Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức chính thức thay đổi theo Luật Viên chức năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Một trong những nội dung được đội ngũ giáo viên, nhân viên trường học đặc biệt quan tâm là chế độ tập sự đối với người mới trúng tuyển.
Không ít giáo viên, nhân viên trường học được tuyển dụng trong những tháng đầu năm 2026 băn khoăn liệu mình có phải hoàn thành đủ 12 tháng tập sự theo quy định cũ hay sẽ được áp dụng quy định mới từ ngày 01/7/2026. Để trả lời câu hỏi này cần nhìn nhận đầy đủ các quy định trước và sau thời điểm Luật Viên chức năm 2025 cùng Nghị định 259/2026/NĐ-CP có hiệu lực.
Trước 01/7/2026, giáo viên, nhân viên trường học mới tuyển dụng phải tập sự 9-12 tháng
Trong nhiều năm qua, chế độ tập sự là một nội dung bắt buộc đối với viên chức mới được tuyển dụng, trong đó có giáo viên và nhân viên trường học. Quy định này được thể hiện thống nhất tại Văn bản hợp nhất số 01/VBHN-BNV của Bộ Nội vụ hợp nhất Nghị định 115/2020/NĐ-CP và Nghị định 85/2023/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức.
Theo quy định tại khoản 1,2 Điều 21 của Văn bản hợp nhất số 01/VBHN-BNV, người trúng tuyển viên chức phải thực hiện chế độ tập sự nhằm làm quen với môi trường công tác, nắm vững chức năng, nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp công lập, đồng thời rèn luyện kỹ năng thực hiện công việc theo yêu cầu của vị trí việc làm trước khi được bổ nhiệm chính thức. Cụ thể như sau:
Điều 21. Chế độ tập sự
1. Người được tuyển dụng vào viên chức phải thực hiện chế độ tập sự để làm quen với môi trường công tác, tập làm những công việc của vị trí việc làm được tuyển dụng.
2. Thời gian tập sự được quy định như sau:
a) 12 tháng đối với trường hợp tuyển dụng vào chức danh nghề nghiệp có yêu cầu tiêu chuẩn trình độ đào tạo đại học. Riêng đối với chức danh nghề nghiệp bác sĩ là 09 tháng;
b) 09 tháng đối với trường hợp tuyển dụng vào chức danh nghề nghiệp có yêu cầu tiêu chuẩn trình độ đào tạo cao đẳng;
c) 06 tháng đối với trường hợp tuyển dụng vào chức danh nghề nghiệp có yêu cầu tiêu chuẩn trình độ đào tạo trung cấp.
d) Thời gian nghỉ sinh con theo chế độ bảo hiểm xã hội, thời gian nghỉ ốm đau từ 14 ngày trở lên, thời gian nghỉ không hưởng lương, thời gian bị tạm giam, tạm giữ, tạm đình chỉ công tác theo quy định của pháp luật không được tính vào thời gian tập sự.
Trường hợp người tập sự nghỉ ốm đau hoặc có lý do chính đáng dưới 14 ngày mà được người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập nơi người được tuyển dụng vào viên chức đang thực hiện chế độ tập sự đồng ý thì thời gian này được tính vào thời gian tập sự.
Đối với giáo viên, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông, thời gian tập sự là 12 tháng đối với các chức danh nghề nghiệp yêu cầu trình độ đại học trở lên, đối với giáo viên mầm non thời gian tập sự là 9 tháng, đối với nhân viên trường học thì thời gian tập sự từ 9-12 tháng tùy vị trí và yêu cầu công việc.
Trong suốt thời gian tập sự, giáo viên, nhân viên chưa được xem là đã hoàn thành toàn bộ quy trình tuyển dụng. Người tập sự phải có người hướng dẫn, được phân công thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn phù hợp, đồng thời chịu sự đánh giá của đơn vị sử dụng viên chức.
Khi kết thúc thời gian tập sự, hiệu trưởng hoặc người đứng đầu đơn vị sử dụng viên chức phải tổ chức đánh giá kết quả tập sự. Nếu đạt yêu cầu thì lập hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm vào chức danh nghề nghiệp tương ứng và xếp lương theo quy định. Trường hợp không đạt yêu cầu thì có thể bị chấm dứt hợp đồng làm việc.
