Tham dự tại điểm cầu chính Bộ Giáo dục và Đào tạo có Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh, đại diện: Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Nội vụ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, lãnh đạo các cục, vụ, đơn vị thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Tại điểm cầu các địa phương có đại diện lãnh đạo UBND tỉnh, thành phố; lãnh đạo các sở Giáo dục và Đào tạo; đại diện Công an tỉnh và các sở, ban, ngành liên quan cấp tỉnh; các phòng chuyên môn thuộc sở Giáo dục và Đào tạo; lãnh đạo một số xã, một số cơ sở giáo dục tại các xã biên giới.
Giảm gần 19.000 đầu mối cơ sở giáo dục, tương ứng 50,6%
Báo cáo tại hội nghị, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông Thái Văn Tài cho biết: Trung ương, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành tương đối đầy đủ các chủ trương, quy định và hướng dẫn để chuyển từ sắp xếp tổ chức sang tổ chức vận hành ổn định, hiệu quả.
Theo đó, 34/34 địa phương đã thực hiện sắp xếp, số cơ sở giáo dục công lập giảm từ 37.530 xuống 18.555, tương ứng 50,6%. Sau sắp xếp hình thành 13.518 cơ sở tổ chức theo mô hình đa cơ sở chiếm 72,9%; hình thành 2.418 trường phổ thông nhiều cấp học, gồm 2.013 trường TH-THCS, 391 trường THCS-THPT và 14 trường ba cấp. Theo số liệu báo cáo của các địa phương, có 10.534 phân hiệu đã được thành lập.
Việc giảm đầu mối pháp nhân không làm giảm tương ứng các địa điểm dạy học; các phân hiệu, điểm trường cần thiết vẫn được duy trì để bảo đảm tiếp cận giáo dục. Mục tiêu tinh gọn đầu mối cơ bản đạt. Nguyên tắc duy trì hoạt động dạy học và quyền học tập của học sinh cơ bản được bảo đảm.
Tuy nhiên số trường sau sắp xếp còn nhiều phân hiệu, điểm trường, điều này cần được tiếp tục thực hiện tinh gọn trong thời gian tới để bảo đảm hiệu quả vận hành, đầu tư cơ sở vật chất và sử dụng đội ngũ giáo viên.
Số cán bộ quản lí giảm sau sắp xếp là 33.870 người. Trong đó, 21.009 người được bố trí làm giáo viên, 479 người chuyển công tác khác, 3.559 người nghỉ chế độ, 8.823 người đang trong quá trình thực hiện phương án bố trí.
Toàn quốc hiện có 1.081.727 giáo viên. Theo tính toán sơ bộ nhu cầu bổ sung giáo viên năm học 2026-2027 còn khoảng 43.267 người, tập trung ở một số cấp học, môn học và địa bàn. Việc rà soát đội ngũ đã chuyển từ cách tính tổng số sang xác định theo cấp học - môn học - địa bàn - cơ sở, tạo cơ sở cho điều tiết và tuyển dụng có trọng tâm.
Chuyển từ “tổ chức được bữa ăn” sang “quản trị an toàn, chất lượng toàn bộ chuỗi bữa ăn”
Về vận hành trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, đến ngày 5/9/2026, 107 trường tổ chức khai giảng.
Sau một tháng, mô hình cơ bản duy trì được hoạt động dạy học, không làm gián đoạn quyền học tập của học sinh. Tỉ lệ huy động và chuyên cần tại nhiều trường đạt trên 95%, một số trường đạt 98-99%. Công tác ăn, ở, chăm sóc từng bước đi vào nền nếp.
Về tổ chức bữa ăn bán trú, hệ thống chỉ đạo đã chuyển từ yêu cầu “tổ chức được bữa ăn” sang “quản trị an toàn và chất lượng toàn bộ chuỗi bữa ăn”.
