Ngày 31/7/2026, tại Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tổng kết Kỳ thi Đánh giá năng lực học sinh trung học phổ thông (HSA) năm 2026, đồng thời thảo luận định hướng tổ chức kỳ thi năm 2027.
Đáng chú ý, với gần 97.000 thí sinh đăng ký, 116.860 lượt thi có kết quả và phạm vi thí sinh phủ khắp 34/34 tỉnh, thành phố, kỳ thi HSA năm nay tiếp tục được hoàn thiện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại, an toàn và minh bạch, đáp ứng yêu cầu đổi mới tuyển sinh đại học trong giai đoạn mới.
Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Đào tạo số và Khảo thí, đại diện các đơn vị trong và ngoài Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp tổ chức kỳ thi cùng các chuyên gia, cán bộ tham gia công tác khảo thí.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nghiêm Xuân Huy, Viện trưởng Viện Đào tạo số và Khảo thí, Đại học Quốc gia Hà Nội đã bày tỏ niềm cảm ơn sâu sắc tới các chuyên gia, đơn vị đối tác và các điểm thi đã đồng hành cùng Đại học Quốc gia Hà Nội trong quá trình tổ chức Kỳ thi Đánh giá năng lực.
Theo thầy Huy, Hội nghị là dịp đánh giá toàn diện kết quả tổ chức HSA năm 2026, từ công tác kỹ thuật đến sự phối hợp giữa các đơn vị; qua đó nhìn nhận những kết quả đạt được, những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tổ chức kỳ thi trong thời gian tới.
Thầy Huy cũng lưu ý, đối với HSA năm 2027, các nội dung được đưa ra tại Hội nghị hiện mới ở giai đoạn nghiên cứu, thảo luận và lấy ý kiến chuyên gia, chưa phải phương án chính thức. Trên cơ sở các ý kiến đóng góp, Viện Đào tạo số và Khảo thí sẽ tiếp tục hoàn thiện Đề án tổ chức Kỳ thi HSA năm 2027, trình Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội xem xét, phê duyệt trước khi thông tin rộng rãi tới thí sinh, phụ huynh và xã hội.
Hơn 116.000 lượt thi, thí sinh đến từ 34 tỉnh/thành phố
Theo báo cáo tại Hội nghị, Kỳ thi Đánh giá năng lực học sinh trung học phổ thông năm 2026 tiếp tục ghi nhận sự gia tăng cả về quy mô, phạm vi tổ chức và mức độ ứng dụng công nghệ.
Năm nay, kỳ thi được tổ chức thành 6 đợt, từ ngày 7/3 đến 24/5/2026. Có 96.943 thí sinh đăng ký dự thi và 116.860 lượt thi có kết quả, trong đó có 94.147 lượt thi thứ nhất và 22.713 lượt thi thứ hai.
Đặc biệt, kỳ thi năm nay có 22.496 thí sinh, tương đương 23,2% tổng số thí sinh đăng ký, đã tham dự đủ hai lượt thi. Đây cũng là năm đầu tiên dữ liệu lượt thi thứ hai được ghi nhận đầy đủ theo từng thí sinh, tạo điều kiện để Đại học Quốc gia Hà Nội ghép cặp và phân tích chính xác sự thay đổi kết quả của nhóm thí sinh tham dự hai lượt.
Trong lượt thi thứ nhất, có 94.147 trên tổng số 96.943 thí sinh đăng ký có kết quả; tỷ lệ vắng thi chỉ 2,88%.
Một dấu ấn đáng chú ý khác của HSA 2026 là độ phủ của kỳ thi. Thí sinh tham dự đến từ 34/34 tỉnh, thành phố, 2.793 xã/phường và 1.742 trường trung học phổ thông, mức độ bao phủ rộng nhất trong bốn năm trở lại đây.
Độ phủ của kỳ thi tiếp tục được mở rộng. Các đợt thi được tổ chức tại 18 địa điểm ở Hà Nội, Thái Nguyên, Hưng Yên, Ninh Bình, Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh. Hệ thống hạ tầng phục vụ kỳ thi huy động 7.722 máy tính, chưa tính số máy dự phòng.
Được biết, để vận hành kỳ thi, có khoảng 3.000 lượt cán bộ được huy động tham gia, gồm điểm trưởng, thư ký, cán bộ kỹ thuật, cán bộ coi thi, giám sát, thanh tra, lực lượng an ninh, công an, bảo vệ, phục vụ và sinh viên tình nguyện. Tất cả cán bộ tham gia đều được tập huấn; những vị trí trực tiếp điều hành kỳ thi được tập huấn nhiều lần nhằm bảo đảm quy trình được thực hiện thống nhất tại các điểm thi.
Có thể nói, những con số này cho thấy quy mô và phạm vi ảnh hưởng của HSA ngày càng được mở rộng, với sự tham gia của mạng lưới cơ sở giáo dục và thí sinh trên phạm vi toàn quốc.
