Tốt nghiệp sớm hơn một năm và trở thành thủ khoa đầu ra năm 2026 khoa Văn học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội là "trái ngọt" của hành trình học tập đầy nỗ lực của nữ sinh Nguyễn Dương Phượng Anh.
Đằng sau thành tích ấy không chỉ là bảng điểm xuất sắc mà còn là quá trình bền bỉ theo đuổi mục tiêu, không ngừng học hỏi, dám thử sức ở nhiều vai trò và chủ động tích lũy trải nghiệm ngay từ những ngày đầu bước chân vào giảng đường đại học.
Chọn ngành học từ sự thấu hiểu bản thân, không chạy theo xu hướng
Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Nguyễn Dương Phượng Anh cho biết, tình yêu với văn học đã nhen nhóm trong em từ những năm học tiểu học. Ngay từ khi còn nhỏ, em đã nhận ra Ngữ văn là môn học mình có nhiều hứng thú nhất, đồng thời cũng là lĩnh vực giúp bản thân phát huy được thế mạnh. Qua từng cấp học, niềm yêu thích ấy không chỉ được nuôi dưỡng mà dần trở thành định hướng rõ ràng cho tương lai.
Với quyết tâm theo đuổi đam mê, Phượng Anh đã thi đỗ vào Trường Trung học phổ thông chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn. Đến khi đứng trước ngưỡng cửa đại học, em tiếp tục lựa chọn ngành Văn học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Theo nữ thủ khoa, đây không phải là quyết định mang tính cảm tính hay nhất thời, mà là kết quả của quá trình cân nhắc kỹ lưỡng giữa năng lực, sở thích và định hướng phát triển lâu dài.
"Từ rất sớm em đã hiểu rằng, lựa chọn ngành học cũng là lựa chọn nền tảng để phát triển bản thân trong tương lai. Vì vậy, em nghĩ điều quan trọng nhất là phải hiểu mình phù hợp với điều gì, thay vì chỉ chạy theo xu hướng", Phượng Anh chia sẻ.
Trong bối cảnh các ngành công nghệ, kinh tế hay trí tuệ nhân tạo ngày càng thu hút đông đảo người học, Phượng Anh cho rằng các ngành khoa học cơ bản vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Theo em, mỗi lĩnh vực đều có những giá trị riêng và đều góp phần vào sự phát triển của xã hội.
Với Phượng Anh, Văn học không chỉ là một ngành học cung cấp kiến thức chuyên môn mà còn giúp người học xây dựng nền tảng tư duy, rèn luyện khả năng phân tích, phản biện, diễn đạt và nuôi dưỡng sự thấu cảm cùng các giá trị nhân văn. Theo em, đây đều là những năng lực cốt lõi, có giá trị lâu dài và giúp người học thích ứng với nhiều lĩnh vực nghề nghiệp trong bối cảnh thị trường lao động không ngừng biến đổi.
Xuất phát từ suy nghĩ đó, Phượng Anh không quá áp lực trước những băn khoăn về cơ hội việc làm của sinh viên khối khoa học xã hội. Nữ sinh cho rằng, trong bối cảnh ngày càng xuất hiện nhiều ngành học "hot" gắn với nhu cầu của thị trường, điều quan trọng không phải là chạy theo xu hướng, mà là mỗi sinh viên cần chủ động trau dồi chuyên môn, kỹ năng và tích lũy trải nghiệm trong suốt quá trình học tập để tạo lợi thế cạnh tranh cho bản thân.
Qua quá trình học tập và tìm hiểu thực tế, Phượng Anh càng tin rằng sinh viên ngành Văn học nói riêng và các ngành khoa học xã hội nói chung không hề bị giới hạn cơ hội nghề nghiệp nếu được trang bị nền tảng chuyên môn vững vàng. Bởi, đặc trưng của các ngành khoa học cơ bản là cung cấp hệ thống tri thức nền tảng và phương pháp tư duy, từ đó tạo khả năng thích ứng với nhiều lĩnh vực công việc khác nhau.
Bên cạnh những lĩnh vực gắn trực tiếp với chuyên ngành như giáo dục và nghiên cứu, sinh viên Văn học còn có thể phát triển sự nghiệp trong các lĩnh vực báo chí, truyền thông, xuất bản, sáng tạo nội dung, làm việc tại các cơ quan nhà nước, tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ cũng như nhiều vị trí đòi hỏi năng lực ngôn ngữ, tư duy phân tích và kỹ năng xử lý thông tin.
