Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố dự thảo Thông tư quy định chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông, dự bị đại học, thay thế Thông tư số 05/2025/TT-BGDĐT.
Trong đó, dự thảo điều chỉnh định mức tiết dạy đối với phó hiệu trưởng công tác tại trường có phân hiệu, từ 4 tiết/tuần xuống còn 3 tiết/tuần. Đồng thời, bổ sung quy định quy đổi các nhiệm vụ như tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, làm báo cáo viên, dạy minh họa, chủ trì sinh hoạt chuyên môn, biên soạn tài liệu tập huấn, bồi dưỡng và tài liệu giảng dạy ra tiết dạy để thay thế định mức tiết dạy. Tổng số tiết được quy đổi theo hình thức này không được vượt quá 50% định mức tiết dạy trong một năm học.
Lãnh đạo cơ sở giáo dục cho rằng đây là một điều chỉnh hợp lý, thể hiện sự quan tâm đến đặc thù công việc của phó hiệu trưởng tại trường có phân hiệu.
Điều chỉnh phù hợp với đặc thù trường có phân hiệu
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Lê Thị Thu Chung - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Lý Thường Kiệt (Hà Nội) đánh giá đây là một đề xuất theo hướng tích cực, thể hiện sự điều chỉnh chính sách theo yêu cầu thực tiễn quản lý và tổ chức hoạt động giáo dục trong nhà trường hiện nay. Đặc biệt, việc bổ sung cơ chế quy đổi một số nhiệm vụ chuyên môn ra tiết dạy là cần thiết, góp phần ghi nhận đầy đủ hơn những công việc mà cán bộ quản lý đang trực tiếp đảm nhiệm.
Cô Chung phân tích, trong thực tế, công việc của phó hiệu trưởng không chỉ giới hạn ở việc lên lớp, mà còn bao gồm tổ chức, điều hành và kiểm soát chất lượng các hoạt động giáo dục; xây dựng kế hoạch chuyên môn; dự giờ, kiểm tra nội bộ; bồi dưỡng đội ngũ; chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học, chuyển đổi số; bảo đảm an toàn trường học và giải quyết nhiều tình huống phát sinh hằng ngày. Với những trường có nhiều cấp học, nhiều điểm trường hoặc phân hiệu, khối lượng công việc này càng lớn, đòi hỏi sự phối hợp liên tục và khả năng xử lý các nhiệm vụ đan xen.
Vì vậy, việc điều chỉnh định mức từ 4 tiết xuống 3 tiết/tuần đối với phó hiệu trưởng công tác tại trường có phân hiệu, nếu được quy định rõ ràng và phù hợp với các nhiệm vụ được giao, sẽ tạo thêm điều kiện để cán bộ quản lý tập trung vào công tác điều hành, kiểm tra, hỗ trợ giáo viên và nâng cao chất lượng giáo dục.
Cô đặc biệt đồng tình với chủ trương quy đổi các nhiệm vụ chuyên môn có tính chất thực chất, có sản phẩm và có thể kiểm chứng thành tiết dạy. Chẳng hạn, việc chủ trì sinh hoạt chuyên môn, tổ chức hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp, làm báo cáo viên, dạy minh họa, biên soạn tài liệu giảng dạy hoặc tài liệu bồi dưỡng giáo viên đều đòi hỏi sự đầu tư đáng kể về thời gian, năng lực chuyên môn và trách nhiệm nghề nghiệp. Đây không phải những công việc phụ trợ đơn thuần, mà trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng dạy học và phát triển đội ngũ.
Theo cô Chung, lợi ích lớn nhất của đề xuất là góp phần thay đổi cách nhìn nhận về công việc của cán bộ quản lý: không chỉ đánh giá qua số tiết trực tiếp đứng lớp, mà cần nhìn nhận đầy đủ cả trách nhiệm quản trị, chỉ đạo chuyên môn và kết quả nâng cao chất lượng giáo dục.
Thứ nhất, giúp cán bộ quản lý có thêm thời gian thực hiện nhiệm vụ quản trị nhà trường một cách thực chất. Hiện nay, yêu cầu đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng ngày càng cao, từ quản lý đội ngũ, tổ chức thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông, kiểm tra nội bộ, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến bảo đảm an toàn trường học, y tế học đường, tổ chức bán trú và phối hợp với cha mẹ học sinh. Những nhiệm vụ này đòi hỏi cán bộ quản lý phải thường xuyên có mặt, theo dõi sát hoạt động và xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. Việc bố trí định mức giảng dạy hợp lý sẽ giúp cán bộ quản lý chủ động hơn trong điều hành, không bị phân tán quá nhiều giữa lịch dạy cố định và những công việc quản lý đột xuất.
Thứ hai, nâng cao chất lượng chỉ đạo chuyên môn và hỗ trợ giáo viên. Khi có thêm thời gian, phó hiệu trưởng có thể tăng cường dự giờ, tư vấn phương pháp dạy học, tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, hỗ trợ giáo viên đổi mới kiểm tra, đánh giá và xây dựng môi trường học tập tích cực. Việc quy đổi những hoạt động chuyên môn có giá trị thực tiễn thành tiết dạy cũng khuyến khích cán bộ quản lý trực tiếp tham gia, chia sẻ kinh nghiệm và lan tỏa những cách làm hiệu quả trong đội ngũ.
