Lễ tổng kết và trao Giải thưởng Khoa học và công nghệ dành cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học năm 2026 đã diễn ra vào ngày 07/11/2026. Năm 2026, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã tuyển chọn 5 đề tài xuất sắc nhất đại diện Trường, tham dự; kết quả, đạt 2 giải Ba và 3 giải Khuyến khích.
Những kết quả này là dấu ấn từ phong trào nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội tiếp tục khẳng định vị thế và sự phát triển vượt bậc cả về quy mô, chất lượng lẫn tính ứng dụng.
Số đề tài nghiệm thu thành công đạt tỷ lệ 89,7%
Năm học 2025-2026, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội có 1096 sinh viên trên tổng số 13.670 sinh viên chính quy tham gia thực hiện 280 đề tài nghiên cứu, dưới sự hướng dẫn của 268 giảng viên. Các đề tài mang tính liên ngành và đa dạng cao, trải dài trên các lĩnh vực cốt lõi như Kiến trúc, Quy hoạch, Xây dựng, Nội thất, Quản lý Đô thị, Hạ tầng Đô thị, Mỹ thuật Ứng dụng và Công nghệ Thông tin. Các nghiên cứu đều gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết học thuật với thực tiễn đào tạo và yêu cầu phát triển ngành nghề.
Xét theo khối lượng thực hiện, tỷ lệ hoàn thành và nghiệm thu đề tài của các đơn vị đạt mức rất cao. Tiêu biểu như Khoa Hạ tầng Đô thị đạt tỷ lệ nghiệm thu tuyệt đối 100% (28/28 đề tài); Khoa Quản lý Đô thị đạt 97,5%; Khoa Nội thất đạt 97,2% và Khoa Quy hoạch Đô thị và Nông thôn đạt 96,0%. Tính trên tổng toàn Trường, số đề tài nghiệm thu thành công đạt tỷ lệ 89,7% (280/312 đề tài đăng ký ban đầu).
Trong những năm qua, hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đã không ngừng phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng, trở thành một trong những điểm nhấn quan trọng trong chiến lược nâng cao chất lượng đào tạo toàn diện của Nhà trường. Trường không chỉ chú trọng đầu tư cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu mà còn tích cực khuyến khích, hỗ trợ giảng viên và sinh viên tham gia các đề tài khoa học, mở rộng hợp tác quốc tế và đẩy mạnh ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn trong các lĩnh vực như kiến trúc, quy hoạch, xây dựng và phát triển đô thị.
Thông qua quá trình thực hiện các đề tài nghiên cứu, sinh viên được trang bị phương pháp nghiên cứu khoa học, rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện, khả năng phân tích - tổng hợp và vận dụng kiến thức chuyên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Đây cũng là môi trường lý tưởng để sinh viên hình thành thói quen làm việc nhóm, làm việc có định hướng, từ đó phát huy khả năng sáng tạo và chủ động trong học tập cũng như nghề nghiệp tương lai.
Phong trào nghiên cứu khoa học sinh viên ngày càng lan tỏa sâu rộng trong toàn trường, không chỉ phát triển về mặt số lượng đề tài mà còn nâng cao rõ rệt về chất lượng và tính ứng dụng. Nhiều đề tài đã tập trung nghiên cứu các vấn đề thiết thực, gắn chặt với yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và phục vụ sự phát triển ngành Kiến trúc, Xây dựng, Nội thất, Quản lý đô thị cũng như đáp ứng các yêu cầu đổi mới sáng tạo của xã hội hiện đại.
Tại Hội nghị Nghiên cứu khoa học sinh viên năm 2026, Hội đồng Khoa học đánh giá rất cao 3 phần trình bày báo cáo điển hình của các nhóm sinh viên xuất sắc đại diện cho các khối chuyên ngành khác nhau. Các đề tài là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng công nghệ hiện đại vào giải quyết các bài toán đô thị và nhân sinh thực tiễn đầy thách thức:
Mô hình quảng trường thông minh và kiến trúc linh hoạt tại lõi di sản Hoàn Kiếm: Đề tài "Tổ chức không gian kiến trúc Quảng trường Đông Kinh - Nghĩa Thục có ứng dụng công nghệ mới" do nhóm sinh viên Khoa Kiến trúc thực hiện (dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ, Kiến trúc sư Vương Hải Long). Dựa trên bộ dữ liệu khảo sát xã hội học quy mô lớn, nhóm đã chỉ ra các bất cập hiện hữu về vi khí hậu và tiếng ồn. Từ đó, nhóm đề xuất tích hợp đồng bộ các giải pháp tiện ích công nghệ cao (hệ thống trạm sạc thông minh, công nghệ AR/VR tái hiện lịch sử, 3D Mapping, hệ thống phun sương tự động) kết hợp cấu kiện kiến trúc lắp ghép module bằng thép rỗng thông minh. Giải pháp giúp quảng trường dễ dàng chuyển đổi công năng từ không gian đi bộ sang không gian tổ chức sự kiện văn hóa mà không tổn hại nền trạng khu vực di sản.
