Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1017/QĐ-TTg ngày 21/9/2024 phê duyệt Chương trình "Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050". Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 50.000 kỹ sư phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, trong đó có 15.000 kỹ sư thiết kế vi mạch và 35.000 kỹ sư làm việc trong các công đoạn sản xuất, đóng gói.
Sau gần 2 năm kể từ khi chương trình được phê duyệt, nhiều trường cao đẳng, đại học đã mở ngành/chuyên ngành đào tạo về vi mạch bán dẫn nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao cho chiến lược phát triển công nghệ quốc gia.
Nhà trường "giữ kín" số liệu tuyển sinh và kinh phí đầu tư với lý do bảo mật thông tin
Là một trong những cơ sở tham gia đào tạo nhân lực về vi mạch bán dẫn, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic bắt đầu tuyển sinh chuyên ngành Công nghệ Chip và Bán dẫn (thuộc ngành Công nghệ kỹ thuật điều khiển và Tự động hoá) từ năm 2025, với định hướng đào tạo nhân lực kỹ thuật thực hành, tập trung vào những công đoạn gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất và nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp.
Theo thông tin trên website, nhà trường giới thiệu chuyên ngành Công nghệ Chip và Bán dẫn được thiết kế lộ trình học theo mô hình "Project-based Learning" - học qua dự án, kết hợp giữa lý thuyết tinh gọn và thực hành chuyên sâu. Chương trình kéo dài 2 năm gồm 6 học kỳ với 3 giai đoạn chính (kiến thức nền tảng, kiến thức chuyên ngành, học kỳ doanh nghiệp và đồ án tốt nghiệp), đảm bảo sinh viên có đủ năng lực để làm việc ngay sau khi tốt nghiệp.
Năm 2026, nhà trường tuyển sinh theo phương thức xét tuyển hồ sơ trung học phổ thông. Đối tượng tuyển sinh gồm thí sinh tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc tương đương; sinh viên các trường cao đẳng, đại học; sinh viên đã hoàn thành chương trình trung cấp và có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc tương đương. Thời gian đào tạo là 2 năm, gồm 6 học kỳ liên tục.
Để có thêm cái nhìn tổng quan về tình hình triển khai chương trình này, phóng viên đã gửi giấy giới thiệu cùng câu hỏi với mong muốn nhà trường chia sẻ, cung cấp số liệu về tình hình tuyển sinh trong hai năm gần đây, cùng các hạng mục và nguồn lực đầu tư cho hạ tầng, phòng thí nghiệm, trang thiết bị, phát triển đội ngũ phục vụ đào tạo chuyên ngành Công nghệ Chip và Bán dẫn.
Tuy nhiên, trong nội dung phản hồi với phóng viên, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cho biết các số liệu chi tiết liên quan đến ngân sách và chỉ tiêu cụ thể, phía đơn vị bảo mật theo quy định nội bộ. Ngoài ra, các thông tin về kinh phí và quy mô tuyển sinh chi tiết thuộc phạm vi lưu hành nội bộ, nhà trường chưa thể chia sẻ cụ thể ở thời điểm này.
Điều này khiến việc đánh giá đầy đủ quy mô tuyển sinh và nguồn lực thực tế dành cho đào tạo bị hạn chế, nhất là khi thiếu các số liệu cụ thể để đối chiếu với mục tiêu và định hướng nhà trường đã công bố.
Không chỉ vậy, việc không công bố thông tin cụ thể về chỉ tiêu, quy mô tuyển sinh khiến học sinh, sinh viên và phụ huynh khó hình dung về quy mô đào tạo thực tế, cũng như cân nhắc lựa chọn ngành học khi quan tâm đến lĩnh vực còn khá mới.
