Theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ ngày 2/7 đến 17 giờ ngày 14/7, thí sinh cả nước sẽ thực hiện đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng xét tuyển trực tuyến trên hệ thống chung vào các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng. Năm 2026, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng và sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp.
Trong thời buổi bùng nổ công nghệ số, những năm gần đây, các ngành thuộc lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ như Khoa học máy tính, Trí tuệ nhân tạo,... thu hút số lượng lớn thí sinh đăng ký xét tuyển. Để tăng cơ hội trúng tuyển vào các ngành này, thí sinh cần có một chiến lược đặt nguyện vọng hợp lý.
Nên phân bổ nguyện vọng theo 3 nhóm, ưu tiên ngành yêu thích hơn lựa chọn “an toàn”
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải - Trưởng ban, Ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, dù đã chủ động tìm hiểu thông tin và có sự chuẩn bị khá kỹ trước khi đăng ký xét tuyển, nhưng thí sinh vẫn có một số sai lầm phổ biến cần tránh.
Một trong những lỗi thường gặp nhất là xếp các nguyện vọng “an toàn” lên trên ngành học yêu thích với tâm lý muốn chắc chắn đỗ đại học. Trong khi đó, nguyên tắc quan trọng nhất khi đăng ký xét tuyển là sắp xếp nguyện vọng theo đúng thứ tự ưu tiên cá nhân, bởi hệ thống sẽ xét từ nguyện vọng cao xuống thấp và thí sinh chỉ trúng tuyển vào nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện.
Nhiều thí sinh còn khá cứng nhắc trong việc lựa chọn ngành học. Có những em quyết tâm theo đuổi một ngành cụ thể dù mức điểm đạt được không thực sự phù hợp, trong khi hoàn toàn có thể cân nhắc các ngành gần hoặc cùng nhóm lĩnh vực mà bản thân yêu thích và có khả năng trúng tuyển cao hơn.
Ngược lại, một số thí sinh đạt kết quả thi tốt lại bị cuốn theo sức hút của các ngành “hot” mà chưa tìm hiểu kỹ hoặc không thực sự đam mê.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải, không chỉ riêng các ngành Khoa học máy tính, Trí tuệ nhân tạo,.... mà với bất kỳ ngành học nào, thí sinh cũng cần cân nhắc hài hòa ba yếu tố quan trọng gồm sở trường, sở thích và nhu cầu của thị trường lao động.
Trong đó, sở trường là điều kiện cần để học tập hiệu quả, sở thích là động lực giúp người học kiên trì theo đuổi mục tiêu, còn thị trường lao động là yếu tố bảo đảm cơ hội việc làm và phát triển nghề nghiệp trong tương lai. Khi xác định rõ được ba yếu tố này, thí sinh sẽ có cơ sở vững chắc để lựa chọn ngành học phù hợp và xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng hiệu quả.
“Với quy định mới cho phép mỗi thí sinh đăng ký tối đa 15 nguyện vọng trong mùa tuyển sinh năm 2026, số lượng này hoàn toàn đủ để các em hiện thực hóa mục tiêu của mình nếu có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.
Thí sinh nên phân bổ nguyện vọng theo ba nhóm: từ 3 đến 4 nguyện vọng đầu dành cho những ngành học mơ ước; nhóm từ nguyện vọng thứ 5 đến thứ 9 là các ngành phù hợp với năng lực và sở thích; còn các nguyện vọng từ thứ 10 đến 15 nên là những lựa chọn an toàn nhằm gia tăng cơ hội trúng tuyển.
Tuy nhiên, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là sắp xếp nguyện vọng theo đúng mức độ ưu tiên cá nhân, bởi hệ thống xét tuyển sẽ xác định nguyện vọng cao nhất mà thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển”, thầy Hải bày tỏ.
Trưởng ban, Ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết thêm, năm 2026, nhà trường tuyển 9.880 chỉ tiêu cho 68 ngành và chương trình đào tạo. Các tổ hợp xét tuyển cũng được thiết kế đa dạng, bao gồm A00, A01, B00, D01, D04, D07 và DD2, tạo thêm nhiều cơ hội lựa chọn cho thí sinh. Đặc biệt, tổ hợp K01 gồm Toán, Ngữ văn và một trong các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học hoặc Tin học có thể sử dụng để xét tuyển vào toàn bộ các ngành và chương trình đào tạo của nhà trường.
Ngoài các tổ hợp truyền thống, thầy Hải cũng nhấn mạnh vai trò của tổ hợp K00, được xác định từ kết quả bài thi Đánh giá tư duy (TSA) do Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức. Đây được xem là một “tổ hợp quyền năng” bởi không chỉ được sử dụng để xét tuyển vào tất cả 68 ngành, chương trình đào tạo của Đại học Bách khoa Hà Nội mà còn được hơn 50 trường đại học, học viện trên cả nước công nhận và sử dụng trong tuyển sinh.