Theo quy định mới từ 01/7/2026, giáo viên, nhân viên trường học trúng tuyển không còn phải tập sự
Luật Viên chức năm 2025 đã có nhiều thay đổi trong các quy định liên quan đến viên chức. Một trong những thay đổi quan trọng là chuyển từ quản lý theo chức danh nghề nghiệp sang quản lý theo vị trí việc làm.
Tiếp theo đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 259/2026/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
Tại Nghị định 259/2026/NĐ-CP chính thức bỏ chế độ tập sự với viên chức từ ngày 01/7/2026.
Cụ thể, tại khoản 1 Điều 62 Nghị định 259/2026/NĐ-CP quy định trường hợp đã thực hiện xong quy trình tuyển dụng trước ngày 01/7/2026 nhưng chưa ban hành quyết định tuyển dụng thì cấp có thẩm quyền ban hành quyết định tuyển dụng, bổ nhiệm và xếp lương tương ứng với hạng chức danh nghề nghiệp theo vị trí việc làm tuyển dụng, không phải thực hiện chế độ tập sự; hiệu lực của quyết định tuyển dụng được tính từ ngày 30/6/2026, hưởng lương từ ngày 01/7/2026;
Theo đó, kể từ ngày 01/7/2026, người đang thực hiện chế độ tập sự theo quy định của Luật Viên chức 2010 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 52/2019/QH14 được xếp lương vào bậc nghề nghiệp tương ứng với hạng chức danh nghề nghiệp của vị trí việc làm tuyển dụng. (Theo khoản 5 Điều 62 Nghị định 259/2026/NĐ-CP).
Như vậy, từ ngày 01/7/2026, sẽ không còn chế độ tập sự với viên chức. Điều này có nghĩa viên chức được tuyển dụng sẽ được bố trí ngay vào vị trí việc làm và xếp lương theo quy định mới, không cần trải qua thời gian tập sự theo quy định trước đây.
Theo các quy định về tuyển dụng và bổ nhiệm của Nghị định 259/2026/NĐ-CP, sau khi hoàn thành quy trình tuyển dụng và ký hợp đồng làm việc, người trúng tuyển được bổ nhiệm vào vị trí việc làm phù hợp với nhu cầu tuyển dụng của đơn vị sự nghiệp công lập.
Đây được xem là sự thay đổi phù hợp với mô hình quản lý viên chức hiện đại, trong đó cơ quan tuyển dụng phải xác định rõ vị trí việc làm ngay từ đầu, tuyển đúng người đáp ứng yêu cầu của vị trí đó thay vì tuyển trước rồi tiếp tục thử thách bằng thời gian tập sự kéo dài.
Một điểm đáng chú ý khác là Luật Viên chức năm 2025 cũng quy định rõ việc quản lý viên chức theo vị trí việc làm, gắn với yêu cầu năng lực, kết quả thực hiện nhiệm vụ và cơ chế đánh giá thường xuyên.
Đối với ngành giáo dục, điều này cũng phù hợp với yêu cầu đổi mới quản trị nhân sự trong các cơ sở giáo dục công lập.
Các trường học sẽ không còn phải thực hiện nhiều thủ tục liên quan đến việc phân công người hướng dẫn tập sự, đánh giá kết quả tập sự, lập hồ sơ công nhận hoàn thành tập sự như trước đây.
Thay vào đó, hiệu trưởng sẽ tập trung đánh giá giáo viên thông qua kết quả thực hiện nhiệm vụ, chất lượng giảng dạy, mức độ hoàn thành công việc theo quy định về đánh giá viên chức hằng năm.
Có thể nói, đây là một trong những thay đổi mang tính cải cách thủ tục hành chính đáng kể đối với công tác tuyển dụng viên chức nói chung và giáo viên nói riêng.
Trường hợp giáo viên, nhân viên trúng tuyển trước 01/7/2026 thì quá trình tập sự ra sao?
Đây có lẽ là vấn đề được nhiều giáo viên và nhân viên trường học quan tâm nhất trong thời điểm hiện nay.
Thực tế, từ đầu năm 2026 đến trước ngày 01/7/2026, rất nhiều địa phương đã hoàn thành các kỳ tuyển dụng giáo viên để kịp bố trí nhân sự cho năm học mới.
Nhiều người được tuyển dụng vào tháng 01, tháng 02, tháng 03, tháng 04 hoặc tháng 05 năm 2026 nên có băn khoăn liệu mình có phải tiếp tục tập sự đủ 12 tháng theo quy định cũ hay không.
