Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đã định hướng xây dựng nền giáo dục mở, liên thông, đáp ứng nhu cầu xã hội và thúc đẩy học tập suốt đời.
Trong khi đó, Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, nhấn mạnh tính đặc thù của nghề y, đồng thời yêu cầu việc đào tạo, sử dụng và đãi ngộ nhân lực y tế phải phù hợp với đặc thù của lĩnh vực này.
Còn tại Khoản 1, Điều 3 Nghị quyết số 42/2026/NQ-CP ngày 26/9/2026 của Chính phủ về xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù phục vụ sắp xếp, tổ chức lại xác định sức khỏe cùng với đào tạo giáo viên, pháp luật, nghệ thuật, thể dục, thể thao, an ninh, quốc phòng là những lĩnh vực, ngành, nghề có yêu cầu đặc thù theo quy định của pháp luật về giáo dục và đào tạo.
Đáng chú ý, Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15 đã cho phép một số cơ sở giáo dục đại học đào tạo ngành hoặc nhóm ngành đặc thù trong lĩnh vực nghệ thuật, thể thao được đào tạo trình độ cao đẳng, trung cấp cùng ngành hoặc nhóm ngành; các cơ sở giáo dục đại học đào tạo giáo viên được đào tạo trình độ cao đẳng cùng nhóm ngành. Tuy nhiên, khối ngành sức khỏe hiện chưa thuộc nhóm được áp dụng quy định này dù được xác định là đặc thù.
Thực tế thời gian qua cho thấy, một số trường cao đẳng y dược đã được sáp nhập vào trường đại học y dược, tiếp tục tổ chức đào tạo trình độ cao đẳng.
Một số chuyên gia cho rằng, so với sáp nhập vào trường đại học đa ngành, phương án sáp nhập trường cao đẳng y dược vào trường đại học y dược nên được nghiên cứu trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục.
Đồng thời, bổ sung quy định cho phép các cơ sở giáo dục đại học khối ngành sức khỏe được đào tạo trình độ cao đẳng.
Sau khi tiếp nhận trường cao đẳng, trường đại học y dược đánh giá có nhiều thuận lợi
Cuối tháng 10/2025, theo Quyết định số 2345/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên sáp nhập vào Trường Đại học Y - Dược, Đại học Thái Nguyên. Sau sáp nhập, 5 chương trình đào tạo trình độ cao đẳng vẫn được duy trì; công tác đào tạo và tuyển sinh được triển khai theo kế hoạch, bảo đảm đúng quy định.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Tiến sĩ Nguyễn Đắc Trung - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược - Đại học Thái Nguyên cho biết, việc sáp nhập Trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên vào Trường Đại học Y - Dược, Đại học Thái Nguyên đã giúp tinh gọn, tối ưu hóa bộ máy quản lý trong một chỉnh thể thống nhất, từ đào tạo cao đẳng đến đại học và sau đại học. Mô hình này đồng thời tạo điều kiện chuẩn hóa hoạt động đào tạo, kiểm định và nghiên cứu khoa học, qua đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực y tế.
Cụ thể, sau sáp nhập, đội ngũ giảng viên của trường cao đẳng được tiếp cận với hệ thống đào tạo đại học, có điều kiện tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu, sinh hoạt chuyên môn, học thuật và nghiên cứu khoa học cùng giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành của Trường Đại học Y - Dược. Nhờ đó, đội ngũ giảng viên từng bước được nâng chuẩn học vị và năng lực chuyên môn.
Với chủ trương sáp nhập, Trường Đại học Y Dược - Đại học Thái Nguyên tiếp nhận thêm quỹ đất, hệ thống giảng đường, phòng thực hành, thí nghiệm và ký túc xá sẵn có tại địa phương. Nguồn lực này giúp mở rộng không gian, dư địa phát triển, đồng thời góp phần giải quyết bài toán quá tải về cơ sở vật chất tại cơ sở chính.
“Việc sáp nhập cũng giúp tối ưu hóa hiệu suất đầu tư trang thiết bị, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, trùng lặp trang thiết bị dạy học giữa các bậc học. Các trang thiết bị sẵn có tại trường cao đẳng có thể được tái cơ cấu, nâng cấp hoặc điều phối sử dụng chung để phục vụ công tác nghiên cứu và đào tạo kỹ năng lâm sàng”, thầy Trung chia sẻ.
Hiện, nhà trường đang rà soát các chương trình đào tạo trình độ cao đẳng, gồm khung chương trình, chuẩn đầu ra, đề cương chi tiết các môn học, tài liệu dạy học, bộ công cụ đánh giá kết quả học tập và các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo.
Thầy Trung đánh giá, duy trì đào tạo trình độ cao đẳng có ý nghĩa thiết thực đối với việc bổ sung nhân lực cho tuyến cơ sở.
