Ngày 4/11, ông Nguyễn Bảo Quốc – Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh đã ký ban hành văn bản 11886/SGDĐT-GDPT, về hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông công lập trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
Căn cứ vào nội dung văn bản này, Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục cần phân biệt hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học một cách rõ ràng, tránh việc lẫn lộn giữa hai hoạt động này; không thể chỉ dựa vào tên gọi của hoạt động để xác định đó là hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động theo nhu cầu hay dạy thêm, học thêm. Việc phân định phải căn cứ vào mục tiêu, đối tượng, nội dung, mức độ yêu cầu, thời gian và cách thức tổ chức.
Nội dung hoạt động giáo dục tăng cường là những nội dung cơ bản, nền tảng, cần thiết mà mọi người đều được tiếp cận.
Nội dung hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học là những nội dung mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu phục vụ nhu cầu, sở thích, năng khiếu, năng lực và định hướng phát triển cá nhân người học.
Đổi mới phương thức quản trị nhà trường từ quản lý hành chính sang kiến tạo để phát triển, quản trị dựa trên chất lượng đầu ra, dữ liệu minh bạch và giải trình xã hội.
Triển khai hoạt động giáo dục phải dựa trên tinh thần tự nguyện thực chất của người học, của cha mẹ học sinh đối với các hoạt động theo nhu cầu, tuyệt đối không ép buộc, không áp đặt và không gợi ý dưới bất kỳ hình thức nào.
Phân định và hướng dẫn tổ chức các hoạt động giáo dục như sau:
Hoạt động giáo dục tăng cường: Là hoạt động giáo dục do cơ sở giáo dục tổ chức ngoài thời lượng hoạt động giáo dục chính khóa, nhằm bổ sung các nội dung cần thiết, tăng cường thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh theo mục tiêu Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, được tổ chức trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày, hoặc thời lượng dạy học theo lộ trình 2 buổi/ngày.
Được bố trí cân đối, công bằng cho mọi học sinh trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày, không phân biệt, đối xử giữa các đối tượng học sinh.
Tiếp nối bài học chính khóa, tập trung vào giáo dục kỹ năng sống cơ bản, thực hành khoa học, trải nghiệm, văn hóa – nghệ thuật, thể dục thể thao, an toàn giao thông, an toàn trên không gian mạng và xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh.
Đưa nội dung phổ cập năng lực số, trải nghiệm trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục STEM/STEAM cơ bản và xây dựng môi trường giao tiếp tiếng Anh.
Hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học: Là hoạt động do cơ sở giáo dục tổ chức ngoài thời gian thực hiện hoạt động giáo dục chính khóa, hoạt động giáo dục tăng cường, nhằm đáp ứng nhu cầu, năng khiếu, sở thích, định hướng phát triển cá nhân của người học, trên cơ sở tự nguyện đăng ký.
Thực hiện tự nguyện đăng ký của người học và cha mẹ học sinh, không thu tiền vượt mức quy định của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, không tổ chức dạy trước chương trình, dạy lại nội dung chính khóa hoặc biến tướng dạy thêm, học thêm. Không sử dụng kết quả tham gia các hoạt động này để thay thế kết quả các môn học, hoạt động giáo dục thuộc Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Bố trí thời gian tiết học linh động, khoa học theo 3 mô hình sau:
Mô hình 1: Áp dụng chung cho các trường phổ thông đại trà. Nhà trường chủ động bố trí thời khóa biểu phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm đầy đủ nội dung, thời lượng giáo dục chính khóa và giáo dục tăng cường. Hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học được tổ chức thành các khung thời gian riêng, ngoài thời gian và không xen kẽ các tiết chính khóa, tăng cường. Lịch tổ chức được phân bổ linh hoạt theo ngày, khối, nhóm học sinh, có sự phối hợp với đơn vị cung ứng để bảo đảm khả năng bố trí giáo viên, không gây quá tải cho học sinh. Học sinh không đăng ký tham gia được bố trí thời gian đến trường, ra về phù hợp, trường hợp ở lại trường được bố trí hoạt động phù hợp, giám sát an toàn.
Mô hình 2: Áp dụng cho trường có lớp học linh hoạt theo nhu cầu. Vào các tiết dạy học theo nhu cầu, học sinh có đăng ký sẽ di chuyển về các phòng học chức năng/phòng máy vi tính theo từng nhóm nội dung tự chọn đã đăng ký (Nhóm phát triển năng khiếu về văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao, hướng nghiệp, khởi nghiệp, tài chính...; Nhóm phát triển năng lực số, trí tuệ nhân tạo, Tin học theo chuẩn quốc tế, giáo dục STEM nâng cao, STEM robot, lập trình, Robot, IoT, phát triển năng lực nghiên cứu khoa học, kỹ thuật…; Nhóm phát triển năng lực sử dụng ngoại ngữ theo chuẩn quốc tế, chứng chỉ quốc tế, ngoại ngữ với giáo viên người nước ngoài, ngoại ngữ thông qua môn Toán và Khoa học phần mềm bổ trợ, nâng cao…; Nhóm học giáo dục kỹ năng: Phát triển kỹ năng sống và các nhóm kỹ năng phần mềm khác…). Học sinh không đăng ký sẽ tham gia các hoạt động tự học, đọc sách hoặc sinh hoạt trải nghiệm tăng cường do nhà trường tổ chức.
Mô hình 3: Áp dụng cho mô hình trường tiên tiến, hội nhập và loại hình lớp tích hợp theo Đề án 5695 với 100% học sinh đã tự nguyện đăng ký trước khi tuyển sinh đầu cấp vào trường. Bố trí thời khóa biểu linh hoạt, đồng bộ theo lớp học riêng.
Quy trình xây dựng và kế hoạch hoạt động:
Bước 1: Khảo sát và dự thảo kế hoạch: Cơ sở giáo dục tổ chức khảo sát nhu cầu của học sinh, cha mẹ học sinh, rà soát điều kiện đội ngũ, cơ sở vật chất để xây dựng dự thảo, kế hoạch. Kế hoạch phải xác định rõ mục tiêu, nội dung, đối tượng, hình thức tổ chức, thời gian thực hiện, nhân sự, điều kiện bảo đảm, dự toán kinh phí đối với các hoạt động có thu và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Bước 2: Thông qua kế hoạch. Sau khi xây dựng dự thảo kế hoạch, người đứng đầu cơ sở giáo dục lấy ý kiến các tổ chuyên môn, tổ chức và cá nhân có liên quan theo quy định, tiếp thu và hoàn thiện kế hoạch, bảo đảm phù hợp với mục tiêu giáo dục, nhu cầu của người học, điều kiện thực tế và các quy định pháp luật hiện hành.
Bước 3: Phê duyệt và công khai. Hiệu trưởng phê duyệt và niêm yết công khai tại trụ sở, đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của nhà trường trước khi thực hiện 1 tuần.
Bước 4: Báo cáo quản lý. Đơn vị gửi kế hoạch về cơ quan quản lý giáo dục trực tiếp như Ủy ban Nhân dân phường, xã, đặc khu đối với cấp tiểu học, trung học cơ sở; Sở Giáo dục và Đào tạo đối với cấp trung học phổ thông để theo dõi, kiểm tra và giám sát.
Lưu ý: Đối với năm học 2026-2027, các cơ sở giáo dục rà soát, điều chỉnh các kế hoạch giáo dục đã ban hành, đảm bảo nguồn lực, điều kiện cơ sở vật chất để tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường, phù hợp, hạn chế tối đa việc xáo trộn khung thời gian học tập của học sinh, thời gian đưa đón của phụ huynh.
