Công văn số 5555/BGDĐT-GDPT ngày 18/8/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc hướng dẫn tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập sau sắp xếp.
Bài viết dưới đây sẽ nêu những điểm đáng chú ý về hướng dẫn tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục phổ thông công lập sau sắp xếp theo hướng dẫn này tại Phụ lục 2 kèm theo công văn Hướng dẫn tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục phổ thông công lập sau sắp xếp
Thứ nhất, hiệu trưởng chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động của cơ sở giáo dục và có thể ủy quyền một số đầu việc cho phó hiệu trưởng
Về nguyên tắc thực hiện của tổ chức lãnh đạo, quản lý: Hiệu trưởng là người đứng đầu cơ sở giáo dục, chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý giáo dục, cơ quan quản lý trực tiếp và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của cơ sở giáo dục, bao gồm trường chính, các phân hiệu và điểm trường.
Hiệu trưởng thực hiện quản trị cơ sở giáo dục theo nguyên tắc thống nhất lãnh đạo, thống nhất quản lý, thống nhất điều hành và thống nhất trách nhiệm, bảo đảm mọi hoạt động của các phân hiệu và điểm trường được thực hiện theo Điều lệ trường học, Quy chế tổ chức và hoạt động của nhà trường và các quy định của pháp luật.
Đối với phó hiệu trưởng được bố trí tại trường chính hoặc phân hiệu theo quy định của Chính phủ và quyết định của cơ quan có thẩm quyền; giúp hiệu trưởng quản lý, điều hành hoạt động của cơ sở giáo dục theo lĩnh vực hoặc địa bàn được phân công.
Phó hiệu trưởng chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng và trước pháp luật về việc thực hiện các nhiệm vụ được phân công, phân cấp hoặc ủy quyền; không được phân công, phân cấp hoặc ủy quyền lại cho người khác nếu không được hiệu trưởng chấp thuận bằng văn bản.
Về nguyên tắc cơ chế phân công, phân cấp và ủy quyền: Hiệu trưởng thực hiện việc phân công, phân cấp và ủy quyền bằng văn bản đối với phó hiệu trưởng nhằm bảo đảm hoạt động của các phân hiệu được chủ động, kịp thời, đúng quy định nhưng vẫn thống nhất trong quản trị toàn cơ sở giáo dục. Việc phân công, phân cấp và ủy quyền không làm thay đổi trách nhiệm của Hiệu trưởng đối với toàn bộ hoạt động của cơ sở giáo dục.
Về hình thức và quản lý việc ủy quyền: Việc ủy quyền phải được lập thành văn bản, xác định rõ: nội dung được ủy quyền; phạm vi và thời hạn ủy quyền; quyền hạn, trách nhiệm của người được ủy quyền; chế độ thông tin, báo cáo; cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý trách nhiệm.
Người được ủy quyền chịu trách nhiệm về việc thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi được giao; hiệu trưởng chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm cuối cùng đối với hoạt động của cơ sở giáo dục.
Thứ hai, việc tổ chức các tổ chuyên môn phải bảo đảm thống nhất trong toàn cơ sở giáo dục
Việc tổ chức các tổ chuyên môn phải bảo đảm thống nhất trong toàn cơ sở giáo dục; phù hợp với quy mô, cơ cấu cấp học, điều kiện thực tế của nhà trường và yêu cầu triển khai Chương trình giáo dục phổ thông; phát huy hiệu quả đội ngũ nhà giáo và tăng cường phối hợp chuyên môn giữa các phân hiệu.
Tổ chuyên môn là tổ chức chuyên môn của toàn cơ sở giáo dục, không tổ chức thành các tổ chuyên môn độc lập theo từng phân hiệu, trừ trường hợp đặc biệt do Hiệu trưởng quyết định để đáp ứng yêu cầu quản lý và điều kiện thực tế.
