Vừa qua, tại cuộc họp về công tác quản lý đào tạo văn bằng thứ hai, đào tạo từ xa ngành Ngôn ngữ Anh và chứng chỉ ngoại ngữ, Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất xây dựng chuẩn chương trình đào tạo ngành Ngôn ngữ Anh, áp dụng thống nhất chuẩn đầu ra giữa các hình thức, phương thức đào tạo và nghiên cứu yêu cầu năng lực ngoại ngữ đầu ra tối thiểu bậc 5, tương đương trình độ C1.
Về chuẩn đầu ra bậc 5, tương đương trình độ C1, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân yêu cầu các cơ sở đào tạo có minh chứng đánh giá người học đạt trình độ này. Thứ trưởng nhấn mạnh, người học chỉ được cấp bằng cử nhân ngành Ngôn ngữ Anh sau khi có chứng chỉ xác nhận đạt trình độ C1.
Để đạt trình độ C1, người học cần đáp ứng loạt yêu cầu khắt khe về năng lực ngoại ngữ
Theo tìm hiểu, để đạt được trình độ C1, người học cần đáp ứng nhiều yêu cầu khắt khe về năng lực ngoại ngữ.
Ngày 15/04/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Thông tư số 33/2026/TT-BGDĐT ban hành Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam (có hiệu lực thi hành từ ngày 31/5/2026, thay thế cho Thông tư số 01/2014/TT-BGDĐT).
Theo thông tư số 33, khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam được phát triển trên cơ sở tham chiếu, ứng dụng CEFR và một số khung trình độ của các nước, kết hợp với tình hình và điều kiện thực tế dạy, học và sử dụng ngoại ngữ ở Việt Nam. Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam được chia làm 3 cấp (Sơ cấp, Trung cấp và Cao cấp), cụ thể như sau:
Theo tìm hiểu, Kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Anh theo khung này tại Việt Nam được gọi là VSTEP (Vietnamese Standardized Test of English Proficiency).
Có thể thấy, yêu cầu C1 mà Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến đặt ra đối với chuẩn đầu ra ngành Ngôn ngữ Anh tương ứng Bậc 5 trong khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam.
Thông tư 33 cũng nêu rõ nội dung Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam.
Đối với kỹ năng nghe hiểu tổng quát, người đạt Bậc 5 có thể hiểu đủ để theo dõi những bài nói dài về những chủ đề phức tạp và trừu tượng nằm ngoài lĩnh vực chuyên môn của mình, song đôi lúc vẫn cần hỏi lại để nắm bắt thông tin chi tiết, đặc biệt khi nghe giọng không quen thuộc. Có thể nhận ra nhiều thành ngữ, khẩu ngữ và hiểu cách chuyển đổi ngữ vực. Có thể hiểu những bài nói dài ngay cả khi không được cấu trúc rõ ràng và mối quan hệ giữa các ý chỉ được ngầm hiểu, chứ không được thể hiện rõ.
Bên cạnh đó, người đạt Bậc 5 cần đạt yêu cầu có thể dễ dàng hiểu các hội thoại phức tạp giữa các bên trong một cuộc thảo luận hoặc tranh luận nhóm, ngay cả về các chủ đề trừu tượng, phức tạp và không quen thuộc. Có thể biết thái độ của mỗi người nói trong một cuộc thảo luận sôi nổi với các lượt lời chồng chéo, đôi khi lạc đề và sử dụng ngôn ngữ đời thường, được nói với tốc độ tự nhiên bằng các phương ngữ quen thuộc.
Ở nghe với tư cách thính giả trực tiếp, người đạt Bậc năm cần đạt yêu cầu là có thể hiểu hầu hết các bài giảng, cuộc thảo luận và tranh luận một cách tương đối dễ dàng.
Ở nghe thông báo, hướng dẫn, chỉ dẫn, yêu cầu cần với người ở Bậc 5 là có thể trích xuất được các thông tin cụ thể từ các thông báo công cộng với âm thanh có nhiễu hoặc chất lượng kém như ở nhà ga, sân vận động... hoặc một bản ghi âm cũ; có thể hiểu các thông tin kỹ thuật phức tạp như hướng dẫn vận hành, quy cách kĩ thuật của các sản phẩm và dịch vụ quen thuộc.
