Trong môi trường giáo dục, bên cạnh vai trò giảng dạy, giáo viên còn phải đảm nhận nhiều công việc khác nhằm bảo đảm hoạt động dạy và học diễn ra hiệu quả. Tuy nhiên, tình trạng thiếu nhân viên hỗ trợ giáo dục tại một số cơ sở giáo dục đang đặt ra câu hỏi: Liệu giáo viên có đang phải gánh thêm những phần việc vốn không thuộc chuyên môn của mình?
Từ các công việc hành chính, quản lý học sinh đến hỗ trợ tổ chức các hoạt động giáo dục, khối lượng công việc gia tăng có thể khiến giáo viên chịu thêm áp lực, ảnh hưởng đến thời gian dành cho việc chuẩn bị bài giảng và quan tâm đến từng học sinh.
Thực trạng này không chỉ đặt ra yêu cầu về việc bổ sung nhân lực phù hợp mà còn gợi mở câu chuyện về phân công công việc hợp lý, nhằm giúp giáo viên tập trung hơn vào nhiệm vụ chuyên môn và nâng cao chất lượng giáo dục.
Thiếu nhân viên y tế học đường do chuyển giao nhiệm vụ về trung tâm y tế xã, phường
Trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, cô Nguyễn Thị Thanh Trà - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn Tri Phương (phường Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng) cho biết: Căn cứ quy định tại Thông tư số 20/2023/TT-BGDĐT ngày 30/10/2023 của Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn về vị trí việc làm, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục phổ thông và các trường chuyên biệt công lập, tính đến thời điểm tháng 10/2026, Trường Tiểu học Nguyễn Tri Phương còn thiếu nhân viên y tế học đường do từ năm 2020, thành phố Hải Phòng (khi chưa sáp nhập) đã có đề án chuyển giao nhiệm vụ y tế học đường cho trung tâm y tế xã phường thực hiện nên nhân viên y tế tại các trường học chuyển sang các trạm y tế phường và phối hợp thực hiện nhiệm vụ y tế học đường tại các trường. Nhân viên y tế của nhà trường được chuyển giao về phường Minh Khai cũ (từ khi chưa sáp nhập).
Hiện nay, Trường Tiểu học Nguyễn Tri Phương phân công 1 đồng chí kiêm nhiệm trực công tác y tế, phối hợp chặt chẽ y tế Phường Hồng Bàng, Bệnh viện Gold Star (giáp cạnh nhà trường) để phối hợp xử lý trong những trường hợp cần thiết.
Cô Trà cũng cho biết thêm, ngày 22/10/2026, Uỷ ban nhân dân phường Hồng Bàng ban hành công văn số 3974/UBND-VHXH về việc tham gia ý kiến dự thảo 02 thông tư về chế độ làm việc đối với giáo viên và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục. Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo có thông tư chính thức quy định, định mức số lượng người làm việc tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục và đào tạo, Trường Tiểu học Nguyễn Tri Phương sẽ xem xét, đối chiếu quy định, báo cáo Uỷ ban nhân dân phường, Sở Giáo dục và Đào tạo để đảm bảo đủ định mức yêu cầu.
Theo cô Trà, nhân viên y tế có chuyên môn riêng biệt ngành y, việc phân công kiêm nhiệm rất khó khăn nếu phân công thực hiện nhiệm vụ. Nhà trường xin đề xuất được bổ sung nhân viên y tế sớm nhất để thực hiện nhiệm vụ y tế học đường theo chuyên môn riêng biệt ngành y.
Bên cạnh đó cùng với yêu cầu của ngành y tế về các việc cập nhật dữ liệu kiểm tra sức khỏe đầu năm lên cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ y tế, lượng công việc về công tác y tế rất nhiều, chuyên môn riêng biệt đặc thù.
Cùng chia sẻ về nội dung này, cô Nguyễn Thị Thu Hương - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Hồng Phong (phường Gia Viên, thành phố Hải Phòng) bày tỏ: Trường Tiểu học Lê Hồng Phong có 40 lớp với 1352 học sinh; đội ngũ cán bộ, giáo viên là 74. Hiện nay, nhà trường còn thiếu 5 vị trí nhân viên bao gồm: Văn thư; Hỗ trợ giáo dục người khuyết tật; Y tế trường học; Tư vấn học sinh; Ứng dụng Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số.
