Dạy học trực tuyến không nên áp dụng đại trà nếu không đủ điều kiện

19/09/2021 06:30 Đỗ Quyên
GDVN- Dừng hình thức dạy học trực tuyến vì không hiệu quả, tỉnh Cà Mau đã xem trọng chất lượng dạy và học hơn việc thực hiện khung thời gian năm học đã ban hành trước.

Ngày 17/9/2021, Cà Mau sẽ dừng tổ chức các lớp học trực tuyến với bậc tiểu học sau khi đã triển khai dạy học trực tuyến được 3 tuần.

Giải pháp đưa ra cho thời gian tới của ngành giáo dục là “Xây dựng các chuyên đề, câu hỏi để học sinh ôn tập, rèn luyện tại nhà (hoặc chuyển cho phụ huynh học sinh hướng dẫn) thông qua các hình thức gián tiếp như các phần mềm dạy học đang thực hiện như Zoom, Zalo, Gmail, Facebook…”.

Sau 3 tuần đã triển khai dạy học trực tuyến, nay tuyên bố dừng hình thức dạy học này vì không hiệu quả, tỉnh Cà Mau đã xem trọng chất lượng dạy và học hơn việc thực hiện đúng khung thời gian năm học đã ban hành trước đó.

Học sinh lớp 5, trường Tiểu học Nguyễn Tạo (TP Cà Mau) học trực tuyến theo khung giờ từ 7 giờ đến 9 giờ, thông qua ứng dụng phần mềm Google Meet. Ảnh chỉ có tính chất minh họa, nguồn: Báo Cà Mau.

Trước thông tin này, nhiều đồng nghiệp của tôi đang giảng dạy tại đây cũng đã bày tỏ sự mừng vui của mình. Dù không phải là người dân tại tỉnh Cà Mau nhưng khi nghe tin địa phương dừng dạy trực tuyến cho học sinh tiểu học, bản thân tôi cũng thấy rất vui.

Vui cho những đứa trẻ còn bé tí không phải cặm cụi bên chiếc điện thoại để ngồi học trong tiếng được tiếng mất (mỗi khi sóng điện thoại yếu).

Vui vì rồi đây tất cả học sinh cũng sẽ được theo học. Vui hơn nữa là tỉnh Cà Mau đã đặt chất lượng học tập của học sinh lên trên hết nên mới có những quyết định dứt khoát như vậy.

Vì là người trong ngành, tôi biết không ít địa phương cũng thấy được dạy học trực tuyến cho học sinh tiểu học sẽ không hiệu quả nhưng lại không đủ sự cương quyết để chấm dứt vì có quá nhiều nguyên nhân.

Sợ dịch kéo dài nếu không dạy trực tuyến sẽ không kịp khung chương trình của Bộ, sợ bị đánh giá sao nơi khác dạy được mà nơi mình thì không, sợ bị cho rằng không theo kịp thời đại 4.0…

Vì sao nói, không nên dạy online cho học sinh tiểu học?

Từ thực tế giảng dạy của mình, người viết xin liệt kê những nguyên nhân chủ yếu sau:

Theo tôi, nhất thiết không được dạy trực tuyến cho học sinh lớp 1
Theo tôi, nhất thiết không được dạy trực tuyến cho học sinh lớp 1

Thứ nhất, học sinh đông, điều kiện kinh tế gia đình nhiều em khó khăn nên khó huy động học sinh tham gia học trực tuyến đầy đủ.

Một số đồng nghiệp cho biết, có địa phương sĩ số lớp học lên tới hơn 60 học sinh/lớp nhưng khi dạy trực tuyến, có lớp chỉ có 30 em tham gia.

Lớp học của tôi tuy chỉ có 34 học sinh nhưng tổ chức dạy trực tuyến cũng chỉ được 13 em theo học đều. Có 5 em khi học khi nghỉ. Một số em đăng nhập vào đến lớp đã hết giờ do đường truyền của gia đình bị chậm.

Nếu cứ duy trì việc dạy trực tuyến mà chỉ có 1/3 hoặc 1/2 thậm chí khoảng 2/3 số học sinh tham gia, những học sinh còn lại sẽ phải thế nào?

Thứ hai, nhiều gia đình không có máy tính, Ipad, các em phải học bằng cái điện thoại nhỏ mà đôi khi 2 em học chung một cái. Đã thế, đường truyền chập chờn do gói cước sử dụng thấp nên nhiều khi đăng nhập hoài cũng không thể vào lớp.

Thứ ba, học sinh còn quá nhỏ để có thể tự học. Mỗi khi con học, ba mẹ thường xuyên thay phiên nhau để ngồi bên nên khi người lớn bận việc các em học một cách thụ động.

Tuy thế, không phải cứ học sinh tiểu học là không thể tổ chức dạy trực tuyến, trong thực tế, không ít trường tư thục đang triển khai rất tốt hình thức dạy học này.

Sự khác biệt khi dạy trực tuyến giữa một số trường công lập và tư thục hiện nay

Điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường và của phụ huynh các trường tư thục hơn hẳn nhiều trường công lập. Đây chính là điều quan trọng nhất để việc dạy trực tuyến ở nhiều trường tư thục trong đó có Trường Trưng Vương (thành phố Đông Hà, tỉnh Quảng Trị) đạt hiệu quả rất tốt.

Đại trà dạy học trực tuyến chỉ mang lại thuận lợi cho một bộ phận nhỏ học sinh
Đại trà dạy học trực tuyến chỉ mang lại thuận lợi cho một bộ phận nhỏ học sinh

Nhà trường có đầy đủ trang thiết bị dạy học hiện đại, hệ thống mạng internet mạnh. Phụ huynh có điều kiện kinh tế nên mỗi học sinh đều có một máy tính, một phòng học tập riêng.

Ông Bùi Mạnh Dũng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường Trưng Vương cho biết: “Nhà trường phải đầu tư máy chiếu, tivi, wifi.

Các phòng học của trường đều 100% có máy chiếu. Giáo viên hàng ngày đều dạy công nghệ thông tin 100% nên giờ có kỹ năng tốt”.

Bên cạnh đó, sĩ số học sinh mỗi lớp rất ít (có lớp dưới 30 em hoặc cao cũng chỉ hơn 30 em). Điều này rất thuận lợi cho nhà trường trong việc huy động học sinh tham gia học một cách đầy đủ.

Giải pháp nào cho học sinh tiểu học nếu không học trực tuyến?

Nếu dịch kéo dài, học sinh vào học từ đầu tháng 10, sẽ kết thúc năm học cuối tháng 6. Nếu vào học tháng 11, tháng 12, sẽ kết thúc năm học cuối tháng 7 hoặc tháng 8. Ngoài ra, vẫn còn 2 tuần dự trữ của học kỳ I, một tuần dự trữ Tết nguyên đán và 1 tuần dự trữ của học kỳ II. Tất cả thời gian co giãn khoảng 4 tháng.

Trong khi, học sinh tiểu học có thể kết thúc năm học trễ mà không ảnh hưởng gì đến khung thời gian năm học của Bộ đã ban hành. Bởi, các em tiểu học không phải tham dự một kỳ thi nào như học sinh trung học cơ sở (lớp 9) phải dự thi vào 10 và học sinh trung học phổ thông (lớp 12) phải thi trung học phổ thông quốc gia.

Vì thế chúng tôi cho rằng, không nên vội vàng tổ chức cho các em học sinh bậc tiểu học các trường công lập không đủ điều kiện vẫn học trực tuyến ngay bây giờ chính là đảm bảo chất lượng dạy và học ở bậc học này đạt chất lượng tốt hơn.

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.

Đỗ Quyên