Ở nghe các phương tiện truyền thông, Bậc 5 có thể nghe hiểu hầu hết các nội dung ghi âm hoặc phát thanh một cách dễ dàng, kể cả những chương trình có nhiều nội dung văn hóa.
Bên cạnh đó, người đạt Bậc 5 cần đạt yêu cầu có thể theo dõi các bộ phim sử dụng tương đối nhiều tiếng lóng và thành ngữ. Có thể hiểu chi tiết các lập luận được trình bày trong các chương trình truyền hình khó như các chương trình thời sự, phỏng vấn, chương trình thảo luận và trò chuyện. Có thể hiểu các sắc thái và hàm ý trong hầu hết các bộ phim, vở kịch và chương trình truyền hình được diễn đạt bằng ngôn ngữ tiêu chuẩn. Sử dụng thành thạo các dấu hiệu nhận biết về ngữ cảnh, ngữ pháp và từ vựng để suy ra thái độ, tâm trạng, ý định và dự đoán những gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Về kỹ năng đọc hiểu, người đạt bậc 5 cần đáp ứng yêu cầu có thể hiểu chi tiết các văn bản dài, phức tạp, cho dù chúng có liên quan đến lĩnh vực chuyên môn của mình hay không, miễn là có thể đọc lại các phần khó. Có thể hiểu nhiều loại văn bản bao gồm các tác phẩm văn học, bài báo hoặc tạp chí và các ấn phẩm học thuật hoặc chuyên ngành, nếu được đọc kỹ và có từ điển hoặc công cụ tra cứu khi cần.
Có thể hiểu bất kỳ loại thư từ nào, tuy nhiên thỉnh thoảng cần sử dụng từ điển. Có thể hiểu thái độ, cảm xúc và ý kiến ngầm cũng như rõ ràng được thể hiện trong thư điện tử, diễn đàn thảo luận, blog..., miễn là có cơ hội đọc lại và có quyền truy cập vào các công cụ tham khảo. Có thể hiểu tiếng lóng, thành ngữ và lời nói đùa trong thư từ cá nhân.
Về đọc định hướng, người đạt Bậc 5 có thể đọc lướt một số nguồn (bài báo, báo cáo, trang web, sách,...) song song, trong cả lĩnh vực của mình và trong các lĩnh vực liên quan; có thể xác định mức độ liên quan và hữu ích của các phần cụ thể cho nhiệm vụ cần hoàn thành. Có thể đọc lướt các văn bản dài và phức tạp, định vị các chi tiết liên quan. Có thể đánh giá nhanh nội dung và tính liên quan của các tin bài chuyên môn, từ đó đưa ra quyết định về việc có tiếp tục tìm hiểu chi tiết hay không. Có thể hiểu chi tiết một loạt các văn bản dài, phức tạp có thể gặp phải trong đời sống xã hội, nghề nghiệp hoặc học thuật; xác định được các ý chính và các thông tin tinh tế, bao gồm cả thái độ, ý kiến được thể hiện trực tiếp hoặc ẩn ý.
Về đọc hướng dẫn, người đạt Bậc 5 cần đạt yêu cầu có thể hiểu chi tiết các hướng dẫn dài, phức tạp về một loại máy hoặc một quy trình mới, cho dù các hướng dẫn có liên quan đến lĩnh vực chuyên môn của mình hay không, nếu được đọc lại các phần khó...
Về kỹ năng nói, người đạt Bậc 5 cần đạt yêu cầu có thể mô tả và trình bày rõ ràng, chi tiết về các chủ đề phức tạp, tích hợp các chủ đề phụ, phát triển các điểm cụ thể và đưa ra kết luận thích hợp; Có thể mô tả rõ ràng, chi tiết các chủ đề phức tạp; Có thể mô tả và tường thuật phức tạp, tích hợp các chủ đề phụ, phát triển các luận điểm cụ thể và đưa ra kết luận thích hợp. Có thể truyền đạt rõ ràng những điểm khác biệt chi tiết giữa các ý tưởng, khái niệm và sự vật gần giống nhau. Có thể đưa ra hướng dẫn về việc thực hiện một loạt các quy trình chuyên môn hoặc học thuật phức tạp.