Căn cứ quy mô, cơ cấu tổ chức và điều kiện thực tế, Hiệu trưởng quyết định tổ chức tổ chuyên môn theo một trong các hình thức sau: Tổ chuyên môn theo môn học hoặc nhóm môn học; Tổ chuyên môn theo cấp học; Tổ chuyên môn liên cấp học đối với trường phổ thông có nhiều cấp học; Tổ chuyên môn theo cụm phân hiệu hoặc kết hợp giữa môn học và địa bàn đối với các cơ sở giáo dục có nhiều phân hiệu, điểm trường phân tán.
Việc lựa chọn mô hình tổ chức phải bảo đảm tinh gọn, thuận lợi trong sinh hoạt chuyên môn, quản lý đội ngũ và nâng cao chất lượng dạy học.
Thứ ba, sinh hoạt chuyên môn được tổ chức thống nhất trong toàn cơ sở giáo dục
Sinh hoạt chuyên môn được tổ chức thống nhất trong toàn cơ sở giáo dục nhằm nâng cao chất lượng dạy học, kiểm tra, đánh giá, bồi dưỡng đội ngũ và thống nhất việc thực hiện chương trình giáo dục.
Căn cứ điều kiện thực tế, Hiệu trưởng quyết định tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo một trong các hình thức: Sinh hoạt trực tiếp; trực tuyến; kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Đối với cơ sở giáo dục có nhiều phân hiệu, điểm trường ở xa nhau, ưu tiên sử dụng hình thức kết hợp nhằm bảo đảm sự tham gia đầy đủ của giáo viên và giảm thời gian, chi phí đi lại.
Khuyến khích sử dụng các nền tảng số trong: sinh hoạt tổ chuyên môn; xây dựng kế hoạch giáo dục; nghiên cứu bài học; dự giờ, góp ý chuyên môn; bồi dưỡng giáo viên; chia sẻ học liệu và ngân hàng câu hỏi; quản lý hồ sơ chuyên môn. Hồ sơ, biên bản sinh hoạt chuyên môn có thể được lập, lưu trữ và quản lý dưới dạng điện tử theo quy định của pháp luật.
Thứ tư, hiệu trưởng được phân công giáo viên thực hiện nhiệm vụ tại: trường chính; một hoặc nhiều phân hiệu; một hoặc nhiều điểm trường thuộc cùng một cơ sở giáo dục
Việc phân công giáo viên phải căn cứ yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục, số lượng học sinh, quy mô lớp học, định mức lao động và điều kiện thực tế của cơ sở giáo dục; bảo đảm sử dụng hiệu quả đội ngũ, khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ giữa các phân hiệu.
Hiệu trưởng được phân công giáo viên thực hiện nhiệm vụ tại: trường chính; một hoặc nhiều phân hiệu; một hoặc nhiều điểm trường thuộc cùng một cơ sở giáo dục. Việc phân công phải bảo đảm phù hợp với chuyên môn được đào tạo, điều kiện đi lại, khối lượng công việc và quyền lợi của giáo viên theo quy định.
Hiệu trưởng có thể giao giáo viên thực hiện nhiệm vụ kiêm nhiệm giữa các phân hiệu hoặc tham gia các hoạt động chuyên môn chung của toàn trường nhằm phát huy năng lực chuyên môn, sử dụng hiệu quả đội ngũ và nâng cao chất lượng giáo dục.
Thứ năm, hoạt động kiểm tra nội bộ được thực hiện thống nhất trong toàn cơ sở giáo dục
Hoạt động kiểm tra nội bộ được thực hiện thống nhất trong toàn cơ sở giáo dục nhằm đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục, phát hiện, khắc phục hạn chế và nâng cao chất lượng quản trị, chất lượng dạy học.
Hiệu trưởng ban hành một kế hoạch kiểm tra nội bộ chung cho toàn cơ sở giáo dục, bao gồm trường chính, các phân hiệu và điểm trường.