Thứ ba, tạo sự công bằng hơn trong ghi nhận khối lượng công việc và trách nhiệm nghề nghiệp. Có những nhiệm vụ không thể hiện trên thời khóa biểu nhưng lại tiêu tốn nhiều thời gian chuẩn bị, tổ chức và đánh giá kết quả. Nếu được quy đổi theo nguyên tắc rõ ràng, có minh chứng và gắn với chất lượng sản phẩm, chính sách sẽ góp phần động viên cán bộ quản lý phát huy năng lực chuyên môn, đồng thời tạo cơ sở để nhà trường phân công nhiệm vụ khoa học hơn.
Cùng bàn luận về chủ đề này, cô Quàng Thị Xuân - Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Lạn (tỉnh Sơn La) cho rằng đề xuất giảm định mức tiết dạy đối với phó hiệu trưởng công tác tại trường có phân hiệu từ 4 tiết xuống còn 3 tiết/tuần là một điều chỉnh hợp lý, thể hiện sự quan tâm đến đặc thù công việc của cán bộ quản lý tại những cơ sở giáo dục có địa bàn hoạt động phân tán.
Ở trường có phân hiệu, công tác quản lý đòi hỏi thời gian đi lại, kiểm tra, hỗ trợ giáo viên và xử lý các tình huống phát sinh tại các điểm trường. Việc giảm một tiết dạy mỗi tuần tuy không lớn nhưng sẽ giúp phó hiệu trưởng chủ động hơn trong bố trí công việc, tăng thời gian bám sát cơ sở, nắm bắt tình hình dạy học và hỗ trợ đội ngũ giáo viên trong thực hiện nhiệm vụ.
“Tôi cũng đồng tình với hướng bổ sung quy định quy đổi một số nhiệm vụ chuyên môn ra tiết dạy. Những công việc như dạy minh họa, chủ trì sinh hoạt chuyên môn, làm báo cáo viên hoặc biên soạn tài liệu tập huấn đều cần sự chuẩn bị nghiêm túc và có thể tác động đến chất lượng giảng dạy của nhiều giáo viên. Nếu được tổ chức tốt, một buổi sinh hoạt chuyên môn có thể giúp tháo gỡ khó khăn chung cho cả tổ, thậm chí cả trường.
Việc ghi nhận những hoạt động này trong định mức sẽ tạo điều kiện để cán bộ quản lý đầu tư chiều sâu cho công tác chuyên môn, đồng thời giúp nhà trường phân công nhiệm vụ phù hợp hơn với năng lực, sở trường của từng người.
Về giới hạn quy đổi không vượt quá 50% định mức tiết dạy trong năm học, tôi cho rằng đây là hướng cân đối phù hợp. Cán bộ quản lý vẫn cần trực tiếp giảng dạy để hiểu học sinh, trải nghiệm yêu cầu của chương trình và nắm được những khó khăn mà giáo viên đang gặp phải. Tuy nhiên, việc quy đổi cần gắn với nhiệm vụ thực tế, sản phẩm và chất lượng thực hiện, tránh chỉ căn cứ vào số buổi tham gia” – cô Xuân bày tỏ.
Cô Vũ Thị Kim Oanh - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Kim Chung (Hà Nội) đồng tình và đánh giá cao những điều chỉnh trong dự thảo. Theo cô, đây là đề xuất thiết thực, phù hợp với yêu cầu thực tiễn, đặc biệt đối với các trường có quy mô lớn, nhiều điểm trường và khối lượng công việc quản lý chuyên môn ngày càng tăng.
Việc giảm định mức giảng dạy của phó hiệu trưởng từ 4 tiết xuống 3 tiết mỗi tuần sẽ giúp cán bộ quản lý có thêm thời gian thực hiện nhiệm vụ chỉ đạo chuyên môn, kiểm tra, giám sát hoạt động dạy học và hỗ trợ giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy. Trên thực tế, công việc của Phó Hiệu trưởng không chỉ giới hạn ở việc lên lớp mà còn bao gồm xây dựng kế hoạch giáo dục, tổ chức sinh hoạt chuyên môn, theo dõi việc thực hiện chương trình và xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình dạy học.
Đối với các trường có nhiều điểm trường, việc quản lý và bảo đảm chất lượng giáo dục đồng đều giữa các địa điểm đòi hỏi cán bộ quản lý phải dành nhiều thời gian cho công tác kiểm tra, hỗ trợ và phối hợp với đội ngũ giáo viên. Vì vậy, điều chỉnh định mức tiết dạy cần được nhìn nhận không chỉ là giảm giờ đứng lớp mà còn là tạo điều kiện để cán bộ quản lý thực hiện tốt hơn vai trò điều hành, nâng cao chất lượng chuyên môn của toàn trường.