"Ngành Văn học có thể không đào tạo một nghề cụ thể, nhưng lại trang bị cho người học nền tảng để có thể làm nhiều nghề khác nhau. Khi có năng lực chuyên môn tốt, không ngừng học hỏi và chủ động nắm bắt cơ hội, em tin rằng sinh viên ngành Văn học hoàn toàn có thể tìm thấy vị trí phù hợp và tạo ra giá trị ở rất nhiều lĩnh vực của đời sống", Phượng Anh bày tỏ.
Đằng sau danh hiệu thủ khoa là hành trình bền bỉ theo đuổi mục tiêu
Đối với Nguyễn Dương Phượng Anh, danh hiệu thủ khoa đầu ra không phải là kết quả của một giai đoạn "nước rút", mà được vun đắp từ sự bền bỉ trong suốt hành trình đại học. Với em, mỗi ngày học thêm được một điều mới đều là một bước tiến để đến gần hơn với mục tiêu đã đặt ra.
Chia sẻ về phương pháp học tập, Phượng Anh cho biết ngay từ năm nhất, em đã tự đặt cho mình mục tiêu phấn đấu trở thành thủ khoa đầu ra. Dù nhìn lại, em cho rằng đó là một suy nghĩ có phần "ngây thơ", nhưng chính mục tiêu ấy đã trở thành động lực để em luôn giữ tinh thần học tập nghiêm túc và không ngừng nỗ lực.
"Ngay từ năm nhất em đã luôn hy vọng bản thân có thể đạt được một danh hiệu nào đó để ba mẹ, thầy cô và chính mình cảm thấy tự hào. Vì thế, em luôn nhắc nhở bản thân phải cố gắng từng ngày, học được thêm điều gì thì tốt thêm điều đó", nữ thủ khoa chia sẻ.
Không chỉ tập trung cho việc học, Phượng Anh còn tích cực tham gia công tác lớp và các hoạt động của khoa, nhà trường. Em đảm nhiệm vai trò lớp trưởng lớp K68 Văn học, đồng thời là Ủy viên Liên chi hội trong hai năm học đầu tiên. Hầu hết các chương trình, hoạt động của khoa trong giai đoạn này đều có sự góp mặt của nữ sinh.
Đến những năm học cuối, khi đặt mục tiêu hoàn thành chương trình sớm và dành nhiều thời gian cho khóa luận tốt nghiệp, Phượng Anh chủ động giảm bớt các hoạt động phong trào để tập trung cho học tập và nghiên cứu. Trong suốt ba năm học, hành trình ấy cũng không phải lúc nào cũng thuận lợi. Phượng Anh thừa nhận bản thân từng nhiều lần mắc sai sót trong quá trình học tập và nghiên cứu, từ việc tiếp cận kiến thức, triển khai đề tài đến cách làm việc. Tuy nhiên, thay vì nản lòng, em xem mỗi lần vấp ngã là một bài học để hoàn thiện bản thân.
Theo nữ thủ khoa, điều may mắn nhất là em luôn nhận được sự đồng hành, tận tình chỉ bảo và bao dung từ các giảng viên Khoa Văn học cũng như nhà trường. Chính sự tin tưởng và động viên của thầy cô đã tiếp thêm động lực để em kiên trì theo đuổi mục tiêu đến cùng.
Bên cạnh thành tích học tập, nghiên cứu khoa học cũng là một dấu ấn đáng nhớ trong quãng đời sinh viên của Phượng Anh. Theo em, đây là hoạt động có ý nghĩa không chỉ với những sinh viên theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên sâu mà còn với bất kỳ ai mong muốn phát triển năng lực học thuật và kỹ năng nghề nghiệp.
Nữ thủ khoa cho rằng quá trình thực hiện một đề tài nghiên cứu giúp người học rèn luyện tư duy độc lập, tư duy phản biện, khả năng tìm kiếm, xử lý và phân tích thông tin, đồng thời học cách giải quyết những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn. Đặc biệt, đối với sinh viên ngành Văn học và các ngành khoa học xã hội, nguồn tư liệu không chỉ nằm trong sách vở hay các văn bản học thuật mà còn đến từ chính đời sống.
Quá trình đi khảo sát, tiếp cận thực tế giúp người học được quan sát, lắng nghe và nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau. Đó đều là những kỹ năng rất cần thiết cho công việc sau này.
