Ngày 18/9/2026, dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp chức vụ đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục được công bố để lấy ý kiến. Dự thảo được xây dựng theo hướng hợp nhất các quy định về phụ cấp chức vụ cán bộ quản lý trong các cơ sở giáo dục công lập từ mầm non, phổ thông đến giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và giáo dục thường xuyên. Một thay đổi đáng chú ý là không còn duy trì cách xác định phụ cấp dựa chủ yếu vào việc phân hạng cơ sở giáo dục như trước đây mà chuyển sang quy định mức phụ cấp theo loại hình và chức vụ quản lý. [1]
Dự thảo Nghị định mới về chế độ phụ cấp chức vụ đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đang đề xuất chuyển từ cách tính phụ cấp theo hạng trường sang mức phụ cấp thống nhất theo loại hình cơ sở giáo dục. Đây là hướng tiếp cận có ưu điểm trong việc đơn giản hóa thủ tục, nhưng trong bối cảnh nhiều trường học vừa thực hiện sáp nhập, hình thành những cơ sở giáo dục có quy mô rất khác nhau về số lớp, số phân hiệu, điểm trường, số lượng viên chức và tổ chuyên môn, việc không tính đến quy mô quản lý có thể chưa phản ánh đầy đủ khối lượng và tính chất công việc thực tế của cán bộ quản lý.
Dự thảo dự kiến các mức phụ cấp chức vụ đối với cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông
Một trong những mục tiêu quan trọng của dự thảo Nghị định là khắc phục tình trạng các quy định về phụ cấp chức vụ trước đây được ban hành trong thời gian dài, qua nhiều văn bản khác nhau và gắn với cơ chế phân loại, xếp hạng cơ sở giáo dục.
Theo dự thảo, đối với trường trung học phổ thông, hiệu trưởng được hưởng hệ số phụ cấp chức vụ 0,70; phó hiệu trưởng 0,55.
Đối với trường trung học cơ sở, hiệu trưởng hưởng 0,55; phó hiệu trưởng hưởng 0,45.
Đối với trường tiểu học, hiệu trưởng hưởng 0,50 và phó hiệu trưởng hưởng 0,40; đối với trường mầm non, hiệu trưởng hưởng 0,50 và phó hiệu trưởng hưởng 0,35.
Dự thảo cũng tiếp tục quy định phụ cấp đối với cán bộ quản lý tại tổ chuyên môn và đơn vị tương đương. Ở trường trung học phổ thông, tổ trưởng chuyên môn hưởng hệ số 0,25, tổ phó 0,15; ở trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, tổ trưởng hưởng 0,20, tổ phó 0,15.
Như vậy, nếu được ban hành theo nội dung hiện tại, mức phụ cấp của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng và tổ phó chuyên môn sẽ được xác định chủ yếu dựa vào loại hình trường và chức vụ, chứ không trực tiếp phụ thuộc vào số lớp, số học sinh, số phân hiệu hoặc số lượng thành viên của tổ chuyên môn.
Theo Thông tư 33/2005/TT-BGDĐT hướng dẫn tạm thời thực hiện chế độ phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong các cơ sở giáo dục công lập, phụ cấp chức vụ của hiệu trưởng và phó hiệu trưởng trường phổ thông được xác định theo hạng I, II, III của trường. Chẳng hạn, hiệu trưởng trung học phổ thông có hệ số từ 0,45 đến 0,70; phó hiệu trưởng từ 0,35 đến 0,55.
Đối với trung học cơ sở, hiệu trưởng có hệ số từ 0,35 đến 0,55; phó hiệu trưởng từ 0,25 đến 0,45.
Trong khi đó, tổ trưởng chuyên môn trung học phổ thông hưởng 0,25, tổ phó 0,15; ở trung học cơ sở, tiểu học, mầm non tổ trưởng hưởng 0,20, tổ phó 0,15. Mức này bằng mức dự thảo
Sau sáp nhập, có cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục quản lý số lượng phân hiệu, viên chức rất đông, có nơi giữ nguyên
Thực tế sau sắp xếp mạng lưới trường học cho thấy khái niệm “một trường” hiện nay có thể bao hàm những quy mô quản lý rất khác nhau.
Nghị quyết 37/2026/NQ-CP quy định mỗi cơ sở giáo dục có một hiệu trưởng; đối với cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên, trường chính được bố trí một phó hiệu trưởng và mỗi phân hiệu được bố trí một phó hiệu trưởng. Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 5/8/2026 đến hết ngày 30/6/2028.
Nếu một trường có 4 phân hiệu thì theo cơ cấu được quy định, ngoài phó hiệu trưởng tại trường chính còn có thể bố trí phó hiệu trưởng tại từng phân hiệu. Nếu một trường có 12 phân hiệu thì quy mô đội ngũ cán bộ quản lý cấp phó và phạm vi điều hành đương nhiên lớn hơn nhiều so với trường chỉ có một phân hiệu.
Chẳng hạn, một trường sau sáp nhập có thể có trường chính với 25 lớp và một phân hiệu với 10 lớp. Nhưng cũng có trường được tổ chức lại thành một cơ sở giáo dục có trường chính và 4, 5 hoặc thậm chí nhiều phân hiệu hơn. Trong những trường hợp này, phạm vi quản lý về nhân sự, tài chính, cơ sở vật chất, chuyên môn, học sinh, an toàn trường học và kiểm tra nội bộ đều tăng lên.
Hiệu trưởng và các phó hiệu trưởng phải tổ chức kiểm tra, nắm tình hình, chỉ đạo chuyên môn, điều phối nhân sự, giải quyết các vấn đề phát sinh ở nhiều địa điểm. Công tác họp hành, kiểm tra nội bộ, triển khai văn bản, thống nhất hồ sơ, tổ chức các hoạt động giáo dục cũng có thể phức tạp hơn.
Theo dự thảo, cả hiệu trưởng trường trung học cơ sở có một phân hiệu và hiệu trưởng trường trung học cơ sở có nhiều phân hiệu đều cùng hưởng hệ số 0,55. Tương tự, phó hiệu trưởng trường trung học cơ sở cùng hưởng hệ số 0,45 không phân biệt số lượng phân hiệu hay số lượng thành viên là cần được xem xét lại.
Một hiệu trưởng quản lý một cơ sở giáo dục có 30 lớp không thể mặc nhiên được xem là có khối lượng quản trị giống một hiệu trưởng quản lý một cơ sở có 50 lớp, nhiều phân hiệu, hàng trăm viên chức và hàng nghìn học sinh.
Tương tự, đối với tổ chuyên môn, sự khác biệt còn thể hiện khá rõ.
Có tổ chuyên môn chỉ khoảng 7 thành viên. Nhưng cũng có tổ chuyên môn sau sáp nhập có thể lên tới 20, 30 hoặc thậm chí 40 thành viên. Công việc của tổ trưởng trong một tổ có 7 giáo viên và một tổ có 35-40 giáo viên chắc chắn có sự khác biệt về điều phối chuyên môn, phân công nhiệm vụ, kiểm tra hồ sơ, sinh hoạt tổ, xây dựng kế hoạch, theo dõi chất lượng và giải quyết các vấn đề phát sinh trong đội ngũ.
Tuy nhiên, dự thảo hiện quy định tổ trưởng trung học cơ sở hưởng 0,20 và tổ phó hưởng 0,15 mà không đặt ra sự phân hóa theo số lượng thành viên của tổ cũng chưa thật sự phù hợp vì tính chất, mức độ phức tạp của công việc hoàn toàn khác nhau.
Kiến nghị, đề xuất mức phụ cấp chức vụ theo phân hiệu, thành viên tổ chuyên môn
Việc đề xuất tính phụ cấp theo quy mô không có nghĩa là quay lại hoàn toàn cơ chế phân hạng trường trước đây.