Có thể tranh luận về một vấn đề phức tạp, xây dựng các điểm lập luận một cách chính xác và sử dụng sự nhấn mạnh một cách hiệu quả. Có thể phát triển một lập luận một cách có hệ thống trong bài phát biểu có cấu trúc tốt, có tính đến quan điểm của người đối thoại, làm nổi bật những điểm quan trọng với các ví dụ hỗ trợ và kết luận một cách thích hợp.
Bên cạnh đó, cần đạt yêu cầu có thể trình bày một bài thuyết trình rõ ràng, có cấu trúc tốt về một chủ đề phức tạp, mở rộng và bảo vệ các quan điểm có chi tiết với các luận cứ, nguyên do và các luận chứng có liên quan. Có thể cấu trúc một bài thuyết trình dài hơn một cách thích hợp để giúp khán giả theo dõi chuỗi ý tưởng và hiểu được lập luận tổng thể. Có thể suy đoán hoặc đưa ra giả thuyết trong việc trình bày một chủ đề phức tạp, so sánh và đánh giá các đề xuất và lập luận thay thế. Có khả năng sử dụng thán từ một cách tự nhiên và phản ứng tức thời gần như không gặp khó khăn. Có thể đưa ra thông báo trôi chảy, dễ dàng, sử dụng trọng âm và ngữ điệu để truyền đạt các sắc thái ý nghĩa tốt hơn một cách chính xác.
Có thể diễn đạt một cách trôi chảy và tự nhiên, gần như không cần cố gắng. Làm chủ một vốn từ vựng rộng cho phép dễ dàng khắc phục các khoảng trống từ vựng bằng cách sử dụng cách diễn đạt vòng. Rất hiếm khi phải ngập ngừng để tìm cách diễn đạt hoặc phải sử dụng các chiến lược né tránh; chỉ khi gặp phải chủ đề khó về mặt khái niệm mới làm ảnh hưởng đến mạch ngôn ngữ tự nhiên, trơn tru.
Đồng thời, có thể hiểu chi tiết bài phát biểu về các chủ đề trừu tượng và phức tạp có tính chất chuyên môn vượt ra ngoài lĩnh vực của mình, mặc dù có thể cần xác nhận các chi tiết ít gặp, đặc biệt nếu cách nói không quen thuộc. Có thể dễ dàng theo dõi và tham gia vào các hội thoại phức tạp giữa các bên thứ ba trong thảo luận nhóm ngay cả về các chủ đề trừu tượng, phức tạp không quen thuộc...
Về kỹ năng viết, người đạt Bậc 5 cần đáp ứng yêu cầu có thể viết các văn bản rõ ràng, có cấu trúc tốt về các chủ đề phức tạp, nhấn mạnh các vấn đề nổi bật có liên quan, mở rộng và hỗ trợ các quan điểm có chi tiết với các luận cứ và luận chứng liên quan, và kết luận phù hợp. Có thể sử dụng cấu trúc và quy ước của nhiều thể loại văn bản, thay đổi giọng điệu, phong cách và văn phong tùy người nhận, loại văn bản và chủ đề.
Có thể mô tả rõ ràng, chi tiết, có cấu trúc, phát triển ý đầy đủ và viết các văn bản giàu trí tưởng tượng theo phong cách chắc chắn, mang tính cá nhân, tự nhiên phù hợp với người đọc. Có thể kết hợp thành ngữ và yếu tố hài hước, mặc dù việc sử dụng yếu tố hài hước không phải lúc nào cũng phù hợp. Có thể viết một bài phê bình chi tiết về các sự kiện văn hóa (ví dụ: kịch, phim, hòa nhạc) hoặc các tác phẩm văn học.