Trước ngày 01/7/2026, việc tuyển dụng được thực hiện theo Văn bản hợp nhất số 01/VBHN-BNV nên người trúng tuyển bắt đầu thực hiện chế độ tập sự.
Tuy nhiên, kể từ ngày 01/7/2026, Luật Viên chức năm 2025 và Nghị định 259/2026/NĐ-CP bắt đầu có hiệu lực.
Người đang trong thời gian tập sự sẽ chuyển sang cơ chế quản lý theo vị trí việc làm.
Nói cách khác, thời gian tập sự được tính từ ngày trúng tuyển đến hết ngày 30/6/2026 và chấm dứt kể từ ngày 01/7/2026 khi quy định mới bắt đầu áp dụng.
Từ thời điểm này, giáo viên và nhân viên trường học được bổ nhiệm vào vị trí việc làm tương ứng theo quy định của Luật Viên chức năm 2025 và Nghị định 259/2026/NĐ-CP.
Tại khoản 4 Điều 43 Luật Viên chức năm 2025 quy định: "Kể từ ngày Luật này có hiệu lực thi hành, người đang tập sự theo quy định của Luật Viên chức số 58/2010/QH12 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật số 52/2019/QH13 được xếp lương tương ứng với vị trí việc làm tuyển dụng".
Và, tại khoản 5 Điều 62 Nghị định 259/2026/NĐ-CP, kể từ ngày 01/7/2026, người đang thực hiện chế độ tập sự theo quy định của Luật Viên chức 2010 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 52/2019/QH14 được xếp lương vào bậc nghề nghiệp tương ứng với hạng chức danh nghề nghiệp của vị trí việc làm tuyển dụng.
Có nghĩa những người đang tập sự trước 01/7 thì tập sự đến hết ngày 30/6/2026, kể từ 01/7 sẽ được xếp lương theo vị trí việc làm tuyển dụng, không còn tập sự theo quy định trước đây.
Có thể hình dung rõ hơn thông qua một số ví dụ.
Ví dụ 1, cô A trúng tuyển giáo viên trung học cơ sở ngày 01/01/2026.
Theo quy định cũ, cô A phải tập sự đủ 12 tháng, tức đến ngày 31/12/2026.
Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2026, quy định mới có hiệu lực, chế độ tập sự không còn được áp dụng. Như vậy, cô A chỉ thực hiện tập sự trong khoảng 6 tháng (từ 01/01 đến 30/6/2026) và từ ngày 01/7/2026 được bổ nhiệm vào vị trí việc làm tương ứng.
Ví dụ 2, thầy B trúng tuyển giáo viên tiểu học ngày 01/3/2026.
Theo quy định cũ, thời gian tập sự của thầy B dự kiến kéo dài đến hết tháng 02/2027.
Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2026, thầy B mới chỉ tập sự được khoảng 4 tháng nhưng cũng chuyển sang thực hiện theo quy định mới và được bổ nhiệm vào vị trí việc làm tương ứng.
Việc bãi bỏ chế độ tập sự đối với viên chức nói chung, giáo viên nói riêng từ ngày 01/7/2026 là một bước đổi mới phù hợp với chủ trương cải cách nền công vụ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm. Thay vì kéo dài thời gian tập sự trong 12 tháng như trước đây, pháp luật mới trao cơ hội để giáo viên nhanh chóng ổn định công tác, phát huy năng lực chuyên môn ngay từ khi được tuyển dụng. Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với nguyên tắc tuyển đúng người, đúng vị trí việc làm và đúng yêu cầu của cơ sở giáo dục.
Ở góc độ quản lý, việc không còn chế độ tập sự không đồng nghĩa với việc giảm yêu cầu đối với giáo viên mới tuyển dụng. Ngược lại, các cơ sở giáo dục sẽ có điều kiện tập trung đánh giá giáo viên thông qua kết quả thực hiện nhiệm vụ, chất lượng giảng dạy, tinh thần trách nhiệm, mức độ hoàn thành công việc và những đóng góp thực tế cho nhà trường, thay vì chủ yếu dựa vào việc hoàn thành một khoảng thời gian tập sự mang tính thủ tục. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả quản trị nhân sự, đồng thời khuyến khích mỗi giáo viên không ngừng nỗ lực, sáng tạo và cống hiến trong suốt quá trình công tác.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