Cô Oanh cũng đánh giá việc quy đổi các hoạt động chuyên môn, tập huấn và bồi dưỡng giáo viên thành tiết dạy là hợp lý. Cách tiếp cận này góp phần ghi nhận đầy đủ hơn khối lượng công việc thực tế, bởi hiệu quả hoạt động chuyên môn không chỉ được thể hiện qua số tiết trực tiếp giảng dạy mà còn phụ thuộc vào quá trình chuẩn bị, trao đổi kinh nghiệm, cập nhật phương pháp và hỗ trợ đồng nghiệp.
Nếu được quy định cụ thể, minh bạch, cơ chế quy đổi còn giúp cán bộ quản lý và giáo viên chủ động tham gia các hoạt động phát triển chuyên môn mà không phải chịu thêm áp lực về thời gian. Qua đó, việc bồi dưỡng đội ngũ có thể trở thành một phần thiết thực trong kế hoạch nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, thay vì chỉ được thực hiện như nhiệm vụ bổ sung.
Cần sự quan tâm dành cho cán bộ trường nội trú, liên cấp
Cô Chung đề xuất, để chính sách phát huy hiệu quả, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có hướng dẫn cụ thể về cách tính, điều kiện quy đổi, minh chứng và thẩm quyền xác nhận; tránh tình trạng thực hiện hình thức hoặc phát sinh thêm thủ tục hành chính.
Quy định tổng số tiết quy đổi không vượt quá 50% định mức tiết dạy trong năm học cũng cần được hướng dẫn rõ cách áp dụng đối với từng nhóm nhiệm vụ, bảo đảm thống nhất và công bằng giữa các cơ sở giáo dục.
Quy đổi cần được thực hiện theo hướng thực chất, tránh biến thành cơ chế cộng trừ tiết dạy đơn thuần. Một hoạt động chỉ nên được tính quy đổi khi có nhiệm vụ cụ thể, sản phẩm hoặc kết quả đầu ra, được thực hiện đúng yêu cầu và có xác nhận theo thẩm quyền. Cần tránh tình trạng cùng một nhiệm vụ vừa được tính vào định mức giảng dạy, vừa được quy đổi hoặc ghi nhận trùng lặp dưới hình thức khác
Bên cạnh đó, nên nghiên cứu xây dựng định mức linh hoạt, căn cứ vào quy mô học sinh, số lớp, số cấp học, số điểm trường và khối lượng nhiệm vụ thực tế; không chỉ căn cứ vào chức danh hoặc việc có phân hiệu. Đặc biệt, với trường liên cấp, phó hiệu trưởng phụ trách từng cấp học phải đáp ứng yêu cầu quản lý chuyên môn, đội ngũ, học sinh và các hoạt động giáo dục có đặc thù khác nhau.
Từ thực tế công tác tại trường có học sinh nội trú, cô Xuân mong cơ quan soạn thảo quan tâm hơn đến đặc thù của loại hình trường này.
Bên cạnh việc xem xét giảm định mức đối với phó hiệu trưởng công tác tại trường có phân hiệu, cần nghiên cứu cơ chế giảm định mức hoặc quy đổi phù hợp đối với cán bộ quản lý được phân công trực tiếp phụ trách nội trú, bán trú. Mức độ ghi nhận nên căn cứ vào quy mô học sinh, khối lượng công việc và trách nhiệm thực tế được giao.
“Cần phân định rõ trách nhiệm điều hành của cán bộ quản lý, nhiệm vụ giáo dục của giáo viên và công việc thường xuyên của nhân viên quản lý học sinh. Không nên hiểu rằng mọi thời gian trực hoặc mọi nhiệm vụ quản lý đều được quy đổi thành tiết dạy. Quy định cần xác định cụ thể nhiệm vụ nào được tính, cách tính, căn cứ xác nhận và nguyên tắc không tính trùng với chế độ khác.
Cùng với đó, việc bổ sung vị trí quản lý học sinh và cấp dưỡng cần đi kèm cơ sở xác định số lượng người làm việc phù hợp. Tôi đề xuất xem xét các yếu tố như số học sinh thực tế ăn, ở tại trường, độ tuổi học sinh, số khu lưu trú, số bếp ăn và yêu cầu bố trí ca trực. Với học sinh tiểu học, nhu cầu được hướng dẫn, chăm sóc và hỗ trợ trong sinh hoạt hằng ngày rất lớn, nên yếu tố độ tuổi cần được tính đến.
Đối với trường nội trú mới vận hành, cần bổ sung đủ nhân sự và phân công rõ trách nhiệm sẽ giúp tổ chức nền nếp ngay từ đầu. Khi đội ngũ quản lý học sinh và cấp dưỡng được bố trí phù hợp, cán bộ quản lý có điều kiện tập trung hơn vào điều hành, kiểm tra chất lượng chăm sóc và nâng cao chất lượng dạy học. Tôi mong những điều chỉnh về định mức sẽ được xem xét đồng bộ với nhân sự và điều kiện thực hiện, để vừa phù hợp với công việc của đội ngũ, vừa bảo đảm học sinh được chăm sóc an toàn, chu đáo” – cô Xuân cho hay.