Nhà trường chỉ bố trí 1 giáo viên có chứng chỉ về công tác văn thư lưu trữ kiêm nhiệm văn thư, thủ quỹ; còn lại các vị trí khác do nhân viên nhà trường, có chứng chỉ phù hợp kiêm nhiệm.
Cô Hương cho biết, nhà trường rất mong muốn được bổ sung vị trí y tế trường học vì hiện nay công tác đảm bảo an toàn cho học sinh trong quá trình học tập, sinh hoạt và vui chơi tại trường là một nhiệm vụ quan trọng, cấp bách. Bên cạnh đó, việc giám sát đối với công tác vệ sinh an toàn thực phẩm tại bếp ăn cũng đòi hỏi người có chuyên môn sâu.
Thiếu nhân viên hỗ trợ ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục tại nhà trường
Theo Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Hồng Phong, hiện nay, việc thiếu nhân viên hỗ trợ ảnh hưởng một phần đến hoạt động giáo dục tại nhà trường. Đặc biệt, các nhiệm vụ đòi hỏi yêu cầu ngày càng cao trong bối cảnh hiện nay, thì đội ngũ nhân viên cũng cần phải được đào tạo, bài bản, có trình độ chuyên sâu, có tính chuyên nghiệp để thực thi nhiệm vụ đảm bảo theo đúng các quy định. Tuy nhiên, nếu thực hiện nhiệm vụ kiêm nhiệm, phần nào đó sẽ không phát huy được tối đa hiệu quả làm việc, công tác thực thi sẽ gặp lúng túng, khó khăn.
Cũng theo cô Hương, công tác tuyển dụng cũng gặp khó khăn vì không có nguồn tuyển dụng; việc tuyển dụng còn qua nhiều bước nên sẽ khó chủ động được cho các nhà trường trong việc lựa chọn đội ngũ đáp ứng yêu cầu thực tế tại đơn vị.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số đòi hỏi ngày càng cao, chuyển từ quản lý giáo dục sang quản trị trường học theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Vì vậy hệ thống quản lý, vận hành và quản trị đều trên môi trường số, đòi hỏi cần có đội ngũ nhân viên hỗ trợ chuyên trách, được đào tạo bài bản.
Còn theo thầy Đoàn Văn Tiến - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở An Hưng (phường Hồng An, thành phố Hải Phòng) cho biết: Năm học 2026 – 2027, trường có 24 lớp, 1074 học sinh. Nhà trường có tất cả 41 giáo viên (trong đó 38 biên chế, 3 hợp đồng), có 1 nhân viên kế toán.
Hiện nay, trường thiếu các nhân viên: Thiết bị, thí nghiệm; Giáo vụ; Tư vấn học sinh; Hỗ trợ giáo dục người khuyết tật; Thư viện, quản trị công sở; Văn thư, thủ quỹ. (Theo thông tư 20/2023/TT-BGDĐT ngày 30/10/2023 hướng dẫn về vị trí việc làm, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp và định mức số người làm việc trong các cơ sở giáo dục phổ thông và các trường chuyên biệt công lập).
Khi thiếu nhân viên, nhà trường bố trí giáo viên để kiêm nhiệm các vị trí việc làm còn thiếu như: văn thư, thư viện, thiết bị thí nghiệm, y tế, tư vấn học sinh.
Theo thầy Tiến, việc thiếu nhân viên ảnh hưởng đến công tác quản lý, giáo dục, chăm sóc sức khỏe cho học sinh trong nhà trường. Giáo viên phải làm thêm công việc ngoài chuyên môn giảng dạy, hơn nữa giáo viên kiêm nhiệm cũng không có chuyên môn về nhiệm vụ kiêm nhiệm, nên hiệu quả công việc chưa được đảm bảo.
Thầy Tiến cũng chỉ ra một số nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng thiếu nhân viên như nhà trường chưa được giao chỉ tiêu tuyển dụng nhân viên; Lương, phụ cấp đối với nhân viên trường học còn thấp nên khó thu hút được người làm việc theo hợp đồng lao động hoặc tuyển dụng.
Nếu được bổ sung ngay một nhân viên, thầy Tiến mong muốn bổ sung vị trí giáo vụ. Bên cạnh đó, thầy Tiến cũng đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo bổ sung vị trí việc làm nhân viên y tế trường học bởi vị trí này rất cần thiết trong trường trung học cơ sở.
