Khi các tiêu chí về môi trường, trách nhiệm xã hội, công nghệ số và phát triển bền vững ngày càng được thị trường quan tâm, doanh nghiệp du lịch đứng trước yêu cầu phải thay đổi để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, bà Nhữ Thị Ngần - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Du lịch Hà Nội (Hanoi Tourism) cho rằng, chuyển đổi xanh không còn đơn thuần là xu hướng mà đang trở thành một trong những điều kiện để doanh nghiệp duy trì sức cạnh tranh và phát triển dài hạn.

Theo bà Ngần, nhu cầu của thị trường đang thay đổi rõ rệt. Các đoàn khách quốc tế, tập đoàn và doanh nghiệp lớn ngày càng quan tâm đến trách nhiệm môi trường, giá trị văn hóa và tác động xã hội của mỗi chuyến đi. Vì vậy, doanh nghiệp lữ hành không chỉ cạnh tranh về giá hay sản phẩm mà còn phải chứng minh được trách nhiệm với môi trường và cộng đồng.

Với Hanoi Tourism, chuyển đổi xanh được triển khai cùng với chuyển đổi số, từ quản trị, điều hành đến xây dựng sản phẩm. Doanh nghiệp hướng tới giảm sử dụng tài liệu giấy, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, ưu tiên các đối tác có định hướng phát triển bền vững và xây dựng những chương trình gắn với văn hóa bản địa, môi trường và cộng đồng.

Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh mang lại hiệu quả rõ rệt

Bên cạnh chuyển đổi xanh, công nghệ số được Hanoi Tourism xác định là công cụ hỗ trợ trực tiếp cho quá trình thay đổi mô hình hoạt động. Doanh nghiệp ứng dụng các nền tảng số trong quản trị, tư vấn và chăm sóc khách hàng, quảng bá sản phẩm, thanh toán trực tuyến và số hóa quy trình điều hành. Việc số hóa quy trình giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc xuống nhiều lần, đồng thời nâng cao hiệu quả quản trị và cải thiện trải nghiệm của khách hàng.

Theo bà Nhữ Thị Ngần, Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong việc thúc đẩy chuyển đổi số và từng bước định hướng chuyển đổi xanh trong lĩnh vực du lịch. Thời gian qua, thành phố đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch phát triển du lịch theo hướng bền vững; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quảng bá, xúc tiến điểm đến, số hóa thông tin du lịch, xây dựng các nền tảng kết nối doanh nghiệp và tăng cường truyền thông về du lịch xanh.

Việc số hóa cũng được kết hợp với các giải pháp xanh như sử dụng tài liệu điện tử thay cho tài liệu in, giảm các khâu xử lý thủ công và hạn chế tiêu hao tài nguyên trong quá trình vận hành.

Theo bà Ngần, hiệu quả của quá trình này không chỉ thể hiện ở thay đổi cách thức vận hành mà còn được phản ánh qua khả năng tiếp cận thị trường và sự ghi nhận của ngành du lịch.

Một trong những minh chứng là Hanoi Tourism hai năm liên tiếp, 2025 và 2026, được Hiệp hội Du lịch Việt Nam vinh danh là Doanh nghiệp lữ hành đạt chuẩn Xanh tiêu biểu. Năm 2025, doanh nghiệp đồng thời được vinh danh Top 10 doanh nghiệp lữ hành quốc tế đưa khách du lịch ra nước ngoài tốt nhất trong khuôn khổ Giải thưởng Du lịch Việt Nam do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức.

Theo lãnh đạo Hanoi Tourism, những kết quả này cho thấy việc theo đuổi phát triển bền vững không chỉ mang ý nghĩa về môi trường mà còn có thể tạo thêm lợi thế cho doanh nghiệp trên thị trường.

Tuy nhiên, bà Ngần cho rằng chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là quá trình đòi hỏi doanh nghiệp thay đổi từ tư duy quản trị, đầu tư công nghệ, đào tạo nhân sự đến lựa chọn đối tác và thiết kế sản phẩm.

Đối với doanh nghiệp lữ hành, thách thức trước hết nằm ở nguồn lực đầu tư. Chi phí cho nền tảng công nghệ, số hóa quy trình, marketing số và đào tạo nhân sự có thể tạo áp lực, đặc biệt trong giai đoạn đầu.

Trong khi đó, chuyển đổi xanh đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi cả chuỗi cung ứng, từ cơ sở lưu trú, vận chuyển đến điểm đến và các dịch vụ đi kèm. Nếu chỉ một doanh nghiệp thay đổi mà các mắt xích còn lại chưa chuyển đổi, hiệu quả tổng thể sẽ bị hạn chế.

Kỳ vọng có thêm cơ chế hỗ trợ, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Theo bà Ngần, Hanoi Tourism lựa chọn cách tiếp cận từng bước, ưu tiên những giải pháp có khả năng tạo hiệu quả trực tiếp trước khi mở rộng.

Doanh nghiệp tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý điều hành, bán hàng, chăm sóc khách hàng và truyền thông; giảm dần việc sử dụng tài liệu giấy; đồng thời ưu tiên hợp tác với các đối tác có định hướng phát triển bền vững. Đồng thời phát triển các chương trình trải nghiệm văn hóa bản địa, du lịch có trách nhiệm với môi trường và cộng đồng thay vì chỉ tập trung vào hoạt động tham quan đơn thuần.

Trong quá trình chuyển đổi, doanh nghiệp cũng thường xuyên tham gia các hội nghị, diễn đàn, chương trình kết nối và các khóa tập huấn do các cơ quan của thành phố Hà Nội tổ chức. Đây là cơ hội để cập nhật kịp thời các chủ trương, chính sách mới về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cũng như mở rộng hợp tác với các đối tác trong hệ sinh thái du lịch.

Theo bà Ngần, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư và Hỗ trợ Doanh nghiệp Hà Nội cũng đã triển khai nhiều hoạt động tư vấn, đào tạo, kết nối và xúc tiến đầu tư, thương mại, qua đó giúp doanh nghiệp cập nhật chính sách và tìm kiếm cơ hội hợp tác.

Từ thực tiễn triển khai, lãnh đạo Hanoi Tourism kỳ vọng Hà Nội tiếp tục có những cơ chế hỗ trợ cụ thể hơn cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ và phát triển mô hình kinh doanh xanh; đồng thời tăng kết nối giữa doanh nghiệp lữ hành với cơ sở lưu trú, điểm đến, đơn vị vận chuyển, làng nghề và cộng đồng địa phương.

Bà Ngần cho rằng, cần có thêm cơ chế ghi nhận, tôn vinh và nhân rộng những mô hình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh hiệu quả, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiên phong được tham gia các chương trình xúc tiến, quảng bá và kết nối thị trường.

Từ quá trình triển khai tại doanh nghiệp, bà Ngần đúc kết ba kinh nghiệm: Chuyển đổi phải bắt đầu từ nhận thức của người lãnh đạo và được lan tỏa tới đội ngũ; doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình phù hợp với nguồn lực, ưu tiên hiệu quả thực chất; đồng thời không thể chuyển đổi đơn lẻ mà cần sự tham gia của cơ quan quản lý, hiệp hội, đối tác trong chuỗi cung ứng và khách hàng.

Trong bối cảnh du lịch ngày càng cạnh tranh bằng chất lượng trải nghiệm và giá trị bền vững, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành hai trụ cột bổ trợ cho nhau. Công nghệ giúp doanh nghiệp tối ưu hoạt động, còn chuyển đổi xanh tạo thêm giá trị khác biệt và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.