cho hay: “Ban giám hiệu Trường Tiểu học Khe Sanh vô cùng tâm huyết, xác định hoạt động Đội là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, góp phần tạo nên hình ảnh của nhà trường. Các hoạt động không chỉ được quan tâm về chủ trương mà còn được đầu tư, triển khai thực chất, hướng đến việc trang bị kỹ năng thật cho học sinh.
Đặc biệt, sau mỗi chương trình, nhà trường đều tổ chức họp để nhìn nhận những kết quả đạt được, chỉ ra hạn chế và rút kinh nghiệm cho những hoạt động tiếp theo. Quá trình này cũng giúp bản thân tôi nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ và ngày càng hoàn thiện cách tổ chức hoạt động Đội".
Đề cập đến định hướng phát triển hoạt động Đội trong thời gian tới, cô Trinh cho biết mong muốn đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác Đội. Sau khi sáp nhập, Trường Tiểu học Khe Sanh có khoảng hơn 1300 học sinh với 1 trường chính, 1 phân hiệu và 2 điểm trường. Điều này đặt ra yêu cầu kết nối nề nếp, văn hóa và hoạt động giữa học sinh của các trường trước đây. Với số lượng học sinh đông, học tập tại nhiều địa điểm khác nhau, việc quản lý, điều phối hoạt động Đội theo phương thức truyền thống sẽ gặp nhiều khó khăn.
Vì vậy, cô đang từng bước ứng dụng các nền tảng, phần mềm trực tuyến vào quản lý số liệu, chương trình rèn luyện đội viên và sinh hoạt Ban Chỉ huy Đội. Thay vì giáo viên thực hiện toàn bộ, học sinh sẽ được hướng dẫn trực tiếp cập nhật thông tin, nhập số liệu và theo dõi kết quả rèn luyện. Tổng phụ trách Đội giữ vai trò quản lý, kiểm tra và theo dõi chung. Nhờ vậy, các em vừa chủ động tham gia hoạt động, vừa được rèn luyện kỹ năng ứng dụng công nghệ số.
Bên cạnh đó, cô dự định thiết kế các trang thông tin về hoạt động của từng lớp, tích hợp mã QR để phụ huynh thuận tiện theo dõi. Chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh quét mã, phụ huynh có thể nắm bắt các hoạt động mà con em đã tham gia trong từng học kỳ hoặc năm học.
Cô Trinh kỳ vọng cách làm này sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về hoạt động Đội cũng như quá trình rèn luyện, trưởng thành của học sinh tại trường, từ đó tăng cường sự quan tâm và đồng hành cùng nhà trường.
Sau sáp nhập, khối lượng công việc của Tổng phụ trách Đội tăng lên đáng kể, song theo cô Trinh, việc ứng dụng công nghệ số đã hỗ trợ rất nhiều trong quá trình quản lý và tổng hợp số liệu. Thay vì phải lập bảng biểu thủ công, ghi chép rồi liên hệ từng giáo viên chủ nhiệm để thu thập thông tin về học sinh, cô chuyển sang sử dụng các bảng tính trực tuyến, trong đó giáo viên có thể trực tiếp cập nhật dữ liệu. Nhờ các hàm tính toán tự động, số liệu được tổng hợp nhanh chóng, thuận tiện hơn cho việc theo dõi và báo cáo.
Tuy nhiên, việc tổ chức hoạt động tại nhiều điểm trường lại đòi hỏi cô phải dành thêm thời gian nghiên cứu đặc điểm, trình độ và nhu cầu của từng nhóm học sinh. Không thể áp dụng một chương trình giống nhau cho tất cả các điểm trường mà cần có sự điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế. Dù thời gian đầu khá vất vả, có những hôm cô phải thức đến khuya để hoàn thành công việc, nhưng nhờ sự chủ động tìm tòi và dần quen với cách làm mới, công việc từng bước đi vào nề nếp.