Nên tinh giản kiến thức ở kỳ thi Trung học phổ thông quốc gia và tuyển sinh 10

16/03/2020 06:08 THANH AN
(GDVN) - Với tình hình dịch bệnh như năm nay thì Bộ và các Sở Giáo dục tinh giản các đơn vị kiến thức cho 2 kỳ thi này là vô cùng cần thiết để giảm áp lực cho học trò.

Trước tình hình dịch bệnh đang xảy ra, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có 2 lần điều chỉnh khung thời gian năm học 2019-2020 và đa phần các địa phương cũng đang cho học sinh từ Mầm non đến Trung học cơ sở nghỉ học.

Học sinh Trung học phổ thông thì cũng đang có nhiều tỉnh (thành) cho học sinh nghỉ học. Vì thế, điều đáng lo nhất đối với học sinh phổ thông là lớp 12 có kỳ thi Trung học phổ thông quốc gia, học sinh lớp 9 có kỳ thi tuyển sinh 10 khi năm học kết thúc.

Với tình hình hiện tại, nên chăng Bộ Giáo dục và các Sở Giáo dục tinh giảm bớt các đơn vị kiến thức trong 2 kỳ thi này bởi nếu vẫn thực hiện như mọi năm thì học sinh sẽ rất khó khăn vì năm học đã kéo dài thêm 2 tháng rưỡi so với kế hoạch ban đầu.

Tinh giản bớt kiến thức trong các kỳ thi cũng là cách giảm áp lực cho học trò (Ảnh minh họa: Thùy Linh)

Giới hạn các nội dung kiến thức các kỳ thi hiện nay đang rất nặng

Theo quy định hiện hành, học sinh phổ thông có 2 dạng bài kiểm tra là kiểm tra thường xuyên và kiểm tra định kỳ. Học sinh lớp 9 khi lên lớp 10 có thêm một kỳ thi là thi tuyển sinh 10 và học sinh lớp 12 có kỳ thi Trung học phổ thông quốc gia.

Đối với kỳ thi tuyển sinh 10 thì được giới hạn kiến thức của cả lớp 9, trong đó môn Ngữ văn có kiến thức phân môn tiếng Việt của cả cấp học. Học sinh lớp 12 được giới hạn kiến thức của cả cấp học Trung học phổ thông, trong đó chủ yếu là kiến thức lớp 12.

Với việc giới hạn kiến thức trong 2 kỳ thi như vậy đã được ngành Giáo dục thực hiện từ nhiều năm nay. Dù ai cũng biết học gì thi nấy và học sinh phải hệ thống được kiến thức mà mình đã học.

Yêu cầu, mong muốn là vậy nhưng thực tế thì chỉ có những em giỏi mới có thể nhớ được, hệ thống được kiến thức liên tục của nhiều năm. Vì vậy, mỗi kỳ thi đi qua thì chúng ta vẫn thấy điểm thi của 2 kỳ thi này không cao, nhất là kỳ thi tuyển sinh 10.

Bởi thực tế, hàng năm thì học sinh đang phải học hơn 10 môn học, nội dung kiến thức khá nhiều nên gặp rất nhiều khó khăn trong học tập. Vậy nên, không mấy học sinh lớp 9 và lớp 12 không phải miệt mài học thêm suốt năm cuối cấp thì mới có thể tự tin tham gia kỳ thi và đậu vào các trường mà mình đăng ký.

Tiếp tục lùi thời gian kết thúc năm học, thi quốc gia năm 2020

Đó là mọi năm kết thúc năm học vào cuối tháng 5, kỳ thi tuyển sinh 10 đa phần được tổ chức vào đầu tháng 6 và kỳ thi Trung học phổ thông tố chức vào cuối tháng 6.

Năm nay, tình hình dịch bệnh xảy ra bất ngờ, Bộ Giáo dục cũng đã phải 2 lần điều chỉnh khung thời gian năm học. Lần vừa điều chỉnh gần đây thì thời gian kết thúc năm học này là trước ngày 15/7/2020 và kỳ thi Trung học quốc gia diễn ra từ ngày 8/8 đến 11/8/2020.

Như vậy, thời gian kết thúc năm học này sẽ muộn hơn các năm trước là 2 tháng rưỡi và kỳ thi Trung học phổ thông quốc gia muộn hơn gần 2 tháng.