Hướng tới mục tiêu cung cấp hàng nghìn nhân sự tay nghề cao cho thị trường đến năm 2030
Chia sẻ thêm về chương trình đào tạo, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic cho biết, trước yêu cầu phát triển nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp bán dẫn, nhà trường chủ động hưởng ứng Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn của Chính phủ đến năm 2030. Theo đó, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic bám sát các định hướng chiến lược của Nhà nước, đồng thời triển khai mô hình liên kết 3 bên giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, nhằm góp phần đáp ứng nhu cầu nhân lực và thực hiện các mục tiêu phát triển của quốc gia.
Trường xác định rõ vai trò và thế mạnh cốt lõi của giáo dục nghề nghiệp là tập trung đào tạo lực lượng cử nhân thực hành chất lượng cao, đồng hành cùng định hướng quốc gia thông qua việc lãnh đạo nhà trường trực tiếp tham gia Ban Liên minh phát triển nguồn nhân lực công nghiệp bán dẫn Việt Nam (SEVINA) để chia sẻ nguồn lực đào tạo và chuẩn hóa chuẩn đầu ra theo yêu cầu thực tế của ngành.
Chuỗi giá trị ngành bán dẫn trải dài qua nhiều công đoạn từ thiết kế, sản xuất, đến các khâu hạ nguồn. Nắm bắt sát sao nhu cầu sử dụng lao động thực tế từ thị trường, nhà trường ưu tiên đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật thực hành bám sát các công đoạn sản xuất, vận hành thiết bị, đặc biệt chú trọng năng lực thao tác trong các khâu đóng gói, kiểm thử.
Song song với đó, chương trình vẫn trang bị nền tảng kỹ thuật số, ngôn ngữ mô tả phần cứng, thiết kế vi mạch trên kit FPGA và bố trí IC Layout cơ bản. Cấu trúc đào tạo toàn diện này vừa bảo đảm sinh viên làm chủ quy trình làm việc sau khi tốt nghiệp, vừa tạo tiền đề học thuật vững chắc để người học tiếp tục học tập nâng cao, từng bước tiến sâu hơn vào các khâu chuyên môn cao hơn trong chuỗi giá trị bán dẫn khi cần thiết.
Nhà trường thông tin thêm, hiện nay chuyên ngành Công nghệ Chip và Bán dẫn đang được triển khai trọng điểm tại 4 cơ sở lớn gồm Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Cần Thơ.
Với tính chất đặc thù đòi hỏi tiêu chuẩn khắt khe về thời lượng thực hành và trang thiết bị chuyên dụng, nhà trường chủ trương tuyển sinh theo lộ trình có kiểm soát nhằm bảo đảm tương thích với năng lực tiếp nhận của hệ thống xưởng thực hành, hướng tới mục tiêu cung cấp hàng nghìn nhân sự tay nghề cao cho thị trường đến năm 2030.
Khung chương trình đào tạo được xây dựng trên cơ sở tham khảo, chọn lọc và liên tục cập nhật từ các chuẩn mực đào tạo kỹ thuật quốc tế tiên tiến, bảo đảm tính ứng dụng cao và kết hợp hài hòa giữa kiến thức chuyên môn với thời lượng thao tác trực tiếp.
Không chỉ vậy, nhà trường chủ động đầu tư đồng bộ hệ thống xưởng kỹ thuật thực hành đạt chuẩn an toàn điện - điện tử và chống tĩnh điện (ESD), giúp người học rèn luyện tác phong công nghiệp ngay trên ghế nhà trường. Mỗi vị trí thực hành đều được trang bị đồng bộ máy móc đo kiểm chuyên dụng như máy hiện sóng Oscilloscope, máy phát xung, nguồn chuẩn, đồng hồ vạn năng, trạm hàn khò vi mạch cùng hệ thống bo mạch lập trình FPGA, kit vi điều khiển và module linh kiện bán dẫn thực tế để sinh viên nạp code, đo đạc mạch và xử lý lỗi kỹ thuật trên phần cứng thật. Đối với môi trường phòng sạch chuyên biệt, sinh viên được trực tiếp tiếp cận, thực hành và làm việc trong quá trình tham quan hoặc thực tập tại các nhà máy đối tác.