Có thể mô tả các chủ đề phức tạp một cách rõ ràng, có cấu trúc, nhấn mạnh các vấn đề nổi bật có liên quan. Có thể mở rộng và hỗ trợ các quan điểm một cách chi tiết và dùng các luận cứ và luận chứng liên quan. Có thể viết phần giới thiệu và kết luận cho một báo cáo, bài báo hoặc luận án dài xoay quanh một chủ đề học thuật hoặc chuyên môn phức tạp với điều kiện chủ đề đó nằm trong lĩnh vực mà họ quan tâm và có cơ hội soạn thảo, sửa đổi lại...
Nhìn chung, các kỹ năng được quy định ở Bậc 5 trong Thông tư 33 đều đòi hỏi người học có năng lực sử dụng ngoại ngữ ở trình độ thành thạo và chuyên sâu.
Muốn đạt trình độ C1 tiếng Anh cần 700-800 giờ học
Trao đổi với phóng viên, thầy Phùng Quang Huy - giáo viên tiếng Anh một trường phổ thông tại Hà Nội, đạt IELTS 8.5 cho biết, năng lực ngoại ngữ ở trình độ C1 không đơn thuần thể hiện qua điểm số mà phải được chứng minh bằng khả năng vận dụng ngôn ngữ để xử lý những vấn đề phức tạp trong học tập và công việc. Vì vậy, để sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh thực sự đạt chuẩn đầu ra C1, các cơ sở đào tạo cần chú trọng chất lượng giảng dạy, tăng cường thực hành và minh bạch trong đánh giá năng lực.
"Dấu hiệu rõ nhất của năng lực C1 là khả năng sử dụng tiếng Anh để xử lý những vấn đề phức tạp, kể cả trong các tình huống không được chuẩn bị trước. Người đạt trình độ này không nhất thiết phải nói như người bản ngữ hay viết hoàn toàn không mắc lỗi, nhưng cần làm chủ ngôn ngữ đủ tốt để giao tiếp, lập luận và giải quyết công việc một cách linh hoạt.
Đối chiếu với Khung tham chiếu trình độ ngôn ngữ chung châu Âu (CEFR), năng lực C1 được thể hiện trên cả bốn kỹ năng. Ở kỹ năng nghe, người học có thể theo dõi những bài giảng, cuộc thảo luận dài, nhận biết mối liên hệ giữa các ý và hiểu hàm ý ngay cả khi người nói không diễn đạt trực tiếp.
Với kỹ năng nói, người đạt C1 có thể trình bày vấn đề mạch lạc, bảo vệ quan điểm và phản hồi những câu hỏi ngoài dự kiến mà không thường xuyên phải ngừng lại để tìm từ. Ở kỹ năng đọc, người học có khả năng tiếp nhận văn bản dài, phức tạp, nhận diện lập trường, sắc thái và phân biệt giữa những luận điểm đã được chứng minh với các giả định của tác giả.
Trong khi đó, kỹ năng viết đòi hỏi khả năng triển khai lập luận rõ ràng, có dẫn chứng, đồng thời điều chỉnh văn phong phù hợp với từng mục đích, từ viết bài luận, báo cáo đến thư điện tử trong công việc.
Với cử nhân Ngôn ngữ Anh, tôi coi trọng nhất khả năng kết nối cả bốn kỹ năng để hoàn thành một việc: đọc hai nguồn có kết luận khác nhau, nghe phản biện, rồi viết và bảo vệ đề xuất của mình", ông Huy chia sẻ.
Về thời gian để có thể đạt C1, thầy Huy dẫn ước tính của Cambridge English, theo đó người học cần khoảng 700-800 giờ học có hướng dẫn để đi từ trình độ mới bắt đầu lên C1. Riêng chặng từ B2 lên C1 cần khoảng 200 giờ.
Nếu duy trì 6-8 giờ học mỗi tuần trong 40 tuần mỗi năm, người bắt đầu từ con số 0 có thể cần hơn 2 năm đến khoảng 3,5 năm để đạt C1. Với người đã có nền tảng B2 vững chắc, thời gian dự kiến có thể rút xuống khoảng một năm học.