Hướng tới đánh giá năng lực vận dụng
Bên cạnh quy mô tổ chức, một nội dung được đặt ra tại Hội nghị là tiếp tục hoàn thiện HSA với tư cách một công cụ đo lường năng lực người học, phù hợp với định hướng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Bài thi HSA hướng tới đánh giá ba nhóm năng lực cốt lõi: sáng tạo và giải quyết vấn đề; năng lực Toán, tiếng Việt, tư duy ngôn ngữ, lập luận, logic, tính toán và xử lý số liệu; khả năng tự học, khám phá và ứng dụng công nghệ, khoa học tự nhiên và khoa học xã hội.
Năm 2026, bài thi gồm ba phần với tổng thời gian làm bài 195 phút và thang điểm 150:
Phần 1 - Toán học và Xử lí số liệu gồm 50 câu hỏi, thời gian 75 phút; Phần 2 - Văn học - Ngôn ngữ gồm 50 câu hỏi, thời gian 60 phút; Phần 3 cho phép thí sinh lựa chọn Khoa học hoặc Tiếng Anh, gồm 50 câu hỏi trong 60 phút.
Cấu trúc này tiếp tục duy trì định hướng đánh giá khả năng tư duy, lập luận, xử lý dữ liệu, giải quyết vấn đề và vận dụng kiến thức của người học thay vì tập trung vào ghi nhớ kiến thức đơn thuần. Dạng thức chính thức được Viện Đào tạo số và Khảo thí công bố đầu năm 2026 cũng xác định bài thi được xây dựng nhằm đánh giá các năng lực cốt lõi theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Năm 2026, bài thi HSA có 11 mã bài thi tương ứng với các phương án lựa chọn ở Phần 3. Trong đó, mã Q21 – lựa chọn Ngoại ngữ – có 60.230 thí sinh, chiếm 63,97%, cao nhất trong các phương án.
Công nghệ hỗ trợ tổ chức, giám sát và hậu kiểm
Đáng chú ý, điểm nổi bật nhất của HSA 2026 là những thay đổi trong hạ tầng và hệ thống công nghệ phục vụ kỳ thi. HSA tiếp tục được tổ chức hoàn toàn trên máy tính. Từ đăng ký dự thi, lựa chọn địa điểm, ca thi, quản lý thông tin thí sinh, làm bài, quản lý dữ liệu đến tra cứu kết quả đều được triển khai trên các nền tảng số.
Một cải tiến khác tác động trực tiếp tới thí sinh là ứng dụng công nghệ nhận diện và tự động trích xuất dữ liệu từ Căn cước công dân. Thí sinh có thể tải hình ảnh Căn cước công dân để hệ thống nhận diện mã QR, tự động trích xuất số Căn cước công dân, họ tên, ngày sinh, giới tính; đồng thời kiểm tra chất lượng ảnh và phát hiện dữ liệu trùng lặp. Theo báo cáo, giải pháp giúp giảm tới 70% thời gian thao tác của thí sinh, đồng thời hạn chế sai sót do nhập dữ liệu thủ công.
Bên cạnh đó, việc chuyển đổi số trong HSA 2026 không chỉ dừng ở việc tạo thuận lợi cho thí sinh mà được triển khai sâu vào hoạt động quản trị và bảo đảm an toàn kỳ thi. Một thay đổi đáng chú ý là xây dựng hệ thống HSAS làm trung tâm đồng bộ dữ liệu giữa các điểm thi và Hội đồng thi. Sau mỗi ca thi, dữ liệu được truyền từ điểm thi về máy chủ trung tâm, thay vì chỉ phụ thuộc vào phương thức lưu trữ vật lý.
Việc này giúp rút ngắn thời gian tổng hợp dữ liệu, tăng mức độ an toàn, hỗ trợ Hội đồng thi giám sát tình hình tổ chức theo thời gian thực và nâng cao khả năng phục hồi dữ liệu khi xảy ra sự cố.
Hệ thống năm 2026 cũng bổ sung khả năng lưu và kết xuất toàn bộ lịch sử thao tác của thí sinh trong quá trình làm bài. Dữ liệu có thể được sử dụng để xem lại lịch sử làm bài, truy xuất phục vụ thanh tra, giải quyết phản ánh và phân tích những tình huống bất thường.
Khi phát sinh phản ánh liên quan đến một câu hỏi, cán bộ có thể sử dụng số báo danh, phần thi và thứ tự câu hỏi để xác định nhanh ID câu hỏi tương ứng, giúp Ban Đề thi kiểm tra mà không cần tiếp cận trực tiếp máy tính của thí sinh.
Có thể thấy, việc số hóa và lưu vết toàn bộ quy trình vì vậy không đơn thuần là giải pháp kỹ thuật mà còn là một trong những công cụ bảo đảm tính khách quan, minh bạch và khả năng hậu kiểm của kỳ thi.