Không chỉ mang lại giá trị về chuyên môn, nghiên cứu khoa học còn giúp Phượng Anh có thêm cơ hội làm việc và trao đổi với các giảng viên, kết nối với những người bạn có chung niềm yêu thích học thuật và mở rộng các mối quan hệ nghề nghiệp ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
"Em luôn nghĩ nghiên cứu khoa học là một hoạt động rất đáng để sinh viên trải nghiệm. Không chỉ giúp mình trưởng thành về chuyên môn, đây còn là cơ hội để học hỏi từ thầy cô, từ bạn bè và từ chính thực tiễn cuộc sống", Phượng Anh bày tỏ.
Theo Phượng Anh, chất lượng đào tạo của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội không chỉ được thể hiện ở kiến thức chuyên môn mà còn ở cách nhà trường đồng hành cùng sinh viên trong suốt quá trình học tập và trưởng thành. Với nữ thủ khoa, những năm tháng học tập tại đây đã giúp em không chỉ tích lũy tri thức mà còn hình thành tư duy, phương pháp học tập và nhiều kỹ năng cần thiết cho cuộc sống.
Trên thực tế, các thầy cô không chỉ hướng dẫn sinh viên về chuyên môn, nghiên cứu mà còn dành nhiều thời gian chia sẻ về phương pháp học tập, cách làm việc và cách ứng xử trong cuộc sống.
"Điều em trân trọng nhất là sự nhân văn trong cách các thầy cô trao đổi với sinh viên. Mỗi khi em gặp khó khăn hay mắc sai sót trong học tập, nghiên cứu, thầy cô không trách móc mà luôn kiên nhẫn phân tích, chỉ ra những điều mình cần khắc phục. Nhờ vậy, em có cơ hội nhìn lại bản thân và trưởng thành hơn sau mỗi lần vấp ngã", Phượng Anh chia sẻ.
Theo nữ thủ khoa, bên cạnh việc trang bị kiến thức trên giảng đường, nhà trường còn tạo nhiều điều kiện để sinh viên tham gia các hoạt động học thuật như nghiên cứu khoa học, đọc tài liệu chuyên sâu, dự tọa đàm, hội thảo và giao lưu với các học giả, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Những trải nghiệm này không chỉ giúp sinh viên mở rộng tri thức mà còn rèn luyện tư duy nghiên cứu và khả năng tiếp cận các vấn đề dưới nhiều góc nhìn khác nhau.
Đặc biệt, Phượng Anh đánh giá cao triết lý đào tạo của nhà trường khi luôn đề cao tính chủ động và tinh thần tự học của sinh viên. Theo em, thay vì "cầm tay chỉ việc", các giảng viên chủ yếu đóng vai trò định hướng, tạo điều kiện để sinh viên tự tìm tòi, tự giải quyết vấn đề và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Chỉ khi người học thực sự gặp khó khăn, thầy cô mới đồng hành và hỗ trợ kịp thời.
Từ những trải nghiệm của mình, Phượng Anh cũng gửi gắm một lời nhắn tới các học sinh đang có mong muốn theo học ngành Văn học. Theo em, điều quan trọng nhất để học tốt ngành học này không phải là ghi nhớ thật nhiều kiến thức, mà là nuôi dưỡng thói quen đọc và viết mỗi ngày.
Nữ thủ khoa cho rằng đây là hai kỹ năng cốt lõi của người học văn, đồng thời cũng là nền tảng để phát triển tư duy và khả năng diễn đạt. Đọc giúp mở rộng vốn sống, tích lũy tri thức và hình thành góc nhìn đa chiều. Trong khi đó, viết là quá trình sắp xếp, hệ thống hóa suy nghĩ và rèn luyện khả năng biểu đạt.
Đặc biệt, theo Phượng Anh, khái niệm "đọc" cần được hiểu theo nghĩa rộng hơn việc đọc sách hay giáo trình. Đó còn là quá trình quan sát, tiếp nhận và giải mã những thông tin từ cuộc sống, từ con người, từ các hiện tượng xã hội và những trải nghiệm diễn ra mỗi ngày.
"Bởi vậy, em nghĩ muốn học tốt Văn thì trước hết hãy tập cho mình thói quen đọc nhiều hơn và viết nhiều hơn. Khi biết quan sát, biết lắng nghe và biết suy ngẫm về cuộc sống, mình sẽ có thêm vốn sống, chất liệu và tư duy để viết cũng như để hiểu sâu hơn về con người, xã hội", Phượng Anh chia sẻ.