Bên cạnh đó, triết lý "Thực học - Thực nghiệp" với hơn 70% thời lượng là thực hành, sinh viên còn được học tập và rèn luyện thông qua phương pháp đào tạo theo dự án, đồng thời dành phần lớn thời gian trực tiếp thao tác tại xưởng kỹ thuật. Mỗi kỳ học, nhà trường duy trì tổ chức các hoạt động workshop chuyên đề, cuộc thi học thuật và chuyến tham quan thực tế tại nhà máy nhằm giúp sinh viên sớm hình thành tác phong công nghiệp.
FPT Polytechnic tập trung vào đào tạo nhân lực ở công đoạn sản xuất, vận hành thiết bị
Trong bối cảnh ngành công nghiệp bán dẫn đòi hỏi nguồn nhân lực ở nhiều trình độ và vị trí khác nhau, việc xác định rõ nhóm nhân lực cần đào tạo là yếu tố quan trọng để các cơ sở giáo dục xây dựng chương trình phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường.
Theo Trường Cao đẳng FPT Polytechnic, một trong những lợi thế của nhà trường trong đào tạo nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn là được hỗ trợ từ hệ sinh thái của Tập đoàn FPT. Bán dẫn được xác định là một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược của tập đoàn. Cùng với hoạt động của Công ty Cổ phần Bán dẫn FPT (FPT Semiconductor), việc tập đoàn công bố thành lập nhà máy đóng gói, kiểm thử chip tiên tiến tạo điều kiện để sinh viên có cơ hội tiếp cận đội ngũ chuyên gia, môi trường làm việc và quy trình sản xuất thực tế trong lĩnh vực bán dẫn. Qua đó, nhà trường có thêm cơ sở để gắn đào tạo với nhu cầu tuyển dụng và định hướng việc làm cho sinh viên.
Ngoài ra, để người học đáp ứng tốt thực tế và mở rộng đầu ra, nhà trường đã và đang chủ động triển khai mạng lưới hợp tác sâu rộng.
Ở quy mô trong nước, nhà trường đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) cùng các tên tuổi lớn trong chuỗi cung ứng công nghệ và bán dẫn như Foxconn, CT Semiconductor, Công ty Cổ phần Công nghệ CTW... nhằm đón đầu nhu cầu tuyển dụng trong các khâu đóng gói, kiểm thử, thiết kế ADC và vận hành nhà xưởng.
Bên cạnh đó, nhà trường chủ động mở rộng cánh cửa nghề nghiệp ra thị trường quốc tế thông qua việc ký kết hợp tác với Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Singapore (SSIA), cùng mạng lưới đối tác công nghệ tại Nhật Bản và Trung Quốc (khu vực Thâm Quyến). Việc tiếp cận chuẩn kỹ năng khu vực và mở rộng cơ hội việc làm tại cả nhà máy trong nước lẫn các thị trường bán dẫn phát triển lân cận là bước chuẩn bị vững chắc giúp người học tự tin phát triển nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.
"Là một cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic xác định rõ vai trò và thế mạnh cốt lõi là không tập trung vào đào tạo kỹ sư nghiên cứu, mà ưu tiên đào tạo lực lượng nhân lực thực hành chất lượng cao.
Nhà trường tập trung đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật bám sát trực tiếp các công đoạn sản xuất, vận hành thiết bị, đặc biệt chú trọng năng lực thao tác chuẩn xác trong các khâu đóng gói và kiểm thử (ATP) theo mục tiêu Chương trình "Phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, định hướng đến năm 2050" đã đề ra. Đây là những phân khúc các doanh nghiệp sản xuất và làn sóng FDI đang có nhu cầu tuyển dụng thực tế lớn nhất hiện nay.
Khi việc đào tạo được định vị trúng đích vào đúng mắt xích đang cần nhân lực vận hành thực tế của thị trường sẽ giúp giảm thiểu rủi ro lệch pha cung - cầu, đồng thời nâng cao đáng kể khả năng có việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp", nhà trường nhấn mạnh.
