Ngày 29/10, tại Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) chủ trì tổ chức tọa đàm góp ý hoàn thiện dự thảo Đề án “Đổi mới giáo dục nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa trong các cơ sở giáo dục đến năm 2030”.
Tọa đàm nhằm lấy ý kiến đóng góp của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, cơ sở đào tạo và đội ngũ cán bộ, giáo viên về nội dung dự thảo Đề án. Qua đó, Ban soạn thảo có thêm cơ sở để rà soát, hoàn thiện các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp, bảo đảm tính khoa học, khả thi, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục và thực tiễn triển khai tại các địa phương.
Tham dự tọa đàm, có Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Hoài Thu – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo); các thành viên Ban biên soạn, Tổ biên tập xây dựng Đề án; đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; đại diện Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam, Ban Quản lý Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.
Cùng tham dự có đại diện các viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học như: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2; Trường Đại học Văn hóa; Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội); đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh Thái Nguyên, Hải Phòng.
Về phía đơn vị đăng cai, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương có Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Đăng Phượng – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng; Thạc sĩ Trịnh Thị Thanh – Phó Hiệu trưởng cùng trưởng các đơn vị trực thuộc trường.
Báo cáo về quá trình xây dựng Đề án, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Hoài Thu – Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo phát biểu tại tọa đàm cho biết, theo chương trình công tác năm 2026, Vụ được giao làm đầu mối xây dựng Đề án, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong năm 2026. Đến nay, dự thảo đã được xây dựng và lấy ý kiến nhiều lần từ Ban soạn thảo, Tổ biên tập, các Sở Giáo dục và Đào tạo, trường đại học và thiết chế văn hóa.
Tọa đàm là một trong những hoạt động tiếp tục lấy ý kiến chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các cơ quan quản lý nhằm rà soát, bổ sung, hoàn thiện dự thảo. Ban soạn thảo và Tổ biên tập sẽ tổng hợp, nghiên cứu các ý kiến đóng góp để hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.
Phát biểu chào mừng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Đăng Phượng – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương bày tỏ vinh dự khi nhà trường được lựa chọn phối hợp đăng cai tổ chức tọa đàm. Đề án có ý nghĩa quan trọng đối với định hướng phát triển giáo dục nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa, đồng thời gắn với lĩnh vực đào tạo chuyên môn của nhà trường.
Thầy Phượng cho biết, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương hiện có hơn 300 cán bộ, giảng viên, trong đó có 46 tiến sĩ, 13 giáo sư, phó giáo sư; quy mô đào tạo trên 7.000 sinh viên với 22 ngành và chuyên ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật. Việc tổ chức tọa đàm là dịp để nhà trường trao đổi chuyên môn, tiếp thu kinh nghiệm từ các chuyên gia, nhà khoa học và đơn vị hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, di sản.
Tại tọa đàm, Tiến sĩ Nguyễn Thu Hà - chuyên viên chính Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo, trình bày báo cáo về quá trình xây dựng, mục tiêu và các nhiệm vụ trọng tâm của dự thảo Đề án “Đổi mới giáo dục nghệ thuật và giáo dục di sản văn hóa trong các cơ sở giáo dục đến năm 2030, tầm nhìn 2045”.
Theo dự thảo, Đề án hướng tới tạo chuyển biến trong tổ chức giáo dục nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa tại các cơ sở giáo dục; phấn đấu đến năm 2028 có 80% và đến năm 2030 có 100% học sinh, sinh viên được tiếp cận, tham gia thường xuyên các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và giáo dục di sản.
Để thực hiện mục tiêu này, dự thảo xác định tám nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, tập trung vào hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành; đổi mới nội dung, phương pháp dạy học; tăng cường hoạt động trải nghiệm; phát triển đội ngũ giáo viên; huy động sự tham gia của nghệ nhân, nghệ sĩ và đẩy mạnh chuyển đổi số. Việc triển khai cần bảo đảm tính đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.
Theo báo cáo, năm học 2026–2027, giáo dục phổ thông có hơn 18,9 triệu học sinh, chiếm khoảng 23% dân số cả nước. Đây là lực lượng quan trọng trong việc lan tỏa các giá trị văn hóa, bồi đắp bản sắc dân tộc cho thế hệ trẻ. Từ thực tiễn triển khai, tham luận đề xuất đa dạng hóa phương pháp dạy học, tăng cường hoạt động trải nghiệm, phối hợp giữa nhà trường với gia đình, cộng đồng và các thiết chế văn hóa; đồng thời phát triển học liệu số, mở rộng cơ hội tiếp cận di sản cho học sinh ở các vùng miền.