Và, kỳ thi tuyển sinh 10 chỉ có thể tổ chức vào thời điểm cuối tháng 7 hoặc cuối tháng 8 vì từ 8/8 đến 11/8 diễn ra kỳ thi Trung học phổ thông quốc gia nên các Sở không thể tổ chức kỳ thi tuyển sinh 10 trùng hoặc quá sát thời gian của 2 kỳ thi này được.

Vì thế, khó khăn sẽ nhiều hơn bởi nếu 2 kỳ thi này chỉ lấy nội dung kiến thức lớp 9 và lớp 12 thì chúng ta đã thấy kiến thức đầu học kỳ I đến thời điểm tổ chức kỳ thi cũng đã gần 1 năm trời- khoảng thời gian ấy không dễ dàng để học sinh nhớ nếu không đi học thêm.

Nên lấy kiến thức học kỳ II làm trọng tâm cho 2 kỳ thi

Trước tình hình dịch bệnh đang xảy ra, đã có một số ý kiến là những địa phương, những trường có ít thí sinh thi thì nên áp dụng hình thức xét tuyển sinh 10 bằng học bạ và đặc cách tốt nghiệp Trung học phổ thông cho học sinh lớp 12.

Tuy nhiên, đó cũng chỉ dừng lại ở việc đề xuất còn chủ trương của Bộ và Sở thì chưa có ý kiến gì về vấn đề này nên chuyện diễn ra 2 kỳ thi này chắc vẫn diễn ra bình thường như dự kiến.

Vậy nên, theo chúng tôi, để giảm tải cho học sinh lớp 9 và lớp 12 thì Bộ và các Sở Giáo dục nên có chủ trương tinh giản bớt nội dung kiến thức thi và giới hạn cụ thể những nội dung kiến thức trọng điểm để học sinh bớt đi áp lực trong quá trình ôn thi.

Các địa phương cần tính tới phương án xét tuyển lớp 10 trong năm nay

Chúng tôi cho rằng đối với kỳ thi tuyển sinh 10 chỉ nên lấy kiến thứ học kỳ II của lớp 9 vào đề thi là phù hợp với thực tế.

Đối với kỳ thi Trung học phổ thông quốc gia cũng nên giới hạn trọng tâm ở học kỳ II và một số kiến thức trọng tâm của học kỳ I, không nên có chủ trương lấy kiến thức lớp 10 và lớp 11 sẽ giúp cho chất lượng kỳ thi sẽ cao hơn mà áp lực cho cả thầy và trò cũng bớt đi.

Xét cho cùng thì Bộ, Sở ra đề vào kiến thức lớp nào thì học sinh cũng phải học nhưng nó làm tăng áp lực, gây tốn kém cho phụ huynh phải chi quá nhiều tiền để con em mình học thêm.

Trong khi, số lượng tuyển bao nhiêu thì các trường đều đã được phân bổ chỉ tiêu thì khi chưa tổ chức kỳ thi rồi, gây áp lực cho các nhà trường, cho thầy và trò làm gì mà điểm thi quá thấp thì kéo theo rất nhiều hệ lụy khác cho ngành.

Hơn nữa, với tình hình dịch bệnh như năm nay thì việc Bộ và các Sở Giáo dục tinh giản các đơn vị kiến thức cho 2 kỳ thi này là vô cùng cần thiết bởi cứ nhìn vào thực tế thì chúng ta đang thấy học sinh còn phải nghỉ học thêm mấy tuần nữa.

Học sinh lớp 9 nếu nghỉ hết tháng 3 này thì các em đã nghỉ liên tục 2 tháng rưỡi. Chừng ấy thời gian nghỉ thì nhiều em học sinh đã rơi vãi hết kiến thức, khi đi học lại phải mất một thời gian dài mới có thể hệ thống lại được kiến thức mà mình đã học.

Cho dù hiện nay các địa phương, các trường có dạy, ôn tập cho học trò trên truyền hình hay học trực tuyến thì hiệu quả cũng không thể nào được đảm bảo như học trên lớp. Bởi vì tinh thần tự học, điều kiện học tập của mỗi học sinh khác nhau nên không phải em nào cũng có thể phát huy được tinh thần tự học trong những tháng nghỉ học ở nhà để phòng tránh dịch bệnh.

THANH AN