Ứng dụng công nghệ GIS và AHP quy hoạch mạng lưới trạm sạc xe điện tại Ba Đình: Đại diện Khoa Hạ tầng Đô thị, nhóm sinh viên dưới sự hướng dẫn của Thạc sĩ, Giảng viên chính Vũ Lê Ánh đã trình bày xuất sắc đề tài giải quyết thách thức quy hoạch trạm sạc tại một đô thị nén có quỹ đất hạn chế và yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt như quận Ba Đình. Nhóm đã thiết lập quy trình công nghệ tiên tiến sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) kết hợp phương pháp phân tích thứ bậc (AHP) để xác định trọng số cho 04 nhóm điều kiện cốt lõi (Giao thông, Cấp điện, Sử dụng đất và Dân cư). Kết quả đã xây dựng bản đồ mức độ phù hợp và đề xuất 03 phương án quy hoạch tối ưu, hỗ trợ hiệu quả cho việc phát triển giao thông xanh bền vững.
Ứng dụng công nghệ 3D thiết kế giáo cụ hỗ trợ kỹ năng cho trẻ tự kỷ: Đại diện khối nghệ thuật ứng dụng, nhóm sinh viên Khoa Thiết kế Mỹ thuật (dưới sự hướng dẫn của Thạc sĩ Nguyễn Trung Kiên và Tiến sĩ Nguyễn Văn Hùng) mang đến đề tài nhân văn về thiết kế mascot hỗ trợ kỹ năng giao tiếp cho trẻ tự kỷ 5-10 tuổi. Dựa trên bộ tiêu chí thiết kế khoa học, nhóm đề xuất giải pháp xây dựng nhân vật Mascot "LALA" dưới dạng đồ họa 2D và mô hình 3D, ứng dụng vào Bộ thẻ giao tiếp PECS và Video hoạt hình 3D. Đề tài mở ra tiềm năng to lớn trong việc đưa nhân vật số trở thành công cụ hỗ trợ lĩnh vực sư phạm chuyên biệt.
Điểm nhấn từ báo cáo điển hình ứng dụng công nghệ giải quyết bài toán xã hội
Ứng dụng GIS trong quy hoạch trạm sạc xe điện tại phường Ba Đình, Hà Nội là 1 trong 3 đề tài được lựa chọn báo cáo điển hình tại Hội nghị Nghiên cứu khoa học sinh viên năm 2026 của Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Đề tài đồng thời đạt giải Ba tại Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học năm 2026.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, em Phan Hải Anh Tuấn - Trưởng nhóm nghiên cứu cho biết: “Đây không chỉ là thành quả của riêng cá nhân em mà còn là kết quả từ sự hướng dẫn tận tình của các thầy cô cũng như Nhà trường và nỗ lực của tất cả thành viên trong nhóm suốt quá trình thực hiện đề tài. Sự ghi nhận này cũng tiếp thêm động lực để em tiếp tục theo đuổi nghiên cứu khoa học. Em nhận thấy, nếu được đầu tư thời gian và thực hiện nghiêm túc, nghiên cứu khoa học có thể tạo ra những giá trị thiết thực cho cộng đồng. Đây cũng là bước đệm để nhóm tiếp tục phát triển những hướng nghiên cứu mới trong thời gian tới”.
Đề cập tới ý tưởng thực hiện đề tài, Anh Tuấn cho hay, nhóm bắt đầu quan tâm đến vấn đề quy hoạch trạm sạc xe điện sau khi tìm hiểu Chỉ thị số 20/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, trong đó có lộ trình hạn chế phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch, trước hết áp dụng tại khu vực Vành đai 1.