Chia sẻ kinh nghiệm từ hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản, Thạc sĩ Nguyễn Thị Ngọc Anh Phòng Giáo dục, Truyền thông, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia giới thiệu một số mô hình giáo dục trực tiếp và trực tuyến dành cho học sinh như Câu lạc bộ “Em yêu Lịch sử”, “Giờ học Lịch sử” và chương trình Tourday Online.
Các mô hình này góp phần kết nối kiến thức trong nhà trường với hiện vật, di tích và không gian văn hóa thực tế, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận di sản cho học sinh ở nhiều địa phương. Từ đó, tham luận kiến nghị xây dựng chương trình phù hợp với từng cấp học, nâng cao chất lượng học liệu, bồi dưỡng đội ngũ và tăng cường phối hợp giữa bảo tàng với nhà trường.
Đề cập đến yêu cầu đổi mới đào tạo và tổ chức giáo dục nghệ thuật, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo – Trưởng khoa Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương nhấn mạnh vai trò của đội ngũ giáo viên trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục di sản theo hướng trải nghiệm, liên môn, phù hợp với từng lứa tuổi.
Theo đó, giáo viên cần được trang bị năng lực thực hành, diễn giải giá trị di sản, thiết kế hoạt động trải nghiệm và phối hợp với nghệ nhân, nghệ sĩ, cộng đồng. Bên cạnh đổi mới công tác bồi dưỡng, đánh giá người học, cần chú trọng phát triển năng lực số và khả năng ứng dụng công nghệ trong giáo dục.
Đối với dự thảo Đề án, đại biểu đề xuất bổ sung căn cứ từ Chương trình Giáo dục di sản của UNESCO năm 2017, tăng cường tham chiếu kinh nghiệm quốc tế và cụ thể hóa việc phát triển hệ sinh thái nghệ thuật học đường thông qua các dự án công nghiệp văn hóa, triển lãm, cuộc thi. Qua đó, tăng cường kết nối giữa nhà trường với cộng đồng và nâng cao tính khả thi của các giải pháp.
Tình trạng thiếu hụt đội ngũ giáo viên nghệ thuật cũng được đề cập trong tọa đàm. Cô Nguyễn Thị Hồng Thắm - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội phân tích những bất cập về số lượng, cơ cấu và năng lực chuyên môn của đội ngũ; trong đó, ở cấp trung học phổ thông, mới có khoảng 26% số trường có giáo viên môn Nghệ thuật.
Từ thực trạng này, tham luận đề xuất tăng cường dự báo nhu cầu nhân lực, gắn kết cơ sở đào tạo với đơn vị sử dụng lao động, đổi mới chương trình đào tạo và bồi dưỡng giáo viên. Đồng thời, cần chú trọng năng lực số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phương pháp giáo dục tích hợp STEM/STEAM; đầu tư cơ sở vật chất, không gian thực hành và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa nhà trường, giáo viên, nghệ nhân và cộng đồng.
Từ thực tiễn địa phương, cô Thanh Thủy - đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, chia sẻ kinh nghiệm khai thác lợi thế văn hóa của thành phố với 3.981 di tích và nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc. Hải Phòng định hướng đưa di sản vào trường học theo phương châm “bảo tồn – truyền dạy – sáng tạo”.
Địa phương đặt mục tiêu tổ chức tối thiểu 500 buổi biểu diễn, giao lưu âm nhạc mỗi năm; phấn đấu 70% học sinh trung học cơ sở được trải nghiệm nhạc cụ hoặc kỹ năng âm nhạc cơ bản và phát triển 300 câu lạc bộ âm nhạc học đường đến năm 2030. Những kinh nghiệm này cung cấp thêm cơ sở thực tiễn để xây dựng giải pháp phù hợp với đặc thù văn hóa và điều kiện triển khai tại từng địa phương.
Tại phần thảo luận, các đại biểu tiếp tục đóng góp ý kiến về nội dung, mục tiêu và giải pháp của dự thảo Đề án; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm từ công tác quản lý, đào tạo, tổ chức hoạt động giáo dục nghệ thuật và giáo dục di sản văn hóa. Các ý kiến tập trung làm rõ yêu cầu về đội ngũ giáo viên, cơ chế phối hợp giữa nhà trường với thiết chế văn hóa, phương thức tổ chức hoạt động trải nghiệm và điều kiện bảo đảm thực hiện.
Kết luận tọa đàm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Hoài Thu cho biết, Ban soạn thảo sẽ nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến để tiếp tục chỉnh sửa, hoàn thiện hồ sơ trước khi trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.
Đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở đào tạo, thiết chế văn hóa và các lực lượng liên quan trong quá trình triển khai Đề án, trên cơ sở kế thừa những kết quả đạt được của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Ban soạn thảo mong muốn tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp sau tọa đàm nhằm hoàn thiện Đề án theo hướng thiết thực, khả thi, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục nghệ thuật và giáo dục di sản văn hóa trong các cơ sở giáo dục.