Hiệu trưởng quyết định thành lập một đoàn hoặc các tổ kiểm tra nội bộ theo từng nội dung, lĩnh vực hoặc thời điểm; bảo đảm hoạt động kiểm tra được triển khai thống nhất trong toàn cơ sở giáo dục.
Việc kiểm tra được thực hiện tại trường chính, phân hiệu và điểm trường theo kế hoạch; kết quả kiểm tra là căn cứ để đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ, chất lượng giáo dục, công tác quản trị và trách nhiệm của các tập thể, cá nhân có liên quan.
Kế hoạch kiểm tra, hồ sơ, kết quả kiểm tra và các minh chứng được quản lý tập trung tại cơ sở giáo dục; khuyến khích sử dụng hệ thống quản lý điện tử và cơ sở dữ liệu dùng chung để theo dõi, lưu trữ và khai thác thông tin phục vụ công tác quản trị và bảo đảm chất lượng.
Thứ sáu, hoạt động hành chính của cơ sở giáo dục sau sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc thống nhất, tập trung, công khai, minh bạch và ứng dụng chuyển đổi số
Hoạt động hành chính của cơ sở giáo dục sau sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc thống nhất, tập trung, công khai, minh bạch và ứng dụng chuyển đổi số, bảo đảm phục vụ kịp thời các hoạt động giáo dục tại trường chính, các phân hiệu và điểm trường. Các hoạt động hành chính được tổ chức theo một hệ thống quản trị thống nhất trong toàn cơ sở giáo dục; phân hiệu và điểm trường thực hiện nhiệm vụ theo phân công, phân cấp hoặc ủy quyền của Hiệu trưởng, không tổ chức bộ máy hành chính độc lập.
Thứ bảy, quản lý nhân sự
Việc quản lý, sử dụng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ giáo dục được thực hiện thống nhất trong phạm vi một cơ sở giáo dục; bảo đảm sử dụng hiệu quả đội ngũ, phù hợp với vị trí việc làm, yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục và điều kiện thực tế của từng phân hiệu, điểm trường.
Hiệu trưởng thực hiện phân công, bố trí, điều phối nhân sự trong phạm vi cơ sở giáo dục theo thẩm quyền; bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và không làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của viên chức, người lao động.
Đối với giáo viên: Hiệu trưởng căn cứ kế hoạch giáo dục, cơ cấu môn học, số lượng học sinh, quy mô lớp học và điều kiện thực tế để phân công giáo viên thực hiện nhiệm vụ tại trường chính, một hoặc nhiều phân hiệu, điểm trường thuộc cùng cơ sở giáo dục. Việc phân công phải bảo đảm phù hợp với chuyên môn được đào tạo, định mức lao động, điều kiện đi lại và yêu cầu bảo đảm chất lượng giáo dục.
Hiệu trưởng được điều phối giáo viên giữa các phân hiệu nhằm khắc phục tình trạng thiếu giáo viên cục bộ, sử dụng hiệu quả đội ngũ và bảo đảm thực hiện đầy đủ chương trình giáo dục. Việc điều phối phải được thông báo công khai, bảo đảm tính ổn định của hoạt động dạy học và quyền lợi của giáo viên.
Đối với nhân sự hỗ trợ giáo dục: Việc bố trí nhân sự hỗ trợ giáo dục thực hiện theo quy định của Chính phủ và quyết định của cơ quan có thẩm quyền; bảo đảm phù hợp với quy mô, điều kiện thực tế và số lượng người làm việc được giao.
Theo đó nhân sự dùng chung gồm: Hoạt động hành chính của cơ sở giáo dục sau sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc thống nhất, tập trung, công khai, minh bạch và ứng dụng chuyển đổi số.
Đối với các vị trí kế toán, văn thư, thủ quỹ và các vị trí được bố trí dùng chung theo quy định của Chính phủ, Hiệu trưởng tổ chức phân công nhiệm vụ thống nhất trong toàn cơ sở giáo dục, bảo đảm phục vụ đầy đủ hoạt động của trường chính, các phân hiệu và điểm trường.
