Quyết định số 2308/QÐ-BGDĐT, ngày 6/8/2026 ban hành Khung kế hoạch thời gian năm học đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên. Quyết định này có hiệu lực từ ngày ký. Theo đó, một trong những nội dung hướng dẫn tại nguyên tắc xây dựng kế hoạch thời gian năm học của các địa phương quy định nêu: Thời gian nghỉ phép năm của giáo viên được thực hiện trong thời gian nghỉ hè hoặc có thể được bố trí xen kẽ vào thời gian khác trong năm để phù hợp với đặc điểm cụ thể và kế hoạch thời gian năm học của địa phương.
Theo quyết định, khung kế hoạch thời gian năm học được triển khai cho các năm học tiếp theo. Vì vậy, câu chuyện về quyền lợi nghỉ phép của giáo viên cần được nhìn nhận rõ hơn.
Giáo viên nghỉ phép trong năm thì ai đứng lớp?
Thực tế, tại Nghị định số 93/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà giáo đã quy định, thời gian nghỉ hè hằng năm của nhà giáo trong các cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, trường chuyên biệt là 08 tuần, bao gồm cả nghỉ phép hằng năm
Bởi lâu nay, nói đến nghỉ hè của giáo viên, nhiều người mặc nhiên nghĩ đến 8 tuần nghỉ hè. Nhưng thực tế, không phải giáo viên nào cũng có đủ trọn vẹn khoảng thời gian đó để nghỉ. Có những thầy cô phải thực hiện nhiệm vụ ôn thi, ra đề, coi thi, chấm thi hoặc các nhiệm vụ khác trong hè.
Vì vậy, cụm từ “có thể được bố trí xen kẽ trong năm học” đặt ra một vấn đề rất thực tế: nếu giáo viên chưa được nghỉ đủ thời gian nghỉ phép do phải thực hiện nhiệm vụ trong hè, liệu họ có thể nghỉ bù trong năm học hay không và việc bố trí sẽ được thực hiện như thế nào?
Nghề dạy học có một đặc thù: giáo viên nghỉ nhưng học sinh vẫn đến trường, tiết học vẫn phải diễn ra.
Với định mức giảng dạy 23 tiết/tuần với giáo viên tiểu học, 19 tiết với giáo viên trung học cơ sở và 17 tiết với giáo viên trung học phổ thông, việc bố trí giáo viên nghỉ xen kẽ trong năm không hề đơn giản. Một người nghỉ, những tiết dạy ấy ai sẽ đảm nhận, nhất là tại những trường giáo viên đã dạy đủ, thậm chí vượt định mức?
Nếu đồng nghiệp phải dạy thay, số tiết tăng thêm có được thanh toán? Kinh phí từ đâu, mức chi thế nào?
Quy định đã mở ra khả năng bố trí nghỉ phép xen kẽ nhưng để thực hiện được, nhà trường cần một cơ chế cụ thể. Không thể để khi giáo viên có nhu cầu nghỉ thì quyền lợi ấy lại vướng ngay ở câu hỏi: Ai sẽ đứng lớp?
Giáo viên có 8 tuần nghỉ hè nhưng không phải ai cũng nghỉ đủ
Giáo viên được nghỉ hằng năm 8 tuần, trong đó có thời gian nghỉ phép năm. Nhưng trên thực tế, không phải thầy cô nào cũng có trọn vẹn 8 tuần để nghỉ. Đặc biệt, nhiều giáo viên phải tiếp tục thực hiện nhiệm vụ trong hè như ôn thi, ra đề, coi thi, chấm thi và các công việc phục vụ kỳ thi. Khi nhiệm vụ kết thúc, thời gian nghỉ hè có thể đã vơi đi đáng kể.
Vậy phần thời gian nghỉ mà giáo viên chưa được nghỉ đủ sẽ được giải quyết như thế nào?
Quy định cho phép bố trí nghỉ xen kẽ trong năm học là cần thiết. Nhưng nếu chưa có hướng dẫn cụ thể về đối tượng, thời điểm, cách bố trí dạy thay và chế độ liên quan thì chữ “có thể” vẫn rất khó khả thi trong thực tế.
Theo người viết, trước hết, cần xác định rõ những trường hợp nào giáo viên có thể được bố trí nghỉ phép xen kẽ trong năm học, đặc biệt đối với những giáo viên phải thực hiện nhiệm vụ trong thời gian hè làm ảnh hưởng đến thời gian nghỉ phép.
Thứ hai, cần có hướng dẫn về phương án bố trí dạy thay. Nhà trường được điều động giáo viên khác dạy thay như thế nào? Việc bố trí có giới hạn ra sao để không đẩy thêm áp lực cho những giáo viên đang trực tiếp giảng dạy?
Thứ ba, cần làm rõ chế độ đối với người dạy thay. Nếu giáo viên dạy thay vượt quá định mức thì có được thanh toán hay không? Nếu có thì kinh phí lấy từ đâu và được chi trả theo cơ chế nào?
Thứ tư, cần có sự thống nhất trong cách thực hiện giữa các địa phương. Không nên để cùng một quy định nhưng nơi này bố trí được, nơi khác lại trả lời rằng “chưa có hướng dẫn”.
Một khung kế hoạch năm học ổn định là điều cần thiết. Nhưng cùng với sự ổn định của những mốc thời gian, những quy định liên quan đến quyền lợi của giáo viên cũng cần được thiết kế đủ rõ để có thể thực hiện.
(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.