Tuy nhiên, thầy Huy nhấn mạnh đây là số liệu tham khảo để xây dựng kế hoạch học tập, không phải mức thời gian trung bình đã được xác lập riêng cho người học Việt Nam. Số giờ học có hướng dẫn cũng không đồng nghĩa với toàn bộ thời gian tiếp xúc và sử dụng tiếng Anh ngoài lớp học.
Ngoài ra, thầy Huy cho rằng cần nhìn nhận thẳng thắn khoảng cách giữa yêu cầu năng lực C1 với thực tế tuyển sinh và chuẩn đầu ra ở một số chương trình Ngôn ngữ Anh.
"Vấn đề đáng quan tâm là nếu cơ sở đào tạo tiếp nhận người học có nền tảng ngoại ngữ còn hạn chế nhưng không bố trí đủ thời lượng bổ trợ, đồng thời sử dụng phương pháp đánh giá chưa tương xứng với yêu cầu C1, thì trách nhiệm về chất lượng đầu ra cũng cần nhìn nhận đối với chính chương trình đào tạo, không thể chỉ quy cho sinh viên", thầy Huy chia sẻ.
Từ góc độ chuyên môn, thầy Phùng Quang Huy đề xuất ba nhóm giải pháp.
Thứ nhất, các trường cần đánh giá năng lực đầu vào theo từng kỹ năng, đặc biệt chú trọng cả nói và viết, thay vì chỉ căn cứ vào điểm số hoặc kết quả một bài kiểm tra tổng quát. Trên cơ sở đó, sinh viên được phân nhóm theo nhu cầu, có kế hoạch bổ trợ và các mốc đánh giá tiến bộ qua từng học kỳ.
Đối với chương trình văn bằng hai, nhà trường cần công khai yêu cầu đầu vào, thời lượng học và khối lượng kiến thức dự kiến để người học xác định rõ khoảng cách năng lực cần khắc phục.
Thứ hai, cần tăng cường sử dụng tiếng Anh như một công cụ để thực hiện các nhiệm vụ học tập và nghề nghiệp ngay trong chương trình đào tạo. Sinh viên không nên chỉ dừng lại ở việc học từ vựng, ngữ pháp hay làm bài thi, mà cần từng bước thực hiện những nhiệm vụ phức tạp hơn như tóm tắt tài liệu, đối chiếu nhiều nguồn thông tin, viết báo cáo, bảo vệ đề xuất và trả lời câu hỏi ngoài dự kiến.
Đặc biệt, kỹ năng nói và viết cần được đánh giá bằng nhận xét cụ thể, có cơ hội chỉnh sửa và thực hiện lại, thay vì chỉ chấm điểm một lần.
Thứ ba, các trường cần minh bạch phương thức đánh giá và kết quả đầu ra. Nếu công bố chuẩn C1, cơ sở đào tạo cần làm rõ từng kỹ năng được kiểm tra như thế nào, đồng thời công khai tỷ lệ sinh viên thực sự đạt chuẩn trước khi tốt nghiệp.
Việc đánh giá có thể kết hợp khảo thí chuẩn hóa với bài viết có giám sát, vấn đáp và các sản phẩm chuyên môn. Theo ông, không nên để một điểm tổng hợp che khuất tình trạng một kỹ năng còn yếu rõ rệt.
Nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm chất lượng đào tạo, giáo viên Quang Huy cho rằng mở rộng cơ hội tuyển sinh không đồng nghĩa với việc hạ thấp chuẩn đầu ra. Nếu C1 là cam kết của chương trình đào tạo, sinh viên phải được tạo điều kiện học tập để đạt đến trình độ đó và phải chứng minh được năng lực trước khi tốt nghiệp.
Sau khi ra trường, người học cần tiếp tục duy trì, phát triển khả năng sử dụng tiếng Anh trong công việc và cuộc sống, chứ không phải đến lúc ấy mới bắt đầu bù đắp những năng lực còn thiếu so với cam kết của tấm bằng.