Nhân sự tại phân hiệu gồm: Đối với các vị trí thư viện, thiết bị, thí nghiệm, giáo vụ, tư vấn học sinh, hỗ trợ giáo dục người khuyết tật, công nghệ thông tin, y tế trường học và các vị trí khác được bố trí tại trường chính và từng phân hiệu theo quy định, Hiệu trưởng phân công nhiệm vụ, xác định rõ phạm vi trách nhiệm và chế độ phối hợp giữa các đơn vị.
Điều động giữa các phân hiệu: Hiệu trưởng được điều động giáo viên, nhân viên giữa trường chính, các phân hiệu và điểm trường thuộc cùng cơ sở giáo dục để đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm cân đối đội ngũ và nâng cao hiệu quả sử dụng nhân lực.
Trong phạm vi một cơ sở giáo dục, việc phân công giáo viên, nhân viên làm việc tại các phân hiệu hoặc điểm trường không được coi là biệt phái, mà là phân công nhiệm vụ của Hiệu trưởng theo quy định.
Thứ tám, thực hiện chuyển đổi số trong quản trị
Việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản trị cơ sở giáo dục sau sắp xếp phải bảo đảm thống nhất, đồng bộ, liên thông, an toàn thông tin và hiệu quả, phục vụ công tác quản lý, điều hành và nâng cao chất lượng giáo dục.
Toàn bộ hoạt động quản trị của cơ sở giáo dục được thực hiện trên cơ sở một hệ thống dữ liệu dùng chung, bảo đảm kết nối giữa trường chính, các phân hiệu, điểm trường và cơ sở dữ liệu ngành giáo dục theo quy định.
Hiệu trưởng ban hành kế hoạch chuyển đổi số của cơ sở giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế; phân công trách nhiệm cho các bộ phận, cá nhân trong việc xây dựng, quản lý, khai thác và cập nhật dữ liệu.
Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn, kiểm tra, hỗ trợ các cơ sở giáo dục triển khai thống nhất các nền tảng số, bảo đảm khả năng kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu trên phạm vi toàn địa phương.
Thứ chín, tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục sau sắp xếp phải bảo đảm thực hiện thống nhất
Việc tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục sau sắp xếp phải bảo đảm thực hiện thống nhất Chương trình giáo dục phổ thông, duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục; không để việc sắp xếp tổ chức bộ máy làm ảnh hưởng đến chất lượng dạy học, giáo dục và quyền học tập của học sinh.
Cơ sở giáo dục thực hiện một hệ thống quản lý chất lượng thống nhất đối với trường chính, các phân hiệu và điểm trường; lấy kết quả học tập, rèn luyện của học sinh, chất lượng giáo dục, hiệu quả quản trị và mức độ hài lòng của người học, cha mẹ học sinh làm căn cứ đánh giá hiệu quả hoạt động của nhà trường.
Bao gồm việc thống nhất thực hiện chương trình giáo dục; thống nhất kế hoạch giáo dục của nhà trường; thống nhất hoạt động chuyên môn; thống nhất kiểm tra, đánh giá; thống nhất công tác bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục.
Hiệu trưởng tổ chức theo dõi, đánh giá thường xuyên việc thực hiện mô hình tổ chức mới; kịp thời phát hiện, khắc phục những khó khăn, bất cập ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Việc đánh giá hiệu quả hoạt động của cơ sở giáo dục sau sắp xếp cần gắn với các nhóm tiêu chí chủ yếu sau: mức độ thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông; chất lượng học tập và rèn luyện của học sinh; sự ổn định và phát triển của đội ngũ; hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất và nguồn lực; hiệu quả quản trị nhà trường; mức độ ứng dụng chuyển đổi số; mức độ hài lòng của người học, cha mẹ học sinh và cộng đồng. Kết quả đánh giá là căn cứ để điều chỉnh phương thức quản trị, bố trí nguồn lực, xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng và báo cáo cơ quan quản lý giáo dục.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