Nguồn dữ liệu phục vụ tuyển sinh đại học
Thực tế đã chứng minh, HSA ngày càng thể hiện rõ vai trò không chỉ ở khâu tổ chức thi mà còn trong hệ thống tuyển sinh đại học.
Kết quả HSA tiếp tục được các cơ sở giáo dục đại học sử dụng làm phương thức xét tuyển độc lập hoặc kết hợp với các phương thức tuyển sinh khác. Viện Đào tạo số và Khảo thí cấp tài khoản cho các cơ sở đào tạo để xác minh kết quả phục vụ tuyển sinh, hậu kiểm; đồng thời dữ liệu điểm thi được cập nhật lên hệ thống xét tuyển đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Đồng thời, kết quả này cũng tiếp tục được khai thác phục vụ công tác tuyển sinh đại học, đồng thời cung cấp nguồn dữ liệu có giá trị để phân tích, đối sánh và hỗ trợ các cơ sở đào tạo xây dựng phương án tuyển sinh phù hợp.
Với dữ liệu thí sinh đến từ 1.742 trường trung học phổ thông trên cả nước, HSA đang từng bước hình thành nguồn dữ liệu khảo thí có quy mô và độ phủ lớn, phục vụ không chỉ tuyển sinh mà còn công tác phân tích, tư vấn và quản trị giáo dục.Viện Đào tạo số và Khảo thí cũng tiếp tục gửi các báo cáo phân tích, tư vấn giáo dục bậc THPT tới các Sở Giáo dục và Đào tạo tại những địa phương có số lượng lớn thí sinh tham dự kỳ thi.
Phát biểu kết luận Hội nghị, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thanh Trường - Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội đã ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Viện Đào tạo số và Khảo thí cùng các đơn vị phối hợp trong tổ chức thành công 6 đợt thi HSA năm 2026.
Kỳ thi năm nay được tổ chức an toàn, ổn định, nhận được sự đồng thuận của xã hội; những cải tiến về hạ tầng công nghệ cũng góp phần nâng cao năng lực vận hành và tạo thuận lợi hơn cho thí sinh.
Mặt khác, hướng tới năm 2027, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh, HSA bước sang giai đoạn phát triển mới với yêu cầu chuyên nghiệp và chuẩn hóa cao hơn. Trong đó, cần ưu tiên hoàn thiện cấu trúc bài thi phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nâng cao chất lượng ngân hàng câu hỏi; sớm công bố phương án và định dạng bài thi để thí sinh chủ động chuẩn bị.
Hơn nữa, Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ tiếp tục nâng cấp đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, tăng cường bảo mật, ứng dụng công nghệ trong xác thực thí sinh và nghiên cứu mở rộng mạng lưới điểm thi, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho thí sinh tại các khu vực còn ít điểm tổ chức HSA.
Ở tầm nhìn dài hạn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Thanh Trường đặt ra yêu cầu HSA không chỉ tiếp tục khẳng định vai trò trong đổi mới kiểm tra, đánh giá và tuyển sinh đại học trong nước mà còn hướng tới các chuẩn mực khu vực và quốc tế. “Không chỉ dẫn dắt hệ thống giáo dục trong nước mà phải có những sự dẫn dắt mang tính quốc tế, vươn tầm ra khu vực”, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh.
Từ thực tiễn HSA 2026 có thể thấy, kỳ thi đang từng bước phát triển từ một kỳ thi được tổ chức trên máy tính thành một hệ thống khảo thí số, trong đó nhiều cấu phần được liên thông từ ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, đăng ký và định danh thí sinh, tổ chức thi, giám sát, đồng bộ và lưu trữ dữ liệu đến phân tích kết quả và hỗ trợ tuyển sinh.
Việc tiếp tục đầu tư hạ tầng công nghệ, chuẩn hóa ngân hàng câu hỏi, nâng cao chất lượng phép đo và khai thác hiệu quả dữ liệu khảo thí sẽ là những nền tảng quan trọng để HSA tiếp tục được hoàn thiện trong giai đoạn tiếp theo.
Không chỉ đánh giá kết quả tổ chức kỳ thi, với gần 97.000 thí sinh đăng ký và hơn 116.000 lượt thi có kết quả, Hội nghị tổng kết HSA 2026 đã xác định những định hướng phát triển trong thời gian tới. Trong đó, trọng tâm là nâng cao tính khoa học trong đo lường, chuẩn hóa quy trình tổ chức, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và khai thác hiệu quả dữ liệu khảo thí.
Từ những kết quả đạt được, Đại học Quốc gia Hà Nội tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong đổi mới kiểm tra, đánh giá và tuyển sinh đại học, hướng tới các phương thức đánh giá khách quan, công bằng, minh bạch, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo
