Kỳ thi Olympic Tin học quốc tế lần thứ 38 (IOI) năm 2026 được tổ chức trực tiếp từ ngày 9/8 đến ngày 16/8/2026 tại thủ đô Tashkent, Uzbekistan với sự tham gia của 375 thí sinh đến từ 92 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, Nguyễn Hữu Tuấn - học sinh lớp 12, Trường Trung học phổ thông Chuyên Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội đã xuất sắc giành Huy chương Vàng tại cuộc thi năm nay.

Trước đó, nam sinh đã giành Huy chương Vàng tại Kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (đầu tháng 8/2026) và Kỳ thi Olympic Tin học Châu Á - Thái Bình Dương (tháng 5/2026).

Từ khó khăn ở ngày đầu nhập cuộc đến hành trình bứt phá giành Huy chương Vàng

Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, Hữu Tuấn cho biết, em rất bất ngờ với thành tích của mình tại Kỳ thi Olympic Tin học quốc tế (IOI) năm 2026.

“Thành thật mà nói, khi bước ra khỏi phòng thi, em chỉ mong mình có huy chương, chứ không nghĩ bản thân đủ điểm để có được tấm huy chương cao nhất. Tuy nhiên, khoảnh khắc bước ra khỏi phòng thi và được thầy giáo phụ trách đội tuyển ôm chặt báo tin giành Huy chương Vàng đã khiến em thực sự vỡ òa. Điều khiến em cảm thấy trọn vẹn nhất không chỉ là tấm huy chương, mà còn là cảm giác vô cùng nhẹ nhõm sau một chặng đường dài dự thi từ Kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế cho đến Kỳ thi Olympic Tin học quốc tế năm 2026.

Em thấy hạnh phúc vì những nỗ lực bền bỉ của mình đã đạt được kết quả và quan trọng nhất là không làm phụ công ơn chăm sóc của gia đình cũng như sự tận tụy dạy dỗ, đồng hành của các thầy cô giáo trong đội tuyển”, nam sinh bày tỏ.

Chia sẻ thêm về phần thi của mình tại IOI 2026, nam sinh cho hay, khó khăn lớn nhất xuất hiện ngay ở ngày thi đầu tiên. Do xử lý một số tình huống trong đề thi chưa thực sự tối ưu, phần thể hiện của em chỉ dừng lại ở mức tiệm cận huy chương đồng.

Tuy nhiên, bước sang ngày thi thứ 2, em đã lấy lại sự bình tĩnh và tập trung cao độ. Bước ngoặt lớn nhất nằm ở bài 5 của đề thi, đây là một bài toán dạng tính điểm dựa trên độ tối ưu của thuật toán. Em đã tìm ra giải pháp tối ưu khá nhanh nên có lợi thế lớn so với các thí sinh khác và vươn lên giành Huy chương Vàng.

Bên cạnh đó, đề thi IOI năm nay xuất hiện khá nhiều dạng bài đặc biệt, đòi hỏi tính tương tác cao như dạng bài tương tác trực tiếp giữa thí sinh với giám khảo, hoặc sự tương tác phức tạp giữa hai chương trình lập trình độc lập. Đây lại là một lợi thế cho em và các bạn trong đội tuyển quốc gia Việt Nam. Bởi, nhờ sự định hướng sát sao của các thầy cô trong đội tuyển, chúng em đã được rèn luyện, cọ xát rất kỹ các dạng bài tương tác này. Sự chuẩn bị bài bản và tâm lý chủ động đối diện với cấu trúc đề thi mới đã giúp em tự tin triển khai ý tưởng và hoàn thành xuất sắc bài thi của mình.

Theo Hữu Tuấn, cơ duyên đưa em đến với Tin học bắt đầu từ năm học lớp 8. Khi mới tiếp cận, Tin học trong mắt em không phải là những thuật toán phức tạp, mà mỗi bài toán lập trình lại giống như một câu đố. Nó đòi hỏi người học phải vận dụng tối đa tư duy logic, phân tích tỉ mỉ từng dữ kiện và tìm ra con đường tối ưu nhất để đi đến đáp án.

“Mỗi khi tự mình giải được một bài toán khó, em lại cảm thấy rất vui và có thêm động lực để tiếp tục khám phá những vấn đề mới. Chính cảm giác được thử thách bản thân và từng bước chinh phục những bài toán khó đã khiến em ngày càng yêu thích và muốn theo đuổi Tin học sâu hơn”, nam sinh bộc bạch.

Khả năng tự học là yếu tố quyết định, mong muốn theo đuổi lĩnh vực Khoa học máy tính và AI

Chia sẻ về hành trình học tập, Hữu Tuấn cho biết, bên cạnh những giờ học trên lớp, phần lớn thời gian còn lại em dành cho việc tự học và tự rèn luyện ở nhà.

Với Tuấn, nền tảng tự học có vai trò đặc biệt quan trọng đối với môn Tin học. Nam sinh cho biết thường truy cập vào các nền tảng lập trình trực tuyến như Codeforces để luyện tập phản xạ làm bài, hoặc chủ động tìm lại đề thi IOI của các năm trước để thử sức, phân tích dạng bài và rút kinh nghiệm.

“Thử thách lớn nhất với em là giai đoạn ôn tập cao điểm, khi phải cùng lúc chuẩn bị cho cả hai kỳ thi quốc tế. Khối lượng kiến thức lớn khiến em phải học cách phân bổ thời gian cực kỳ khoa học khi buổi sáng tập trung tối đa cho đội tuyển này, buổi chiều lại nhanh chóng xoay xở chuyển sang nội dung của đội tuyển còn lại. Nếu không có kế hoạch rõ ràng, em rất dễ rơi vào trạng thái quá tải hoặc xao nhãng.

Trong suốt hành trình đó, em cảm thấy mình vô cùng may mắn khi luôn có sự đồng hành sát sao từ các thầy, cô trong đội tuyển. Thầy, cô không chỉ định hướng phương pháp tư duy, kiên nhẫn chữa từng bài tập khó mà còn hỗ trợ em sắp xếp lại lộ trình ôn luyện sao cho khoa học nhất, đảm bảo em không bị “đuối” ở bất kỳ mục tiêu nào”, nam sinh cho hay.

Đặc biệt, nam sinh cũng không đi học thêm ở ngoài. Mỗi buổi tối, em duy trì thói quen tự học khoảng 3 đến 4 tiếng tại nhà để tự hệ thống lại kiến thức.

Tuấn quan niệm rằng, bí quyết để đi đường dài trong học tập không phải là nhồi nhét hay thức quá khuya làm bài, mà là sự tập trung cao độ và biết phân bổ thời gian hợp lý. Việc giữ gìn sức khỏe, cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi giải trí mới là chìa khóa giúp em luôn giữ được sự tỉnh táo, tinh thần minh mẫn nhất khi bước vào những cuộc thi lớn.

Nói về bí quyết chinh phục môn Tin học, nam sinh cho rằng: “Để học tốt được môn học này, bên cạnh sự hướng dẫn tận tình từ các thầy cô trên lớp và ở đội tuyển, chìa khóa lớn nhất của em chính là tinh thần chủ động trong học tập.

Môn Tin học có đặc thù là kiến thức thay đổi và cập nhật từng ngày. Vì vậy, ngoài những giờ ôn luyện chính khóa, em luôn dành thời gian tự mình tìm kiếm tài liệu, giải các bộ đề nâng cao và tham gia thảo luận trên các diễn đàn chuyên sâu trên mạng. Em nghĩ hai yếu tố cốt lõi nhất mà mỗi người cần rèn luyện để chinh phục môn Tin học chính là tinh thần tự học và lòng kiên trì.

Bên cạnh đó, một lưu ý vô cùng quan trọng là trau dồi vốn tiếng Anh thật tốt. Bởi, trong kỷ nguyên số, hầu hết các tài liệu thuật toán, bài toán trên các trang luyện code quốc tế, hay đề thi thử của các quốc gia về môn Tin học đều được viết bằng tiếng Anh.

Hữu Tuấn cũng cho biết thêm, thành tích đạt Huy chương Vàng tại hai đấu trường lớn là Kỳ thi Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế và Kỳ thi Olympic Tin học quốc tế trong năm 2026 vừa là niềm tự hào lớn, vừa là động lực tinh thần để em tiếp tục nỗ lực học tập trong tương lai.

Hai tấm Huy chương Vàng này không chỉ là lời khẳng định cho những nỗ lực bền bỉ trong suốt những năm tháng phổ thông, mà quan trọng hơn, nó đã mở ra cho Tuấn cơ hội để theo đuổi con đường học tập, nghiên cứu về lĩnh vực Khoa học máy tính và Trí tuệ nhân tạo (AI) mà em mơ ước.

Chia sẻ về những dự định trong tương lai, nam sinh cho biết, em mong muốn bản thân không dừng lại ở những giải thưởng hay điểm số trên giấy tờ. Thay vào đó, Tuấn hy vọng sẽ có thể nghiên cứu, áp dụng công nghệ để tạo ra những sản phẩm có giá trị thực tế ứng dụng vào việc giải quyết những bài toán lớn của xã hội, đóng góp tích cực trong sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số.