Bữa ăn học đường được tổ chức với quy mô lớn. Hiện nay toàn quốc có 96,8% cơ sở giáo dục mầm non tổ chức bán trú. Khoảng 55% trường phổ thông tổ chức bữa ăn bán trú.
Nhiều cơ sở đã xây dựng thực đơn theo độ tuổi, tổ chức số bữa và thời gian ăn phù hợp; huy động sự tham gia giám sát của cha mẹ học sinh từ khâu giao nhận thực phẩm, chế biến đến chất lượng bữa ăn.
Về triển khai học bạ số, văn bằng số và cơ sở dữ liệu ngành giáo dục, đến 17h00 ngày 30/9/2026, đã phát hành gần 18 triệu học bạ số năm học 2025-2026, đạt 94,7%.
Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mặc dù đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận nhưng đến nay vẫn còn điểm nghẽn trong quá trình thực hiện sắp xếp các cơ sở giáo dục, thiếu giáo viên, điều kiện pháp lí - tài chính trong vận hành trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, nhân lực phục vụ bữa ăn, y tế học đường, hệ thống cơ sở dữ liệu giáo dục…
Linh hoạt giải pháp tháo gỡ vướng mắc
Trao đổi tại hội nghị, ông Nguyễn Quang Thái, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tây Ninh cho biết: Tỉnh Tây Ninh đã hoàn thành việc tinh gọn mạng lưới trường lớp, giảm từ 961 đơn vị còn 521 đơn vị, tương ứng gần 46%. Tỉnh Tây Ninh đang triển khai chính sách hỗ trợ tài chính lên đến 100 triệu đồng/giáo viên để thu hút nguồn tuyển, giải quyết tình trạng thiếu hụt 1.700 giáo viên hiện nay.
Tỉnh Tây Ninh đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo tháo gỡ các vướng mắc về hướng dẫn xây dựng trường chuẩn quốc gia, chuyển đổi số và quản lí bữa ăn bán trú để đảm bảo chất lượng giáo dục ổn định.
Thanh Hoá là một trong những địa phương giảm đầu mối cơ sở giáo dục sau sắp xếp cao nhất cả nước với tỉ lệ 60,4%. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa Đỗ Đức Quế thông tin, sau sắp xếp, toàn tỉnh giảm 1.660 cán bộ quản lí, trong đó 1.541 người chuyển xuống làm giáo viên và 119 người nghỉ theo chế độ. Để bảo đảm chất lượng giáo dục, ông Quế cho rằng, cần có những giải pháp về chính sách cán bộ quản lí sau sắp xếp.
Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Tấn Phát, sau sắp xếp thành phố có 2.841 cơ sở giáo dục, trong đó có 1.486 trường công lập, 1.355 trường ngoài công lập. Để đáp ứng số lượng học sinh lớn, đặc biệt là tăng áp lực dân số cơ học, thành phố đã chủ động triển khai chiến dịch 150 ngày đêm xây dựng 1.000 phòng học. Kết quả khi kết thúc chiến dịch, có 1.027 phòng học, vượt chỉ tiêu 27 phòng học.
Trước tình trạng thiếu giáo viên ở các môn tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mĩ thuật, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ có đánh giá toàn diện và có tính toán triển khai cơ chế đối với dạy thỉnh giảng, dạy liên trường nhằm bảo đảm công việc ổn định cho đội ngũ này.
Phân công trách nhiệm rõ ràng, tăng cường công tác phối hợp
Khẳng định vai trò quan trọng của các địa phương trong việc chủ trì, phối hợp với bộ, ngành triển khai các nhiệm vụ trọng tâm của lĩnh vực giáo dục, đào tạo, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh: Giáo dục và đào tạo là sự nghiệp có tác động rất lớn, một mình ngành Giáo dục không thể lo hết tất cả các việc. Do đó, nếu thiếu sự quan tâm, chỉ đạo của các địa phương, không có sự phân cấp, phân quyền, phân công rõ trách nhiệm thì ngay chính các địa phương cũng rất vất vả nhưng kết quả không như mong đợi.
Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng mong muốn các địa phương, nhà trường sẽ chủ động thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ của mình.
Điểm lại kết quả thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm đầu năm học, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh đề nghị các địa phương rà soát lại những công việc ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động dạy và học của nhà trường. “Những nơi nào chúng ta thấy vận hành thông suốt thì phát huy, tận dụng ưu thế của các phân hiệu để tạo nên sức mạnh của một ngôi trường mới”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh, từng trường, từng phân hiệu, từng điểm trường cần rà soát về đội ngũ, cơ sở vật chất, an toàn và khối lượng công việc của cán bộ quản lí để xây dựng một quy chế phối hợp cụ thể quản trị trong từng nơi; nơi nào có thể điều phối được hoặc nội dung nào có thể phân quyền được thì đề nghị làm rõ.
Việc quản trị phải dựa trên số liệu, dữ liệu chính xác, đầy đủ
Phát biểu kết luận hội nghị, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đánh giá cao tinh thần làm việc cũng như nội dung báo cáo của các đơn vị thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, khi thống kê, nhận diện đầy đủ những điểm nghẽn, chi tiết những vướng mắc.
Bộ trưởng cho rằng, đối với hai cấp học mầm non và phổ thông, vai trò của địa phương rất quan trọng, đã được phân cấp, phân quyền rất rõ ràng, do đó cần có sự đổi mới mạnh mẽ về tư duy quản lí.
Lấy ví dụ về việc giao chỉ tiêu biên chế giáo viên cho các địa phương, Bộ trưởng nhấn mạnh: “Việc quản trị phải dựa trên số liệu, dữ liệu. Trung ương chưa giao chỉ tiêu biên chế giáo viên do dữ liệu địa phương cập nhật chưa chính xác, chưa đầy đủ. Số liệu vênh nhau là số liệu chưa tin cậy, chưa kịp thời”.
Đối với trường học sau sắp xếp, Bộ trưởng lưu ý, phải rà soát, đánh giá thật kĩ, đặt sự thuận lợi, lợi ích của người học lên làm đầu, không làm giảm đi cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh. Từ đó hoàn thành pháp lí, phân rõ quyền hạn, trách nhiệm của từng vị trí trong trường học.
Về đội ngũ cán bộ quản lí, Bộ trưởng đề nghị địa phương tham mưu, làm tốt công tác tư tưởng, giải quyết chế độ cho cán bộ, không để cán bộ tâm tư, xảy ra tình trạng mất đoàn kết sau sắp xếp trường học. Việc này phải báo cáo Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 15/10.
Cùng với đó, Bộ trưởng cũng lưu ý việc điều động, luân chuyển giáo viên phải dựa trên các số liệu chính xác mới giải quyết được tình trạng thừa, thiếu cục bộ.
Bộ trưởng nhấn mạnh, phải đặc biệt quan tâm đến việc hoàn thiện các hạng mục tại trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới. Không chỉ dừng lại ở việc kịp tiến độ phục vụ khai giảng mà việc vận hành như thế nào rất quan trọng. Tất cả các khâu an ninh, an toàn, sinh hoạt… phải đánh giá kĩ thực trạng, đề xuất các giải pháp nhằm phát triển toàn diện.
Bộ trưởng lưu ý các địa phương, đặc biệt là các thành phố lớn phải có sự chuẩn bị sẵn sàng về cơ sở vật chất, trường học để bảo đảm cho tuyển sinh đầu cấp.
Đối với quản lí bữa ăn bán trú, Bộ trưởng cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng quy định về tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông và khẩn trương ban hành.
Cùng với đó Bộ trưởng đề nghị các địa phương khẩn trương hoàn thiện học bạ số, văn bằng số và cơ sở dữ liệu ngành giáo dục.