Cùng đưa ra tư vấn cách đặt nguyện vọng tới thí sinh năm nay, Tiến sĩ Nguyễn Thành Vinh - Phó Trưởng phòng, Phòng Đào tạo, Trường Đại học Vinh nhấn mạnh, theo quy chế tuyển sinh hiện hành, thí sinh được xét trúng tuyển vào nguyện vọng cao nhất mà mình đủ điều kiện. Vì vậy, việc sắp xếp thứ tự nguyện vọng cần phản ánh đúng mức độ yêu thích của bản thân chứ không phải sắp xếp theo dự đoán điểm chuẩn.
Theo thầy Vinh, đối với nhóm ngành công nghệ và kỹ thuật, thí sinh nên mạnh dạn đặt ngành mình yêu thích nhất ở vị trí nguyện vọng số 1. Chẳng hạn, nếu thực sự mong muốn theo học Công nghệ thông tin, Khoa học máy tính hoặc Trí tuệ nhân tạo thì các em nên ưu tiên đăng ký các ngành này ở vị trí cao nhất.
Các nguyện vọng tiếp theo có thể là những ngành gần với sở thích và năng lực của mình như Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử; Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa; Công nghệ kỹ thuật ô tô; Công nghệ kỹ thuật điện tử - viễn thông hoặc Kỹ thuật xây dựng. Cách sắp xếp này vừa đảm bảo cơ hội trúng tuyển, vừa giúp các em theo đuổi đúng định hướng nghề nghiệp của mình.
Năm 2026, nhóm ngành Công nghệ và Kỹ thuật của Trường Đại học Vinh có nhiều lựa chọn tổ hợp xét tuyển phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông mới. Các tổ hợp được sử dụng phổ biến gồm A00 (Toán, Vật lý, Hóa học), A01 (Toán, Vật lý, Tiếng Anh), C01 (Ngữ văn, Toán, Vật lý), D01 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh) và đặc biệt là X26 (Toán, Tiếng Anh, Tin học) đối với ngành Khoa học máy tính. Điều này tạo điều kiện để thí sinh phát huy thế mạnh ở nhiều nhóm môn học khác nhau.
“Thí sinh nên lựa chọn tổ hợp mà mình có kết quả học tập tốt nhất và ổn định nhất trong suốt quá trình học phổ thông. Trong bối cảnh hiện nay, những thí sinh có nền tảng tốt về Toán, Tin học và Tiếng Anh sẽ có nhiều lợi thế khi theo học các ngành thuộc lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật và chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, các em cũng cần nghiên cứu kỹ chỉ tiêu tuyển sinh, phương thức xét tuyển, chương trình đào tạo và cơ hội việc làm của từng ngành. Thay vì chỉ quan tâm đến việc “đỗ đại học”, hãy hướng tới mục tiêu quan trọng hơn là “đỗ đúng ngành học phù hợp”. Đó mới là yếu tố quyết định sự thành công trong học tập và nghề nghiệp sau này.
Với xu thế phát triển mạnh mẽ của kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và công nghiệp thông minh, tôi tin rằng các ngành công nghệ và kỹ thuật sẽ tiếp tục mang đến nhiều cơ hội học tập, nghiên cứu và việc làm hấp dẫn cho người học trong những năm tới”, Tiến sĩ Nguyễn Thành Vinh cho hay.
Điểm chuẩn có thể tăng do nhu cầu lớn, thí sinh cần chọn ngành hài hòa với năng lực, sở thích, sở trường
Dự báo điểm chuẩn của các ngành như Khoa học máy tính, Trí tuệ nhân tạo,... trong mùa tuyển sinh năm 2026, Tiến sĩ Nguyễn Thành Vinh nhận định mặt bằng điểm chuẩn của các ngành này nhiều khả năng sẽ giữ ổn định hoặc tăng nhẹ so với năm 2025.
Trong đó, các ngành như Công nghệ thông tin, Khoa học máy tính và Trí tuệ nhân tạo,... được dự báo tiếp tục duy trì sức hút lớn nhờ nhu cầu nhân lực ngày càng gia tăng từ phía doanh nghiệp.
Tuy nhiên, việc các cơ sở giáo dục đại học mở rộng tổ hợp xét tuyển và đa dạng hóa phương thức tuyển sinh sẽ tạo thêm nhiều cơ hội cho thí sinh tiếp cận ngành học mong muốn, đồng thời góp phần giảm áp lực cạnh tranh ở những tổ hợp truyền thống.
“Có thể nói, chúng ta đang sống trong giai đoạn mà khoa học công nghệ phát triển với tốc độ rất nhanh. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, tự động hóa, năng lượng tái tạo, kinh tế xanh hay phát triển bền vững không còn là những khái niệm của tương lai mà đã và đang tác động trực tiếp đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội.