Từ đó, Tuấn chủ động tìm hiểu thực tế thông qua những cuộc trò chuyện với người đang sử dụng xe xăng, xe điện và người dân sinh sống, làm việc tại khu vực này. Qua quá trình tiếp xúc, em nhận thấy chính sách chuyển đổi phương tiện đặt ra hai vấn đề cần quan tâm: Người dân đã sẵn sàng chuyển sang sử dụng xe điện hay chưa? Hệ thống hạ tầng trạm sạc hiện nay có đáp ứng được nhu cầu khi quá trình chuyển đổi diễn ra hay không? Hạ tầng trạm sạc đang là một trong những nút thắt đáng chú ý. Các trạm sạc hiện phát triển tương đối rời rạc theo quỹ đất của từng doanh nghiệp, chưa hình thành mạng lưới đồng bộ với những tiêu chí rõ ràng về khoảng cách phục vụ và an toàn.
Do Vành đai 1 là khu vực được ưu tiên trong lộ trình chuyển đổi, nhóm quyết định lựa chọn phường Ba Đình làm địa bàn nghiên cứu. Đây vừa là khu vực lõi chính trị - hành chính của Thủ đô, có nhiều công trình mang giá trị lịch sử, vừa chịu áp lực giao thông lớn trong khi quỹ đất dành cho phát triển hạ tầng còn hạn chế. Nhóm kỳ vọng, nếu tìm được lời giải phù hợp cho bài toán lựa chọn vị trí trạm sạc tại khu vực có nhiều điều kiện đặc thù như Ba Đình, phương pháp nghiên cứu có thể tham khảo khi triển khai tại những đô thị có đặc điểm tương tự.
Để giải quyết bài toán này, nhóm lựa chọn GIS làm công cụ nghiên cứu chính. GIS cho phép phân tích không gian, chồng xếp các lớp bản đồ và tích hợp dữ liệu về giao thông, dân cư, công trình, lưới điện và quỹ đất. Qua đó, nhóm xây dựng cơ sở định lượng để đánh giá, lựa chọn vị trí bố trí trạm sạc theo các tiêu chí cụ thể, hướng tới kết quả có tính khoa học và minh bạch.
Phương pháp AHP được sử dụng để xác định mức độ quan trọng và trọng số của từng tiêu chí. Nhóm tiến hành so sánh từng cặp tiêu chí, tính toán trọng số và kiểm tra tính nhất quán của các đánh giá. Chẳng hạn, với đặc thù khu vực Ba Đình có quỹ đất hạn chế và cần cân nhắc chi phí đầu tư ban đầu, nhóm xem xét mức độ ưu tiên của tiêu chí về khả năng tiếp cận nguồn điện. Việc xác định trọng số phù hợp giúp lựa chọn những vị trí thuận lợi hơn về điều kiện cấp điện, qua đó góp phần tối ưu chi phí đầu tư hạ tầng.
Sau khi xác định được trọng số của các tiêu chí, nhóm sử dụng GIS để chồng xếp các lớp dữ liệu, tính toán điểm phù hợp cho từng khu vực. Kết quả phân tích giúp phân loại những khu vực có mức độ phù hợp khác nhau, từ đó xây dựng các phương án ưu tiên bố trí trạm sạc xe điện.
Trong quá trình thực hiện, nhóm nhận thấy các tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt Nam liên quan đến hạ tầng trạm sạc xe điện còn mới và chưa có đầy đủ cơ sở để tham chiếu. Vì vậy, nhóm phải tìm hiểu thêm các nghiên cứu, tiêu chuẩn từ một số quốc gia như Trung Quốc, Hà Lan và Hoa Kỳ để bổ sung căn cứ, từ đó đề xuất các vị trí và khoảng cách bố trí trạm sạc phù hợp.
Khi đưa ra các thông số, nhóm có xu hướng lựa chọn ngưỡng thận trọng hơn nhằm bảo đảm an toàn, thay vì chỉ áp dụng những giới hạn tối thiểu. Sau khi hoàn thành phân tích và chồng xếp dữ liệu, cả 3 bản đồ theo các kịch bản nghiên cứu đều xác định được những khu vực có mức độ phù hợp cao. Kết quả tương đối đồng nhất giữa các kịch bản giúp nhóm có thêm cơ sở để đánh giá tính ổn định của phương pháp và tự tin hơn khi trình bày nghiên cứu.