Bởi, sau khi chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống y tế cơ sở (phường/xã) vẫn còn thiếu hụt nhân lực y tế để có thể hoàn thành nhiệm vụ khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân.
Trong tương lai gần, nguồn nhân lực y tế trình độ đại học được đào tạo từ hệ thống các trường đại học khối ngành sức khỏe chưa thể cung cấp đủ số lượng cho các tuyến y tế cơ sở.
"Duy trì các chương trình đào tạo cao đẳng có thời gian đào tạo ngắn, chỉ khoảng một nửa thời gian đào tạo trình độ đại học là rất cần thiết và quan trọng, giúp cung cấp đội ngũ nhân lực y tế cơ sở còn đang thiếu hụt”, thầy Trung chia sẻ.
"Người trong cuộc" mong được tiếp tục đào tạo trình độ cao đẳng sau ngày 31/12/2028
Cho phép trường đại học y dược được đào tạo trình độ cao đẳng y dược là phương án được nhiều chuyên gia đánh giá là giữ được tính chuyên môn cao, chuẩn chất lượng đào tạo đặc thù của ngành y và có ý nghĩa chiến lược trong tổ chức mạng lưới đào tạo nhân lực y tế.
Chia sẻ về điều này, hiệu trưởng một trường đại học đào tạo khối ngành sức khỏe ở miền Bắc cho biết, việc cho phép trường đại học y dược đào tạo trình độ cao đẳng cùng khối ngành sẽ giúp tận dụng cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên và năng lực đào tạo sẵn có của các cơ sở giáo dục đại học.
"Tuy nhiên, Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15 đã quy định cơ sở giáo dục đại học được đào tạo trình độ cao đẳng đối với một số ngành đặc thù. Do vậy, muốn các trường đại học y dược được tuyển sinh và đào tạo trình độ cao đẳng một cách ổn định, lâu dài thì cơ quan quản lý cần nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung các quy định pháp luật có liên quan. Trong đó, cần lưu ý đến việc cho phép cơ sở giáo dục đại học y dược được đào tạo trình độ cao đẳng sau ngày 31/12/2028", vị hiệu trưởng chia sẻ.
Đánh giá về phương án sáp nhập trường cao đẳng y dược vào trường đại học y dược trong quá trình sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, so với sáp nhập vào trường đại học đa ngành, vị hiệu trưởng cũng cho rằng, phương án này sẽ có sự tương đồng rõ hơn về lĩnh vực chuyên môn, năng lực đào tạo và định hướng phát triển.
Khoản 4, Điều 45 Luật Giáo dục nghề nghiệp số 124/2025/QH15 quy định: Cơ sở giáo dục đại học được nâng cấp từ trường cao đẳng và cơ sở giáo dục đại học có trường cao đẳng sáp nhập vào trước ngày 01/01/2026 thì được tiếp tục tuyển sinh trình độ cao đẳng đến hết ngày 31/12/2028 đối với các ngành, nghề mà trường cao đẳng đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký bổ sung hoạt động giáo dục nghề nghiệp.
Đồng tình với chia sẻ trên, theo thầy Trung, ngành y tế có yêu cầu rất khắt khe về chuẩn năng lực lâm sàng và y đức. Việc sáp nhập Trường Cao đẳng Y tế Thái Nguyên vào Trường Đại học Y Dược - Đại học Thái Nguyên giúp duy trì sự liền mạch về chuyên môn, bảo đảm các chương trình đào tạo từ cao đẳng lên đại học bám sát khung chuẩn năng lực nghề nghiệp của khối ngành sức khỏe.
“Sau sáp nhập, việc nâng cao và bảo đảm chất lượng đào tạo các chương trình cao đẳng còn tạo điều kiện và cơ hội cho người học sau khi hoàn thành chương trình đào tạo cao đẳng có thể học liên thông lên chương trình đại học, nếu bảo đảm điều kiện và tiêu chuẩn xét tuyển”, thầy Trung chia sẻ.
Thứ hai, mô hình này tạo điều kiện chia sẻ nguồn lực và chuyên gia đầu ngành. Giảng viên, sinh viên trường cao đẳng có thể tiếp cận học thuật chuyên sâu, các bệnh viện thực hành lớn, đội ngũ giảng viên có học hàm, học vị và chuyên gia đầu ngành trong nhiều lĩnh vực y khoa. Qua đó, chất lượng chuyên môn và hoạt động nghiên cứu khoa học có thêm điều kiện để nâng cao.
Thứ ba, việc sáp nhập giúp tối ưu hóa hệ thống cơ sở thực hành. Các bệnh viện thực hành, phòng thí nghiệm y sinh và hệ thống y tế cơ sở liên kết sẵn có được tích hợp, phục vụ hiệu quả hoạt động đào tạo những kỹ năng đặc thù như điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y học...