Trong bối cảnh đó, các thí sinh hãy chủ động tìm hiểu những xu hướng phát triển của thế giới và nhu cầu nhân lực trong 5 đến 10 năm tới. Những lĩnh vực liên quan đến công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, tự động hóa, điện - điện tử, thương mại điện tử, công nghệ tài chính, công nghệ môi trường, quản lý tài nguyên, nông nghiệp công nghệ cao hay năng lượng xanh được dự báo sẽ tiếp tục có nhu cầu nhân lực lớn trong thời gian tới.
Tuy nhiên, tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng không phải cứ chọn ngành “hot” là sẽ thành công. Công nghệ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng năng lực học tập, khả năng thích ứng và tinh thần học hỏi suốt đời mới là yếu tố quyết định giá trị của mỗi người lao động trong tương lai.
Vì vậy, bên cạnh việc lựa chọn ngành học phù hợp với xu thế phát triển, các em cần cân nhắc đến năng lực, sở trường và niềm yêu thích của bản thân. Đồng thời, cần chuẩn bị cho mình những năng lực nền tảng mà bất kỳ ngành nghề nào trong tương lai cũng cần có, đó là năng lực số, ngoại ngữ, kỹ năng làm việc nhóm, tư duy phản biện, khả năng sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề”, Phó Trưởng phòng, Phòng Đào tạo, Trường Đại học Vinh đưa ra lời khuyên cho thí sinh.
Đồng quan điểm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải cho biết, theo thống kê nhiều năm gần đây, điểm chuẩn vào Đại học Bách khoa Hà Nội, đặc biệt đối với các ngành thuộc lĩnh vực công nghệ và kỹ thuật, thường không có biến động quá lớn. Xu hướng này càng thể hiện rõ ở phương thức xét tuyển dựa trên kết quả kỳ thi Đánh giá tư duy (TSA), khi mức điểm chuẩn qua các năm tương đối ổn định.
Tuy nhiên, thầy Hải cũng nhấn mạnh rằng điểm chuẩn của từng ngành phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chỉ tiêu tuyển sinh, số lượng thí sinh đăng ký và mặt bằng điểm của thí sinh trong năm đó. Vì vậy, việc đưa ra dự báo chính xác chỉ có thể thực hiện sau khi kết quả kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông được công bố.
Cũng theo Trưởng ban, Ban Tuyển sinh - Hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội, một yếu tố đáng chú ý có thể tác động đến mặt bằng điểm chuẩn năm nay là việc Chính phủ ban hành Nghị định số 179/2026/NĐ-CP ngày 20/5/2026 quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Chính sách này đã góp phần gia tăng sức hút của các ngành thuộc khối công nghệ và kỹ thuật như Khoa học máy tính, Trí tuệ nhân tạo,... khiến số lượng thí sinh quan tâm và đăng ký vào nhóm ngành này có thể tăng lên so với những năm trước.
Sau khi có dữ liệu điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ tiến hành phân tích, đánh giá và công bố mức dự báo điểm chuẩn cho từng ngành, chương trình đào tạo để phụ huynh và thí sinh có thêm cơ sở tham khảo trong quá trình điều chỉnh và sắp xếp nguyện vọng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và kinh tế xanh đang phát triển mạnh mẽ, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải cho rằng yếu tố quan trọng hàng đầu khi lựa chọn ngành học vẫn là sự phù hợp với năng lực, sở thích, sở trường cũng như điều kiện của mỗi cá nhân. Đây là nền tảng giúp người học có thể theo đuổi ngành nghề một cách bền bỉ và phát huy tốt nhất tiềm năng của bản thân.
Tuy nhiên, bên cạnh yếu tố phù hợp, thí sinh cũng cần quan tâm đến xu thế phát triển của nền kinh tế và nhu cầu nhân lực trong tương lai. Theo thầy, các lĩnh vực liên quan đến chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ cao, năng lượng xanh và phát triển bền vững sẽ tiếp tục có nhu cầu tuyển dụng lớn trong những năm tới.
Việc lựa chọn những ngành học gắn với các xu hướng này không chỉ mở ra nhiều cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp mà còn giúp người học có điều kiện tham gia vào những lĩnh vực đang giữ vai trò động lực tăng trưởng của nền kinh tế trong kỷ nguyên mới.
“Tiêu chí quan trọng nhất khi lựa chọn ngành học vẫn là sự phù hợp: phù hợp với năng lực, sở trường, điều kiện của bản thân, đồng thời đáp ứng xu hướng phát triển của thị trường lao động trong tương lai. Chỉ khi hội tụ được những yếu tố đó, quyết định chọn ngành mới thực sự bền vững và mang lại cơ hội phát triển lâu dài cho người học”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Duy Hải nêu quan điểm.