Được biết, nhóm nghiên cứu có 5 thành viên. Đây cũng là lần đầu tiên các sinh viên này cùng tham gia một nghiên cứu khoa học. Anh Tuấn chia sẻ: “Nhóm dự kiến phân chia nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên như thu thập dữ liệu, xử lý dữ liệu trên phần mềm, viết báo cáo... Tuy nhiên, khi bắt tay vào thực hiện, các thành viên nhận thấy khối lượng công việc lớn và có sự liên kết chặt chẽ giữa các công đoạn, vì vậy cách phân chia ban đầu không còn phù hợp. Tất cả thành viên đều cần tham gia vào từng giai đoạn, cùng trao đổi và hoàn thành rồi mới có thể chuyển sang giai đoạn tiếp theo”.
Trưởng nhóm nghiên cứu cho hay, khó khăn lớn nhất của nhóm nằm ở khâu thu thập và chuẩn hóa dữ liệu. Trong quá trình nghiên cứu, nhóm phải thu thập nhiều lớp dữ liệu phục vụ các tiêu chí đánh giá, trong đó có việc trực tiếp đến các vị trí trạm biến áp, cơ sở cung cấp điện trên địa bàn phường Ba Đình để ghi nhận thông tin và tọa độ thực tế. Quá trình này phát sinh không ít trở ngại, từ việc nhập sai dữ liệu, lỗi khi chuẩn hóa thông tin đến sự không đồng nhất về hệ tọa độ giữa các điểm khảo sát. Nhóm mất khoảng 2-3 tháng để xử lý, rà soát và hoàn thiện dữ liệu đầu vào.
Để khắc phục, các thành viên sử dụng thêm những công cụ trung gian như Excel nhằm kiểm tra, điều chỉnh thông tin và đưa tọa độ của các vị trí về cùng một hệ quy chiếu thống nhất trước khi tích hợp vào phần mềm GIS.
Đặc biệt, trong suốt quá trình thực hiện đề tài, nhóm nhận được sự hướng dẫn tận tình của Thạc sĩ, Giảng viên chính Vũ Lê Ánh, từ định hướng nghiên cứu, lựa chọn công cụ đến xây dựng phương pháp kết hợp GIS và AHP.
Theo Anh Tuấn, điều em học hỏi được nhiều nhất từ giảng viên hướng dẫn là cách chuyển hóa một ý tưởng nghiên cứu có phạm vi rộng thành những tiêu chí cụ thể, có căn cứ và có thể đo lường. Đây cũng là bước quan trọng giúp nhóm xác định hướng tiếp cận và triển khai đề tài một cách có hệ thống.
Việc làm chủ các phần mềm phục vụ nghiên cứu cũng là một thử thách đối với các thành viên. Do đến học kỳ sau nhóm mới được học các học phần liên quan đến những phần mềm này. Trong quá trình đó, giảng viên hướng dẫn đã hỗ trợ nhóm rất nhiều trong việc tiếp cận phần mềm và hiểu cách vận hành hệ thống.
Vướng mắc tiếp tục phát sinh khi giữa quá trình thực hiện đề tài, các thành viên bước vào kỳ thực tập, không thể thường xuyên khảo sát thực địa và làm việc trực tiếp với giảng viên hướng dẫn. Để không ảnh hưởng đến tiến độ, nhóm chủ động dành thời gian cùng nhau học và thực hành phần mềm. Trong khoảng 3 tuần, các thành viên tập trung nghiên cứu những tài liệu, kiến thức cô Ánh đã hướng dẫn, sau đó bắt tay ngay vào xử lý dữ liệu và xây dựng bản đồ. Kết quả, nhóm hoàn thành 3 bản đồ, 2 kịch bản ưu tiên và 1 bản đồ tổng hợp.
Sau khi hoàn thành đề tài, Anh Tuấn bày tỏ: “Việc nghiên cứu khoa học không chỉ giúp em bổ sung kiến thức chuyên môn mà còn cho em cái nhìn sâu sắc hơn về ngành kiến trúc, quy hoạch và hạ tầng đô thị. Công việc của người làm quy hoạch không đơn thuần là thể hiện ý tưởng trên bản đồ mà còn phải biết khai thác dữ liệu, phân tích các yếu tố liên quan để đưa ra quyết định có căn cứ”.