Điều có thể nghiên cứu là một mô hình đơn giản hơn: mức phụ cấp cơ bản theo chức danh cộng với hệ số hoặc khoản phụ cấp bổ sung theo quy mô quản lý.
Theo hướng này, Nhà nước vẫn quy định mức phụ cấp nền thống nhất cho cùng một chức danh. Ví dụ, hiệu trưởng trung học cơ sở có mức cơ bản 0,55; phó hiệu trưởng 0,45. Sau đó, căn cứ vào các yếu tố có thể định lượng như số phân hiệu, điểm trường, số lớp hoặc quy mô học sinh để xác định khoản điều chỉnh phù hợp.
Người viết là cán bộ quản lý tại trường trung học cơ sở cho rằng có thể nghiên cứu cơ chế: trường có từ 1 đến 2 phân hiệu hưởng mức cơ bản; từ phân hiệu thứ 3 trở lên được cộng thêm một hệ số nhất định; trường có số lượng phân hiệu đặc biệt lớn có thể được áp dụng mức điều chỉnh cao hơn.
Ví dụ, trường có 1-2 phân hiệu thì hưởng mức cơ bản như dự thảo, đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng thì trường có từ 3-4 phân hiệu được hưởng thêm mức phụ cấp chức vụ tăng thêm 0,1; trường 5-6 phân hiệu tăng thêm 0,2; trên 6 phân hiệu mức tăng thêm 0,3.
Ưu điểm của cách này là Nhà nước không phải đánh giá, xếp hạng trường hằng năm theo một hệ thống tiêu chí phức tạp. Chỉ cần căn cứ vào số lượng phân hiệu đã được cấp có thẩm quyền quyết định trong cơ cấu tổ chức của trường.
Đặc biệt, số lượng phân hiệu là một chỉ số khá rõ ràng, dễ kiểm chứng và có tính ổn định tương đối.
Đối với tổ chuyên môn thì một tổ chuyên môn có 7 thành viên và một tổ có 35 thành viên không thể hoàn toàn giống nhau về khối lượng điều hành.
Tổ trưởng phải tổ chức sinh hoạt chuyên môn, điều hành thảo luận, phân công nhiệm vụ, theo dõi việc thực hiện chương trình, tham gia đánh giá chuyên môn, triển khai các chỉ đạo của nhà trường, hỗ trợ giáo viên và chịu trách nhiệm trước hiệu trưởng về hoạt động của tổ.
Khi số lượng thành viên tăng, số lượng mối quan hệ công việc và khối lượng điều phối cũng tăng.
Do đó, người viết đề xuất có thể nghiên cứu mô hình phụ cấp tổ trưởng, tổ phó theo quy mô: Tổ có dưới 10 thành viên: mức cơ bản, tổ từ 10 đến dưới 20 thành viên: mức tăng thêm 0,1, từ 21 thành viên trở lên mức tăng thêm 0,2.
Ví dụ, tổ trưởng tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở có 10 thành viên mức phụ cấp chức vụ 0,2, tổ chuyên môn có 15 thành viên hưởng mức 0,3, tổ có từ 30 thành viên thì hưởng mức phụ cấp chức vụ 0,4.
Ưu điểm của dự thảo về phụ cấp là có tính đơn giản, thống nhất và giảm thủ tục hành chính. Việc bỏ cơ chế phân hạng trường cũng phù hợp với yêu cầu đổi mới quản trị và giảm những thủ tục phát sinh do quy mô trường học biến động theo từng năm.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hệ thống trường học đang được tổ chức lại mạnh mẽ, việc chỉ căn cứ vào tên loại hình trường mà không tính đến quy mô quản lý thực tế cũng cần được tiếp tục xem xét.
Tài liệu tham khảo:
[1] https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-du-thao-nghi-dinh-quy-dinh-che-do-phu-cap-chuc-vu-doi-voi-can-bo-quan-li-co-so-giao-duc-11926091813335176.htm
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
